GEZONDHEIDSRECHT 2023-2024
Werkgroep 2
Tentamen: alleen wettenbundel mee
Arresten: alleen voorgeschreven arresten en niet die bijv. kort in HC zijn besproken.
WG-vragen zijn deels representatief
OPDRACHT 1
Thera en Milo hebben een kinderwens, maar het lukt hen niet op natuurlijke wijze zwanger te
raken. Zij wenden zich daarom tot het VUmc voor een ivf-behandeling. Een goede vriend van
Thera en Milo is werkzaam in een onderzoekslab waar proefjes worden uitgevoerd ter
verbetering van de kansen van ivf. Thera vindt het maar een raar idee dat hij proefjes uitvoert
op embryo’s zoals die ook van het materiaal van Thera en Milo tot stand worden gebracht.
Wanneer zij hem vraagt hoe hij denkt over de rechten van het ongeboren kind, valt zijn mond
open van verbazing: “Rechten? Volgens mij hebben die geen rechten hoor… Ik heb altijd
begrepen dat een embryo een juridische zaak was!”
Vraag 1
Kunt u in de wet aangrijpingspunten benoemen waarom een embryo weliswaar geen persoon,
maar ook geen zaak is?
Er mag vanaf week 24 in de zwangerschap geen abortus meer worden gepleegd volgens de
Embryowet. Daaruit blijkt dat het geen zaak is, want blijkbaar heeft het vanaf dan een recht
op leven. Ook blijkt daaruit dat het geen persoon is, want tot 24 weken mag abortus wel
worden gepleegd en tot dan heeft het dus geen recht op leven. Het recht op leven is wel een
fundamenteel recht voor mensen.
Antwoord:
2 argumenten dat embryo geen persoon is:
Art. 1:2 BW: ongeboren kind waarvan vrouw zwanger is, wordt als geboren aangemerkt.
Embryo is ongeboren kind
Hij wordt niet vanzelf als persoon aangemerkt, maar pas als aan de vereisten uit 1:2
BW is voldaan
Art. 1 aanhef onder c Embryowet
Het is geen persoon, maar een samenstelling van cellen
Waaruit blijkt dat het geen zaak is?
Art. 24, 25, 26 en 27 Embryowet
o Verboden om aantal dingen met embryo’s te doen, bescherming embryo
o Met een zaak mag je heel veel dingen doen
Vraag 2
Maakt het voor de onderzoeken die de vriend uitvoert een verschil of er sprake is van een
embryo van één dag oud of twee weken oud?
Ja, onderzoeken op embryo’s mogen worden uitgevoerd als het embryo minder dan 14 dagen
oud is, zie art. 24 lid 1 sub e Embryowet.
Antwoord:
, Vraag 3
Wie is de eigenaar van tot stand gebrachte embryo’s, en wie beslist er dus of de embryo’s
mogen worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek?
Het stel (in dit geval Thera en Milo), zie art. 6 jo. 12 Embryowet.
Antwoord:
Art. 8 Embryowet, zekere zeggenschap bij meerderjarige (wilsbekwaam) kunnen
toestemming geven
Art. 6 lid 3 jo. 12 Embryowet: ouders moeten toestemming geven
Vervolg casus
De ivfbehandeling van Thera en Milo is succesvol en Thera draagt haar zwangerschap zonder
problemen uit. Op kerstavond beginnen de weeën. Als Thera steeds meer bloed verliest lijkt
het erop dat de placenta is gescheurd. Thera en Milo vertrekken met spoed naar het VUmc.
Bij het ziekenhuis aangekomen is er geen dienstdoende gynaecoloog en/of verloskundige
aanwezig, maar het is wel duidelijk dat er snel moet worden ingegrepen. Milo, die zelf
cardioloog is, begint vast zijn handen te wassen. ‘Ik doe het zelf wel!’ Roept hij. ‘Ik heb
immers ook coschappen op de afdeling gynaecologie gelopen!’. Op grond van artikel 36 lid 2
Wet BIG is een cardioloog bevoegd tot het verrichten van verloskundige handelingen.
