Nederlands 3F - Hoofdstuk 1: Spreken en gespreksvaardigheid:
Communicatie algemeen
Wat is communicatie?
-gesprek voeren
-een brief schrijven naar een bedrijf
-een folder lezer
-gezellig gesprek hebben tijdens de pauze
-iemand gebroeten
-rood worden van schaamte
-uw bedrijf bellen om u ziek te melden
Communicatie onderdelen:
-Zender
-Coderen
-Decoderen
-Medium
-Ruis
-Kanaal
-Ontvanger
-Feedback
-Boodschap
Massacommunicatie = communicatie die plaats vindt op een grotere groep
Soorten communicatie
Bedoelde en onbedoelde communicatie
Voorbeeld non-bedoelde communicatie:
• Spelfouten in een brief, e-mail of telefoonnotitie
• Per ongeluk schelden of vloeken
• Rood worden, rillen, transpireren of gaat stotteren door verlegenheid of zenuwen
• Onbewust met uw gezicht of handen iets anders zeggen dan u bedoelt
,Verbale en non-verbale communicatie
Verbale communicatie = gesproken of geschreven woorden
Non-verbale communicatie = als een zender een boodschap uitzendt zonder taal:
lichaamshouding, handgebaren, een gezichtsuitdrukking, bepaalde soort kleding.
bewuste en onbewuste communicatie
Er is ook bewuste en onbewuste communicatie
Feedback
Feedback = de ontvanger reageert op de ontvanger boodschap
Vanuit elke actie komt een reactie.
Basisvaardigheden voor een goed gesprek:
-geïnteresseerde houding
-Laat zien dat u luistert
-Val de verteller niet nodeloos in de rede
-Geef een goede feedback en laat weten dat u het verhaal volgt
-Probeer op het juiste moment een vraag te stellen
Kritiek is een vorm van feedback, dit kan negatief en positief zijn. Kritiek mag nooit
bedoeld zijn om iemand de grond in te boren, het moet eerlijk en gegrond zijn. Toon
waardering naar de gene die kritiek geeft, alleen zo kan er een goed gesprek komen,
waarin ook positieve kanten belicht worden.
Communicatiestoringen
Communicatie komt zowel in schriftelijke als mondelinge communicatie
Schriftelijke storingen
-De ontvanger heeft alle tijd om de boodschap te begrijpen
-De ontvanger kan de boodschap verschillende keren lezen
-Het kost veel tijd om de zender om een toelichting te vragen
-Als een tekst onduidelijk is, zal er een communicatiestoring te volgen
Mondelinge storingen
-Hierbij moet de ontvanger zich beter concentreren
-De ontvanger kan niet twee of drie keer vragen of de zender zijn boodschap nog eens wil
herhalen
,Ruis = alles wat storingen kan veroorzaken
Soorten ruis
Hierbij gaan we uit van mondelinge communicatie:
1. De spreker is onduidelijk in zijn doel: hij noemt zijn echte doel, maar een ander
doel
2. De spreker heeft, voordat hij ging spreken, te weinig informatie verzameld
3. De tekst is slecht opgebouwd en heeft een slechte structuur
4. De toon, formulering of stijl is niet in overeenstemming met het doel
5. De boodschap gebeurt in een totaal die u niet beheerst
6. De boodschap komt niet goed door door het apparaat
7. De boodschap sluit niet aan bij het doel of de opdracht van de luisteraar
8. De luisteraar maakt fouten bij het begrijpen van de tekst
9. De luisteraar wil de boodschap niet juist begrijpen
Informatie inwinnen
Vaardigheden
Vaardigheden voor het goed inwinnen van informatie:
1. Het kunnen stellen van vragen
2. Het kunnen samenvatten
Verschillende informatiebronnen:
• mensen: docenten, familie, vrienden, kennissen, politici
• drukwerken: boeken, folders, kranten
• (audio)visuele hulpmiddelen: foto’s, platen, posters, cd’s, films
• organisaties en instellingen: bibliotheken, musea, gemeenteraad, Kamer van
koophandel
• computers: databases, cd’s, dvd’s en natuurlijk het internet
Vragen stellen
Onderscheiding vragen:
• Hoofdvraag en doorvraag
• Open en gesloten vraag
, • Keuzevraag, suggestieve vraag en controle vraag
Het belangrijkste onderscheid tussen een hoofdvraag en een doorvraag: Hoofdvragen
moet u zeker op een rijtje hebben om op een goede manier informatie in te winnen:
-Hoofdvraag: u start een nieuw onderwerp
-Doorvraag: u gaat dieper in op het gesprek
Zowel een hoofdvraag als doorvraag kunnen gesteld worden als open en gesloten
vragen.
Open vraag:
-De gesprekspartner kan alle kanten op
-Alle ruimte en tijd om een vraag te beantwoorden
-De betrouwbaarheid en relevantie van het antwoord neemt toe
-De antwoord kan volkomen onverwachte informatie oplevert
-De gesprekspartner kan gaan fantaseren
-Tijdrovend
Gesloten vragen:
-Beperkte antwoorden mogelijk
-De vraagsteller heeft meer greep op het verloop van het gesprek
-Uitweidingen worden voorkomen
-Het gesprek blijft concreet en duidelijk
-Bepaalde informatie zal niet aanbod komen
-De gesprekspartner kan opgejaagd voelen
Samenvatten
Samenvatten = een vaardigheid die u op twee manieren kunt beheersen: schriftelijk en
mondeling
Samenvatten in een gesprek
Doel van samenvatten in een gesprek :
• Het afsluiten van (een deel van) een gesprek
• Het controleren of u en uw gesprekspartner het eens zijn over een bepaalde punt
Communicatie algemeen
Wat is communicatie?
