KERN VAN HET ARBEIDSRECHT
WEEK 3 | BLOK 3
HOOFDSTUK 1
HET BIJZONDERE KARAKTER VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST
Een van de bijzonder (benoemde) overeenkomsten is de
arbeidsovereenkomst, geregeld in titel 10 (art. 7:610 e.v. BW).
Een arbeidsovereenkomst is een speciale soort overeenkomst die anders is
dan andere contracten. Dit komt door een paar belangrijke kenmerken:
1. Juridische en economische afhankelijkheid
(gezagsverhouding)
Een werknemer is ondergeschikt aan zijn werkgever. Dit
betekent dat de werkgever bepaalt hoe het werk wordt
gedaan.
De werknemer is vaak financieel afhankelijk van zijn
werkgever voor zijn inkomen.
Omdat de werknemer in een zwakkere positie zit, zijn er
speciale regels in de wet om hem te beschermen. Dit heet het
“beginsel van de ongelijkheidcompensatie”.
Relevante wetgeving: art. 7:610 BW (definitie van de
arbeidsovereenkomst).
2. Rol van collectieve afspraken (CAO’s en ondernemingsraad)
Werknemers kunnen samen met vakbonden collectieve
arbeidsovereenkomsten (CAO’s) afsluiten met werkgevers.
Hierin staan de arbeidsvoorwaarden die voor een langere
periode gelden.
Omdat CAO’s juridisch boven individuele contracten staan,
hebben ze een grote invloed op de rechten en plichten van
werknemers.
Ondernemingsraden (een groep werknemers binnen een
bedrijf) krijgen ook steeds meer invloed op beslissingen van de
werkgever.
Relevante wetgeving: art. 7:613 BW (wijziging
arbeidsvoorwaarden door CAO) en Wet op de
Ondernemingsraden (WOR).
3. Inbedding in de organisatie (institutioneel karakter van het
arbeidsrecht)
Een werkgever kan niet zomaar iedere werknemer apart
behandelen. Vaak gelden afspraken voor groepen werknemers
tegelijk.
De manier waarop arbeid wordt georganiseerd binnen een
bedrijf heeft invloed op wat een werknemer van zijn werkgever
mag verwachten en andersom.
Dit betekent dat arbeidsrecht niet alleen over individuen gaat,
maar ook over hoe een hele organisatie werkt.
Kort samengevat:
Een arbeidsovereenkomst is bijzonder omdat de werknemer ondergeschikt
en financieel afhankelijk is van de werkgever. Daarom zijn er speciale
wetten om de werknemer te beschermen. Daarnaast spelen collectieve
,afspraken zoals CAO’s en ondernemingsraden een grote rol in de rechten
en plichten van werknemers. Tot slot wordt arbeid georganiseerd op een
manier die voor alle werknemers geldt, niet alleen individueel.
, KWALIFICATIE VAN DE OVEREENKOMST
Een arbeidsovereenkomst is een belangrijk contract omdat het
werknemers toegang geeft tot veel beschermende regels in het
arbeidsrecht en de sociale zekerheid. Het wordt ook wel het entreebiljet
genoemd.
1. Bescherming door de wet
Art. 7:610 BW: Bepaalt dat als iemand werkt onder een
arbeidsovereenkomst, hij recht heeft op bescherming.
Art. 7:10 BW: Geeft extra regels voor arbeidscontracten,
zoals recht op loon bij ziekte, vakantiedagen en
ontslagbescherming.
2. Andere wetten die bescherming bieden
Arbeidstijdenwet en Wet arbeid en zorg regelen werktijden en
verlof.
Wet minimumloon zorgt voor een minimaal salaris.
Minimum vakantiebijslag is verplicht.
Vaak gelden ook cao-afspraken, die extra rechten en plichten
kunnen bevatten.
3. Sociale zekerheid
Een arbeidsovereenkomst geeft werknemers toegang tot
werknemersverzekeringen, zoals:
- Werkloosheidswet (WW) voor een uitkering bij
werkloosheid.
- Ziektewet en Wet (WIA) voor een uitkering bij ziekte of
arbeidsongeschiktheid.
4. Belang van de kwalificatie
Het is belangrijk om te bepalen of iemand echt een werknemer
is met een arbeidsovereenkomst, of dat hij als zelfstandige
werkt.
Een zelfstandige werkt vaak op basis van een overeenkomst
van opdracht (art. 7:400 BW) of een overeenkomst van
aanneming van werk (art. 7:750 BW).
Als een overeenkomst niet onder deze regels valt, kan het een
sui generis overeenkomst zijn, die geen specifieke wettelijke
bescherming heeft en onder het algemene
overeenkomstenrecht van Boek 3 en 6 BW valt.
WERKNEMER OF ZELFSTANDIGE?
We gaan nu allereerst de elementen voor een arbeidsovereenkomst
bespreken, zoals geformuleerd in art. 7:610 BW: Vervolgens gaan we
stilstaan bij de kwalificatie van zelfstandige.
DE ELEMENTEN VAN ART. 7:610 BW
Art. 7:610 BW bepaalt wanneer er sprake is van een
arbeidsovereenkomst. Dit is een overeenkomst waarbij de werknemer zich
verbindt om tegen loon en voor een zekere tijd in dienst van een ander
partij (de werkgever) arbeid te verrichten. Hieruit volgen vier
kernvoorwaarden:
1. Verplichting tot het verrichten van arbeid
WEEK 3 | BLOK 3
HOOFDSTUK 1
HET BIJZONDERE KARAKTER VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST
Een van de bijzonder (benoemde) overeenkomsten is de
arbeidsovereenkomst, geregeld in titel 10 (art. 7:610 e.v. BW).
