HOOFDSTUK 1
Materieel recht = inhoudelijke rechten en plichten (bijv. Vermogensrecht, personen- en familierecht)
Formeel recht (procesrecht) = regels om het materiële recht te effectueren
- Waar procederen?
- Hoe procederen?
- Welke termijnen?
- Welke rechten?
- Etc.
Functies van het burgerlijk procesrecht
- Handhaven en beïnvloeden van burgerlijke rechten en plichten
Bijv. Veroordeling tot betaling van schadevergoeding
- Voorkomen van een gerechtelijke procedure
Procesrecht als pressiemiddel
- Voorkomen van eigenrichting
Zonder procesrecht cultuur van ‘iedereen voor eigen rechter spelen’
Bronnen van het burgerlijk procesrecht
- De wet
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)
Wet op de rechterlijke organisatie (RO)
- Internationale regelgeving
Verordeningen
EVRM
- Jurisprudentie
Opbouw Rv – > regels voor het voeren van de procedure
- Boek 1: wijze van procederen
- Boek 2: Tenuitvoerlegging
- Boek 3: regels voor specifieke procedures
- Boek 4: arbitrage
Algemene uitgangspunten
- Rechtspraak en rechtsbijstand voor iedereen
- Onafhankelijkheid en onpartijdigheid
- Hoor en wederhoor
- Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn
- Openbaarheid van zitting en uitspraak
- Motiveringsbeginsel
- Geen rechtsweigering en volledige beslissing
- Partijautonomie
- Ambtshalve aanvulling rechtsgronden
HOOFDSTUK 2
Procespartijen
- Natuurlijke persoon of rechtspersoon
1
, Handelingsonbekwamen (materiële procespartij) procederen dmv wettelijk
vertegenwoordiger (formele procespartij)
Rechtspersonen procederen dmv natuurlijke persoon die optreedt als
vertegenwoordiger
- Collectiviteitsvereiste (vakbond, Consumentenbond, etc.)
Procederen namens een groep en in het algemeen belang
Bijv. Urgenda-zaak
Overige betrokkenen
- Rechtsbijstandsverlener (niet noodzakelijk bij kantonzaken)
Advocaat
Gemachtigde
- Deurwaarder
Uitbrengen van exploot (bijv. Dagvaarding)
Leggen van (conservatoir) beslag
Ten uitvoer leggen van gerechtelijke uitspraken
- Griffier/gerechtssecretaris
Administratieve en juridische ondersteuning van de rechtbank
- Rechter
Onpartijdige en onafhankelijke rechtspraak
Benoemd bij KB voor het leven, ontslagen op eigen verzoek of door HR
Soorten gerechten (art. 2 RO)
- Rechtbank: eerste aanleg, art. 42 RO
Afdelingen: bestuur, civiel, straf
- Gerechtshof: hoger beroep, art. 60 RO
- Hoge Raad: cassatie, art. 78 RO
Soorten rechtspraak
- Feitenrechtspraak
Rechtbank in eerste aanleg en hof in hoger beroep
Geschil in volle omvang
- Cassatierechtspraak
Hoge Raad in cassatie
Verzuim van vormen en schending van het recht
HOOFDSTUK 3, 4 EN 5
Opstarten civiele procedure
- Tot 2017 twee procedures: dagvaardingsprocedure en verzoekschriftprocedure
- Vanaf 2017: een uniforme basisprocedure (KEI-procedure)
- Vanaf 2019: KEI definitief stopgezet, terug naar oude regeling van voor 2017
Twee procedures
- Dagvaardingsprocedure: art. 78-259 Rv
Dagvaardingsprocedure is uitgangspunt, tenzij verzoekschriftprocedure (art. 78 jo
261 Rv)
- Verzoekschriftprocedure: art. 261-291 Rv
Expliciet in wet bepaald (bijv. art. 1:150 BW: “op verzoek van”)
2
, Competentie
- Absolute competentie
Bij welke rechter? (bijv. rechtbank in eerste aanleg)
- Afdelingscompetentie
Afdeling civiel (uitgangspunt)
Afdeling kanton (als art. 93 Rv dat zegt) laagdrempeliger, onder €25.000 of
arbeidsovereenkomst of consumentenkoop of huurovereenkomst
Materiële wet voor verzoekschriftprocedures
- Relatieve competentie
In welke plaats?
Art. 99-110 Rv voor dagvaardingsprocedures
Art. 262-270 Rv voor verzoekschriftprocedures
Dagvaarding –> functies en opbouw
- Functies
Oproepen van tegenpartij (gedaagde, kunnen ook meerdere zijn) om te verschijnen
in procedure
Mededelen eis en gronden
- Opbouw
Deel 1: formaliteiten en administratieve gegevens
Deel 2: inhoudelijk middenstuk
Deel 3: eis (petitum)
Dagvaarding –> vereisten
- Eisen aan de dagvaarding
Art. 45 lid 3 Rv (algemene eisen exploot)
Art. 111 lid 2 Rv (inhoud dagvaarding) bijv. dag waarop gedaagde moet verschijnen
Roldatum = dag dat procedure bij rechtbank wordt geopend
Minimale termijn is 7 dagen (art. 114 Rv)
- Art. 111 lid 3 Rv (plichten)
Substantiëringsplicht -> in dagvaarding al verweren opnemen en ingaan verweren
wederpartij (als deze bekend zijn)
Bewijsaandraagplicht -> moet bij dagvaarding aangeven hoe en of je je stellingen
kunt bewijzen, dmv bijlagen aan dagvaarding (=producties)
Dagvaarding –> sanctie bij gebrek
- Uitgangspunt is nietigheid (art. 120 lid 1 Rv)
Tenzij gebrek voor roldatum is hersteld (art. 120 lid 2 Rv) moet wel 7 dagen tussen
Tenzij het gaat om schending substantiëringsplicht en bewijsaandraagplicht (art. 120
lid 4 Rv)
Tenzij gedaagde niet is verschenen en de rechter een nieuwe roldatum +
herstelexploot beveelt
Tenzij gedaagde is verschenen en niet onredelijk in zijn belang is geschaad (art. 122
Rv)
Betekening
- Door gerechtsdeurwaarder (art. 45 Rv)
- Aan gedaagde(n)
In persoon (art. 46 Rv)
Aan persoon aanwezig op woonadres gedaagde (art. 46 Rv)
In gesloten enveloppe op woonadres gedaagde (art. 46 Rv)
3