-gesprek voeren
-een brief schrijven naar een bedrijf
-een folder lezer
-gezellig gesprek hebben tijdens de pauze
-iemand gebroeten
-rood worden van schaamte
-uw bedrijf bellen om u ziek te melden
Communicatie onderdelen:
-Zender
-Coderen
-Decoderen
-Medium
-Ruis
-Kanaal
-Ontvanger
-Feedback
-Boodschap
Massacommunicatie = communicatie die plaats vindt op een grotere groep
Soorten communicatie
Bedoelde en onbedoelde communicatie
Voorbeeld non-bedoelde communicatie:
• Spelfouten in een brief, e-mail of telefoonnotitie
• Per ongeluk schelden of vloeken
• Rood worden, rillen, transpireren of gaat stotteren door verlegenheid of zenuwen
• Onbewust met uw gezicht of handen iets anders zeggen dan u bedoelt
,Verbale en non-verbale communicatie
Verbale communicatie = gesproken of geschreven woorden
Non-verbale communicatie = als een zender een boodschap uitzendt zonder taal:
lichaamshouding, handgebaren, een gezichtsuitdrukking, bepaalde soort kleding.
bewuste en onbewuste communicatie
Er is ook bewuste en onbewuste communicatie
Feedback
Feedback = de ontvanger reageert op de ontvanger boodschap
Vanuit elke actie komt een reactie.
Basisvaardigheden voor een goed gesprek:
-geïnteresseerde houding
-Laat zien dat u luistert
-Val de verteller niet nodeloos in de rede
-Geef een goede feedback en laat weten dat u het verhaal volgt
-Probeer op het juiste moment een vraag te stellen
Kritiek is een vorm van feedback, dit kan negatief en positief zijn. Kritiek mag nooit
bedoeld zijn om iemand de grond in te boren, het moet eerlijk en gegrond zijn. Toon
waardering naar de gene die kritiek geeft, alleen zo kan er een goed gesprek komen,
waarin ook positieve kanten belicht worden.
Communicatiestoringen
Communicatie komt zowel in schriftelijke als mondelinge communicatie
Schriftelijke storingen
-De ontvanger heeft alle tijd om de boodschap te begrijpen
-De ontvanger kan de boodschap verschillende keren lezen
-Het kost veel tijd om de zender om een toelichting te vragen
-Als een tekst onduidelijk is, zal er een communicatiestoring te volgen
Mondelinge storingen
-Hierbij moet de ontvanger zich beter concentreren
-De ontvanger kan niet twee of drie keer vragen of de zender zijn boodschap nog eens wil
herhalen
,Ruis = alles wat storingen kan veroorzaken
Soorten ruis
Hierbij gaan we uit van mondelinge communicatie:
1. De spreker is onduidelijk in zijn doel: hij noemt zijn echte doel, maar een ander
doel
2. De spreker heeft, voordat hij ging spreken, te weinig informatie verzameld
3. De tekst is slecht opgebouwd en heeft een slechte structuur
4. De toon, formulering of stijl is niet in overeenstemming met het doel
5. De boodschap gebeurt in een totaal die u niet beheerst
6. De boodschap komt niet goed door door het apparaat
7. De boodschap sluit niet aan bij het doel of de opdracht van de luisteraar
8. De luisteraar maakt fouten bij het begrijpen van de tekst
9. De luisteraar wil de boodschap niet juist begrijpen
Informatie inwinnen
Vaardigheden
Vaardigheden voor het goed inwinnen van informatie:
1. Het kunnen stellen van vragen
2. Het kunnen samenvatten
Verschillende informatiebronnen:
• mensen: docenten, familie, vrienden, kennissen, politici
• drukwerken: boeken, folders, kranten
• (audio)visuele hulpmiddelen: foto’s, platen, posters, cd’s, films
• organisaties en instellingen: bibliotheken, musea, gemeenteraad, Kamer van
koophandel
• computers: databases, cd’s, dvd’s en natuurlijk het internet
Vragen stellen
Onderscheiding vragen:
• Hoofdvraag en doorvraag
• Open en gesloten vraag
, • Keuzevraag, suggestieve vraag en controle vraag
Het belangrijkste onderscheid tussen een hoofdvraag en een doorvraag: Hoofdvragen
moet u zeker op een rijtje hebben om op een goede manier informatie in te winnen:
-Hoofdvraag: u start een nieuw onderwerp
-Doorvraag: u gaat dieper in op het gesprek
Zowel een hoofdvraag als doorvraag kunnen gesteld worden als open en gesloten
vragen.
Open vraag:
-De gesprekspartner kan alle kanten op
-Alle ruimte en tijd om een vraag te beantwoorden
-De betrouwbaarheid en relevantie van het antwoord neemt toe
-De antwoord kan volkomen onverwachte informatie oplevert
-De gesprekspartner kan gaan fantaseren
-Tijdrovend
Gesloten vragen:
-Beperkte antwoorden mogelijk
-De vraagsteller heeft meer greep op het verloop van het gesprek
-Uitweidingen worden voorkomen
-Het gesprek blijft concreet en duidelijk
-Bepaalde informatie zal niet aanbod komen
-De gesprekspartner kan opgejaagd voelen
Samenvatten
Samenvatten = een vaardigheid die u op twee manieren kunt beheersen: schriftelijk en
mondeling
Samenvatten in een gesprek
Doel van samenvatten in een gesprek :
• Het afsluiten van (een deel van) een gesprek
• Het controleren of u en uw gesprekspartner het eens zijn over een bepaalde punt