Vraag 4
Betekent dat ook dat Milo daadwerkelijk bevallingen mag begeleiden?
Hij is wel bevoegd, maar niet bekwaam, want hij werkt helemaal niet op dit gebied en kan het
daarom niet heel erg goed. MAAR: er is hier sprake van medische noodzaak. Dus in beginsel
moet een dienstdoende gynaecoloog en/of verloskundige het doen, maar die is niet aanwezig.
Daarom mag Milo de bevalling nu wel begeleiden, maar normaal gesproken (als er wel een
dienstdoende gynaecoloog en/of verloskundige is) niet. zie art. 35 jo. 96 Wet BIG
Antwoord:
Goed.
Hij is wel bevoegd door 36 (lid 2 sub a) BIG, maar hij is niet (feitelijk) bekwaam.
35a (lid 2) Wet BIG gebruiken als je er geen noodtoestand in ziet, o.g.v. dit artikel zou hij het
niet mogen.
Is hier sprake van een noodsituatie/medische noodzaak?
Kun je betogen
Gaat hij beroepsmatig te werk? (35 BIG)
Je zou ook kunnen betogen dat dat hier niet is
Feitelijk bekwaam: heb je de voorbehouden handeling (36 BIG) regelmatig gedaan en beheers
je het?
“buiten noodzaak” dan is art. 35a BIG van toepassing
Normaal pak je voor de niet-artsen art. 35, voor artsen pak je eerder 36 en 35a BIG.
Vervolg casus
Het kindje van Thera en Milo wordt gelukkig gezond en wel geboren. Toch is Thera huiverig
om nogmaals zwanger te raken. De ivf-behandeling vond zij zwaar en aan de bevalling heeft
zij evenmin goede herinneringen. Daarom besluiten Thera en Milo gebruik te maken van een
draagmoeder die hun tweede kindje kan dragen. Hoewel draagmoederschap in Nederland niet
Werkgroep 2
Tentamen: alleen wettenbundel mee
Arresten: alleen voorgeschreven arresten en niet die bijv. kort in HC zijn besproken.
WG-vragen zijn deels representatief
OPDRACHT 1
Thera en Milo hebben een kinderwens, maar het lukt hen niet op natuurlijke wijze zwanger te
raken. Zij wenden zich daarom tot het VUmc voor een ivf-behandeling. Een goede vriend van
Thera en Milo is werkzaam in een onderzoekslab waar proefjes worden uitgevoerd ter
verbetering van de kansen van ivf. Thera vindt het maar een raar idee dat hij proefjes uitvoert
op embryo’s zoals die ook van het materiaal van Thera en Milo tot stand worden gebracht.
Wanneer zij hem vraagt hoe hij denkt over de rechten van het ongeboren kind, valt zijn mond
open van verbazing: “Rechten? Volgens mij hebben die geen rechten hoor… Ik heb altijd
begrepen dat een embryo een juridische zaak was!”
Vraag 1
Kunt u in de wet aangrijpingspunten benoemen waarom een embryo weliswaar geen persoon,
maar ook geen zaak is?
Er mag vanaf week 24 in de zwangerschap geen abortus meer worden gepleegd volgens de
Embryowet. Daaruit blijkt dat het geen zaak is, want blijkbaar heeft het vanaf dan een recht
op leven. Ook blijkt daaruit dat het geen persoon is, want tot 24 weken mag abortus wel
worden gepleegd en tot dan heeft het dus geen recht op leven. Het recht op leven is wel een
fundamenteel recht voor mensen.
Antwoord:
2 argumenten dat embryo geen persoon is:
Art. 1:2 BW: ongeboren kind waarvan vrouw zwanger is, wordt als geboren aangemerkt.