Een arbeidsovereenkomst is een speciale soort overeenkomst die anders is
dan andere contracten. Dit komt door een paar belangrijke kenmerken:
1. Juridische en economische afhankelijkheid
(gezagsverhouding)
Een werknemer is ondergeschikt aan zijn werkgever. Dit
betekent dat de werkgever bepaalt hoe het werk wordt
gedaan.
De werknemer is vaak financieel afhankelijk van zijn
werkgever voor zijn inkomen.
Omdat de werknemer in een zwakkere positie zit, zijn er
speciale regels in de wet om hem te beschermen. Dit heet het
“beginsel van de ongelijkheidcompensatie”.
Relevante wetgeving: art. 7:610 BW (definitie van de
arbeidsovereenkomst).
2. Rol van collectieve afspraken (CAO’s en ondernemingsraad)
Werknemers kunnen samen met vakbonden collectieve
arbeidsovereenkomsten (CAO’s) afsluiten met werkgevers.
Hierin staan de arbeidsvoorwaarden die voor een langere
periode gelden.
Omdat CAO’s juridisch boven individuele contracten staan,
hebben ze een grote invloed op de rechten en plichten van
werknemers.
Ondernemingsraden (een groep werknemers binnen een
bedrijf) krijgen ook steeds meer invloed op beslissingen van de
werkgever.
Relevante wetgeving: art. 7:613 BW (wijziging
arbeidsvoorwaarden door CAO) en Wet op de
Ondernemingsraden (WOR).
3. Inbedding in de organisatie (institutioneel karakter van het
arbeidsrecht)
Een werkgever kan niet zomaar iedere werknemer apart
behandelen. Vaak gelden afspraken voor groepen werknemers
tegelijk.
De manier waarop arbeid wordt georganiseerd binnen een
bedrijf heeft invloed op wat een werknemer van zijn werkgever
mag verwachten en andersom.
Dit betekent dat arbeidsrecht niet alleen over individuen gaat,
maar ook over hoe een hele organisatie werkt.
Kort samengevat:
Een arbeidsovereenkomst is bijzonder omdat de werknemer ondergeschikt
en financieel afhankelijk is van de werkgever. Daarom zijn er speciale
wetten om de werknemer te beschermen. Daarnaast spelen collectieve
,afspraken zoals CAO’s en ondernemingsraden een grote rol in de rechten
en plichten van werknemers. Tot slot wordt arbeid georganiseerd op een
manier die voor alle werknemers geldt, niet alleen individueel.
, KWALIFICATIE VAN DE OVEREENKOMST
Een arbeidsovereenkomst is een belangrijk contract omdat het
werknemers toegang geeft tot veel beschermende regels in het
arbeidsrecht en de sociale zekerheid. Het wordt ook wel het entreebiljet
genoemd.
1. Bescherming door de wet
Art. 7:610 BW: Bepaalt dat als iemand werkt onder een
arbeidsovereenkomst, hij recht heeft op bescherming.
Art. 7:10 BW: Geeft extra regels voor arbeidscontracten,
zoals recht op loon bij ziekte, vakantiedagen en
ontslagbescherming.
2. Andere wetten die bescherming bieden
Arbeidstijdenwet en Wet arbeid en zorg regelen werktijden en
verlof.
Wet minimumloon zorgt voor een minimaal salaris.
Minimum vakantiebijslag is verplicht.
Vaak gelden ook cao-afspraken, die extra rechten en plichten
kunnen bevatten.
3. Sociale zekerheid
Een arbeidsovereenkomst geeft werknemers toegang tot
werknemersverzekeringen, zoals:
- Werkloosheidswet (WW) voor een uitkering bij
werkloosheid.
- Ziektewet en Wet (WIA) voor een uitkering bij ziekte of
arbeidsongeschiktheid.
4. Belang van de kwalificatie
Het is belangrijk om te bepalen of iemand echt een werknemer
is met een arbeidsovereenkomst, of dat hij als zelfstandige
werkt.
Een zelfstandige werkt vaak op basis van een overeenkomst
van opdracht (art. 7:400 BW) of een overeenkomst van
aanneming van werk (art. 7:750 BW).
Als een overeenkomst niet onder deze regels valt, kan het een
sui generis overeenkomst zijn, die geen specifieke wettelijke
bescherming heeft en onder het algemene
overeenkomstenrecht van Boek 3 en 6 BW valt.
WERKNEMER OF ZELFSTANDIGE?
We gaan nu allereerst de elementen voor een arbeidsovereenkomst
bespreken, zoals geformuleerd in art. 7:610 BW: Vervolgens gaan we
stilstaan bij de kwalificatie van zelfstandige.
DE ELEMENTEN VAN ART. 7:610 BW
Art. 7:610 BW bepaalt wanneer er sprake is van een
arbeidsovereenkomst. Dit is een overeenkomst waarbij de werknemer zich
verbindt om tegen loon en voor een zekere tijd in dienst van een ander
partij (de werkgever) arbeid te verrichten. Hieruit volgen vier
kernvoorwaarden:
1. Verplichting tot het verrichten van arbeid
