Levensfase Samenvatting (ontwikkelingspsychologie)

LEVENSFASE
SAMENVATTING
LEERJAAR 1, KWARTIEL 4 (2019-2020), HOGESCHOOL SAXION
BOEK: LEVENSFASE, 4 E DRUK




INHOUDSOPGAVE:
Hoofdstuk 1: De prenatale periode
Hoofdstuk 2: De geboorte en de eerste zes maanden
Hoofdstuk 3: Van zes maanden tot twee jaar
Hoofdstuk 4: Van twee tot zes jaar
Hoofdstuk 5: Van zes tot twaalf jaar
Hoofdstuk 6: De pubertijd of de adolescentie
Hoofdstuk 7: De jongvolwassene (22-40)
Hoofdstuk 8: De rijpere volwassene (40-60)

,HOOFDSTUK 1: DE PRENATALE PERIODE
Conceptie= bevruchting
1.1 DE LICHAMELIJKE ONTWIKKELING
Ontogenese= de ontwikkeling van het specifieke individu.
Fylogenese= de ontwikkeling van de soort.
De (prenatale) ontwikkeling van de mens is afhankelijk van de onderstaande drie
belangrijke factoren;
1. Groei: toename van cellen en een toename van lengte en gewicht. De mate van
groei is in sterke mate erfelijk bepaald.
2. Rijping: dit heeft te maken met het in staat zijn om nieuwe functies te vervullen en
is een lichamelijk of fysiologisch proces. Het proces voltrekt zich autonoom. Het
wordt beïnvloed door erfelijke factoren.
3. Leren.
Zygote= de bevruchte eicel.
De zygote deelt zich snel in een paar dagen tot een morule.
Na een week ontstaan de placenta, de navelstreng en de vliezen.
In de prenatale fase onderscheiden we drie belangrijke trimesters

HET EERSTE TRIMESTER
Het eerste trimester bestaat uit twee periodes;
1. De eerste twee weken  germinale fase
a. Innesteling vindt plaats + celdeling van de zygote.
2. De volgende zes tot tien weken
a. Ontwikkeling centrale zenuwstelsel, ogen, hart, oren, tanden, gehemelte en
externe genitaliën.
Vanaf de derde week begint het brein zich te vormen.
De twee periodes van dit eerste trimester noem je samen de embryonale fase.

HET TWEEDE TRIMESTER
In het tweede trimester gaat de foetus allerlei bewegingen maken. Dit trimester loopt
van de derde t/m de zevende maand.
In deze maanden ontwikkelen zich de meeste reflexen. Deze reflexen geven o.a.
informatie over het functioneren van de hersenen.
Aan het einde van de vijfde maand zijn bijna alle hersencellen aangemaakt die het kind
na de geboorte nodig heeft.

HET DERDE TRIMESTER
Het derde trimester kenmerkt zich vooral door een snelle gewichtstoename van de
foetus. Vanwege zijn toenemende omvang kan de foetus zich nu steeds moeilijker
bewegen in de uterus en gaat hij in een vastere positie liggen.
1.1 DE ONTWIKKELING VAN DE REFLEXEN
Reflexen zijn onbewuste en automatische fysiologische reacties op prikkels en
veranderingen in de omgeving.
Als een embryo nog maar acht weken oud is, kan het al reageren op aanrakingen en
veranderingen in zijn omgeving. Deze reflexen kun je registreren. Daardoor verkrijg je
informatie over het al dan niet goed functioneren van de hersenen en de motoriek.
Reflexen worden bestuurd door de hersenstam.
De ongeboren mens kent acht reflexen, ze komen tot stand in de uterus en geven
informatie over de ontwikkeling:
1. De uterine withdrawal reflex  het terugtrekken van het lichaam bij prikkelen van
de tenen
2. De mororeflex  als een baby schikt, opent het de vingers en de armen en
benen spreiden. Vervolgens worden de armen met een zwaai naar voren gebracht.
De mond wordt daarbij geopend en gesloten. Vaak begint de baby te huilen.
3. De babinskyreflex  bij het naar achter strijken met een voorwerp over de
voetzool richt de grote teen zich op en spreiden de andere tenen zich.

