Samenvatting basisboek recht algemeen publiekrecht 18e editie van der roest 9789001079635
,Samenvatting basisboek recht algemeen publiekrecht 18e editie van der roest 9789001079635
,Samenvatting basisboek recht algemeen publiekrecht 18e editie van der roest 9789001079635
, Samenvatting basisboek recht algemeen publiekrecht 18e editie van der roest 9789001079635
Hoofdstuk 1
Mens en recht
Belangentegenstelling: ieder mens wil belangen realiseren botst met belangen van een
ander. Belangentegenstelling is vaak de basis van juridische problemen.
Een probleem oplossen via eigenrichting: in een geschil je gelijk halen door zelf geweld te gebruiken
(ofwel: recht van de (economisch) sterkste).
Oplossen via eigenrichting mag alleen als de wet in een specifieke situatie die bevoegdheid aan de
burger geeft. In beginsel mag alleen de overheid (politie) het recht met behulp van geweld
handhaven.
De overheid heeft monopolie op rechtshandhaving m.b.v. dwangmiddelen (geldboete,
gevangenisstraf). Burgers kunnen problemen voorleggen aan de rechter om
onrechtmatige eigenrichting te voorkomen.
Organisatie rechterlijke macht
Nederland heeft hoge en lage rechters, met een eigen terrein waarop zij rechtspreken.
Rechters zijn lid van zittende magistratuur: rechters in de rechtszaal blijven zitten als zij
aan het woord zijn. Rechterlijke macht:
1. Rechtbank:
• Eerste gerecht
• Meervoudige kamers met drie rechtsprekende rechters
• Enkelvoudige kamers met één rechtsprekende rechter (kantonrechter, politierechter)
• Uitspraak: vonnis ( oneens? hoger beroep naar het Gerechtshof)
2. Gerechtshof:
• Raadsheren
• Uitspraak: Arrest
• Één van de partijen is het niet eens met de uitspraak ( oneens? in cassatie, onder
voorwaarden het geschil voorleggen aan de Hoge Raad)
3. Hoge Raad:
• Raadsheren
• Uitspraak: Arrest
• Spreekt recht met vijf raadsheren
Hoger beroep: de rechter kijkt nog een keer of de rechter in de rechtbank alle feiten goed heeft
beoordeeld, of er voldoende bewijs is en of het recht goed is toegepast. De uitspraak van het
Gerechtshof komt in de plaats van het vonnis van de rechtbank.
In cassatie: de Hoge Raad kijkt niet opnieuw of de feiten kloppen. Hij kijkt alleen of de lagere
rechter het recht juist heeft toegepast. Is dat niet het geval, dan wordt de zaak terugverwezen naar
een lagere rechter voor een nieuwe uitspraak.
Sancties op het niet naleven van rechtsregels
Doel van het recht: samenleving rechtvaardig, vreedzaam en efficiënt ordenen.
Sanctie: middel om het volgen van een voorschrift af te dwingen, of als straf voor een overtreding.
Last onder dwangsom: de overtreder moet elke dag dat hij de overtreding niet ongedaan maakt, een
,Samenvatting basisboek recht algemeen publiekrecht 18e editie van der roest 9789001079635
,Samenvatting basisboek recht algemeen publiekrecht 18e editie van der roest 9789001079635
, Samenvatting basisboek recht algemeen publiekrecht 18e editie van der roest 9789001079635
Hoofdstuk 1
Mens en recht
Belangentegenstelling: ieder mens wil belangen realiseren botst met belangen van een
ander. Belangentegenstelling is vaak de basis van juridische problemen.
Een probleem oplossen via eigenrichting: in een geschil je gelijk halen door zelf geweld te gebruiken
(ofwel: recht van de (economisch) sterkste).
Oplossen via eigenrichting mag alleen als de wet in een specifieke situatie die bevoegdheid aan de
burger geeft. In beginsel mag alleen de overheid (politie) het recht met behulp van geweld
handhaven.
De overheid heeft monopolie op rechtshandhaving m.b.v. dwangmiddelen (geldboete,
gevangenisstraf). Burgers kunnen problemen voorleggen aan de rechter om
onrechtmatige eigenrichting te voorkomen.
Organisatie rechterlijke macht
Nederland heeft hoge en lage rechters, met een eigen terrein waarop zij rechtspreken.
Rechters zijn lid van zittende magistratuur: rechters in de rechtszaal blijven zitten als zij
aan het woord zijn. Rechterlijke macht:
1. Rechtbank:
• Eerste gerecht
• Meervoudige kamers met drie rechtsprekende rechters
• Enkelvoudige kamers met één rechtsprekende rechter (kantonrechter, politierechter)
• Uitspraak: vonnis ( oneens? hoger beroep naar het Gerechtshof)
2. Gerechtshof:
• Raadsheren
• Uitspraak: Arrest
• Één van de partijen is het niet eens met de uitspraak ( oneens? in cassatie, onder
voorwaarden het geschil voorleggen aan de Hoge Raad)
3. Hoge Raad:
• Raadsheren
• Uitspraak: Arrest
• Spreekt recht met vijf raadsheren
Hoger beroep: de rechter kijkt nog een keer of de rechter in de rechtbank alle feiten goed heeft
beoordeeld, of er voldoende bewijs is en of het recht goed is toegepast. De uitspraak van het
Gerechtshof komt in de plaats van het vonnis van de rechtbank.
In cassatie: de Hoge Raad kijkt niet opnieuw of de feiten kloppen. Hij kijkt alleen of de lagere
rechter het recht juist heeft toegepast. Is dat niet het geval, dan wordt de zaak terugverwezen naar
een lagere rechter voor een nieuwe uitspraak.
Sancties op het niet naleven van rechtsregels
Doel van het recht: samenleving rechtvaardig, vreedzaam en efficiënt ordenen.
Sanctie: middel om het volgen van een voorschrift af te dwingen, of als straf voor een overtreding.
Last onder dwangsom: de overtreder moet elke dag dat hij de overtreding niet ongedaan maakt, een
