Samenvatting Alles voor geschiedenis op vwo

Samenvattingen GS, 4/5/6 vwo

Inhoudsopgave:

Tijdvakken / schoolexamens
-​ Tijdvak I (tot 3000 v.Chr.), Jagers en boeren​ ​ ​ ​ 2
-​ Tijdvak II (3000 v.Chr. - 500 n.Chr.), Grieken en Romeinen​ ​ 5
-​ Tijdvak III (500-1000), Monniken en ridders​ ​ ​ ​ 12
-​ Tijdvak IV (1000-1500), Steden en staten​ ​ ​ ​ 16
-​ Tijdvak V (1500-1600), Ontdekkers en hervormers​ ​ ​ 22
-​ Tijdvak VI (1600-1700), Regenten en vorsten​ ​ ​ ​ 29
-​ Samenvatting energietransities (schoolexamen)​ ​ ​ 33
-​ Tijdvak VII (1700-1800), Verlichting​ ​ ​ ​ ​ 34
-​ Geschiedenis van de democratische rechtsstaat in Nederland
(schoolexamen) / tijdvak XIII (1800-1900)​ ​ ​ ​ 39
-​ Tijdvak IX (1900-1950), Wereldoorlogen​​ ​ ​ ​ 44
-​ De eerste en derde wereldoorlog (schoolexamen)​ ​ ​ 49
-​ Tijdvak X (1950 - heden), Televisie en computer​ ​ ​ 54

Historische contexten​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 60
-​ HC China (1842-2001)​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 61
-​ HC Duitsland in Europa (1918-1991)​ ​ ​ ​ ​ 68​
-​ HC Steden en burgers in de Lage Landen (1050-1700)​ ​ 72
-​ HC Verlichting (1650-1900)​ ​ ​ ​ ​ ​ 81​
​ ​ ​ ​ ​
​




1

,Tijdvak I (tot 3000 v.Chr.)
Samenvatting 1.1
De levenswijze van jagers en verzamelaars
Ongeveer 2 miljoen jaar geleden leefden de homo habilis (de handige mensen) en
homo erectus (de rechtopgaande mens). De eerste echte mensen kwamen later
pas, homo sapiens die ontstonden ongeveer 250.000 jaar geleden in Oost-Afrika.
Ongeveer 43.000 jaar geleden kwamen ze naar Europa, daar leefde de
Neanderthaler. De Neanderthaler en de eerste moderne mens waren
jagers-verzamelaars. Ze leefden in kleine groepen dat heet 'nomaden' en waren ook
steeds op zoek naar voedsel. Ze bleven eigenlijk steeds op dezelfde plek tot het
eten daar op was en gingen ze verplaatsen of splitsen.

Leefwijze: Kenmerken
●​ Nomaden
●​ Jacht/voedsel/verzamelen
●​ Hutjes/tentjes/grot
●​ Weinig bezit
●​ Kleine groepen (ongeveer 20)
●​ Samen beslissen
●​ Gelijkheid

Begrippen:
●​ Evolutie
●​ Jager-verzamelaar
●​ Nomade
●​ Prehistorie
●​ Kleding= huiden van dieren

Voggp:
Verschijnsel: Jacht, voedsel verzamelen.
Ontwikkeling: Levenswijze van de jagers en verzamelaars
Gedachten: —
Gebeurtenis: —
Personen: —




2

,Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen

Leefwijze: kenmerken
●​ Bevolkingsgroei (100)
●​ Dorpen/huizen (hout en klei)
●​ Zelf granen verbouwen
●​ Landbouwsamenleving
●​ Akkerbouw en veeteelt (landbouw)
●​ Dieren temmen en fokken
●​ Dezelfde plek blijven, dus niet meer rondtrekken (Sedentair)
●​ Gereedschap en landbouwwerktuigen
●​ Meer bezittingen
●​ Macht (sociaal ongelijkheid)
●​ Economische revolutie, want het ontstaan verandert door landbouw en
landbouwsamenleving.
●​ Kleding (wol)

Begrippen:
●​ antropologisch onderzoek
●​ cultuur
●​ landbouwsamenleving
●​ landbouwrevolutie
●​ prehistorie
●​ sedentair

Voggp:
Verschijnsel: Landbouw, boeren en gelaagde samenleving
Ontwikkeling: Het ontstaan van de landbouw en landbouwsamenleving
Gedachten: —
Gebeurtenis: —
Personen: —

Waar: Midden-Oosten, halvemaan gebied

Landbouwrevolutie = Neolithische Revolutie




3

, Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen

●​ irrigatielandbouw (kanalen), gevolg= overschot aan voedsel. → niet iedereen
meer boer → andere beroepen (arbeidsspecialisatie), ambacht en handel,
dorp groeit uit naar een stadstaat.


Leefwijze: kenmerken
●​ arbeidsspecialisatie
●​ Hiërarchische opbouw
●​ Godsdienst, met tempel (polytheïsme)
●​ schrift voor: wetten, belastingen, verdragen, afspraken etc.

Begrippen:
●​ agrarisch stedelijke samenleving
●​ cultuur
●​ ambtenaren
●​ polytheïsme
●​ propaganda
●​ stadstaat

VOGGP:
Verschijnsel: Steden, koningschap, oorlog en macht
ontwikkeling: Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
gebeurtenis: Schrift, 3000 V.Chr
gedachten: Polytheïsme
Personen: –

Mesopotamië, halvemaan gebied




4