, 4. Grijpreflex  de vingers sluiten zich stevig bij een lichte aanraking van de palm
van de hand.
5. De asymmetrische tonische nekreflex  het hoofd dat naar een kant buigt, roept
het strekken van het been en de arm aan dezelfde kant van het hoofd op.
6. De spinal galant reflex  bij stimulatie van de buik of ruk roteert of buigt het
ruggenmergkanaal 45 graden naar de gestimuleerde kant.
7. De rooting en sucking reflex  bij een licht aanraking van de wang of mondrand
draait het hoofd in de richting van de stimulus en gaat de mond open met
uitgestoken tong als anticipatie op het zuigen
8. De tonische labyrinthine reflex forewards  bij het bewegen van het hoofd voor-
en achterwaarts buigt het hooft boven en onder het niveau van de ruggengraat
door.
1.1 VISIES OP HET PRENATALE BEWUSTZIJN
In het Westen bestaan o.a. de volgende visies:
- De leertheoretische of behavioristische visie: er wordt uitgegaan dat de mens
na de geboorte een onbeschreven blad is en wordt bepaald door leerervaringen.
- De biologische visie: waarbij interne of erfelijke factoren de mens bepalen.
- De omgevingspsychologische visie: waarbij de mens wordt bepaald door de
wisselwerking tussen sociale en de ruimtelijke omgeving.
- De cognitivistische visie: waarbij de informatieverwerking en de zelfsturing van de
mens bepalend zijn. Bij deze visie wordt bewustzijn aan het vormen van geheugen
gekoppeld
- De psychoanalytische visie: waarbij de biologische aanleg en de
opvoedingservaringen in de eerste levensjaren als belangrijke factor binnen de
unieke levensgeschiedenis bepalend zijn voor de persoonlijkheid in ontwikkeling.
- De humanistische visie: waarbij de individuele belevingen, de ruimte voor
noodzakelijke zelfontplooiing en de eigen verantwoordelijkheid bepalende factoren
zijn.
- De bio-ecologisch visie: naarmate het kind meer in aanraking komt met invloeden
van buiten, geeft de zelfbewuste vorm aan zijn of haar ontwikkeling.
1.1 DE OMGEVING VAN HET EMBRYO EN DE FOETUS
Thalomide= een rustgevend medicijn dat veel zwangere vrouwen slikte. Er werd
aanvankelijke gedacht dat het onschuldig was maar dit was helaas onjuist. Het middel
leidde bij mensen tot verkorte en onvolgroeide ledenmaten. In Nederland staat het
medicijn bekend onder de naam softenon.

ALCOHOL- EN/OF DRUGSGEBRUIK
Foetaal alcoholsyndroom (FAS)= direct gevolg van drinken tijdens de zwangerschap.
Het leidt tot een lager geboortegewicht of het minder alert reageren of FAS.

MEDICIJNGEBRUIK
Het langdurig gebruik van medicijnen kan leiden tot ernstige lichamelijke afwijkingen van
het embryo.

ONDERVOEDING
Ondervoeding van de moeder kan leiden tot neurologische afwijkingen bij het kind. Het
heeft effect op de ontwikkeling van de hersenen.

CHEMICALIËN EN STRALINGSGEVAAR
De invloed van alle mogelijke chemische verbindingen en van de verontreiniging van de
lucht, aarde en het water op onze gezondheid is nog niet geheel duidelijk.

ONGELUKKEN
Verwonding van de aanstaande moeder wordt gedeeltelijk door het vruchtwater
opgevangen, maar kan ook leiden tot een vroeggeboorte of een beschadiging van de
foetus.