Embryo is ongeboren kind
Hij wordt niet vanzelf als persoon aangemerkt, maar pas als aan de vereisten uit 1:2
BW is voldaan
Art. 1 aanhef onder c Embryowet
Het is geen persoon, maar een samenstelling van cellen
Waaruit blijkt dat het geen zaak is?
Art. 24, 25, 26 en 27 Embryowet
o Verboden om aantal dingen met embryo’s te doen, bescherming embryo
o Met een zaak mag je heel veel dingen doen
Vraag 2
Maakt het voor de onderzoeken die de vriend uitvoert een verschil of er sprake is van een
embryo van één dag oud of twee weken oud?
Ja, onderzoeken op embryo’s mogen worden uitgevoerd als het embryo minder dan 14 dagen
oud is, zie art. 24 lid 1 sub e Embryowet.
Antwoord:
, Vraag 3
Wie is de eigenaar van tot stand gebrachte embryo’s, en wie beslist er dus of de embryo’s
mogen worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek?
Het stel (in dit geval Thera en Milo), zie art. 6 jo. 12 Embryowet.
Antwoord:
Art. 8 Embryowet, zekere zeggenschap bij meerderjarige (wilsbekwaam) kunnen
toestemming geven
Art. 6 lid 3 jo. 12 Embryowet: ouders moeten toestemming geven
Vervolg casus
De ivfbehandeling van Thera en Milo is succesvol en Thera draagt haar zwangerschap zonder
problemen uit. Op kerstavond beginnen de weeën. Als Thera steeds meer bloed verliest lijkt
het erop dat de placenta is gescheurd. Thera en Milo vertrekken met spoed naar het VUmc.
Bij het ziekenhuis aangekomen is er geen dienstdoende gynaecoloog en/of verloskundige
aanwezig, maar het is wel duidelijk dat er snel moet worden ingegrepen. Milo, die zelf
cardioloog is, begint vast zijn handen te wassen. ‘Ik doe het zelf wel!’ Roept hij. ‘Ik heb
immers ook coschappen op de afdeling gynaecologie gelopen!’. Op grond van artikel 36 lid 2
Wet BIG is een cardioloog bevoegd tot het verrichten van verloskundige handelingen.
Vraag 4
Betekent dat ook dat Milo daadwerkelijk bevallingen mag begeleiden?
Hij is wel bevoegd, maar niet bekwaam, want hij werkt helemaal niet op dit gebied en kan het
daarom niet heel erg goed. MAAR: er is hier sprake van medische noodzaak. Dus in beginsel
moet een dienstdoende gynaecoloog en/of verloskundige het doen, maar die is niet aanwezig.
Daarom mag Milo de bevalling nu wel begeleiden, maar normaal gesproken (als er wel een
dienstdoende gynaecoloog en/of verloskundige is) niet. zie art. 35 jo. 96 Wet BIG
Antwoord:
Goed.
Hij is wel bevoegd door 36 (lid 2 sub a) BIG, maar hij is niet (feitelijk) bekwaam.
35a (lid 2) Wet BIG gebruiken als je er geen noodtoestand in ziet, o.g.v. dit artikel zou hij het
niet mogen.
Is hier sprake van een noodsituatie/medische noodzaak?
Kun je betogen
Gaat hij beroepsmatig te werk? (35 BIG)
Je zou ook kunnen betogen dat dat hier niet is
Feitelijk bekwaam: heb je de voorbehouden handeling (36 BIG) regelmatig gedaan en beheers
je het?
“buiten noodzaak” dan is art. 35a BIG van toepassing
Normaal pak je voor de niet-artsen art. 35, voor artsen pak je eerder 36 en 35a BIG.
Vervolg casus
Het kindje van Thera en Milo wordt gelukkig gezond en wel geboren. Toch is Thera huiverig
om nogmaals zwanger te raken. De ivf-behandeling vond zij zwaar en aan de bevalling heeft
zij evenmin goede herinneringen. Daarom besluiten Thera en Milo gebruik te maken van een
draagmoeder die hun tweede kindje kan dragen. Hoewel draagmoederschap in Nederland niet
