College aantekeningen PTSS

Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS) colleges

College 1: inleiding

Het onderzoek naar PTSS is de laatste decennia snel gegroeid. Het topic is nog steeds
relevant.

De betekenis van trauma is veranderd over de tijd. In de DSM-III was PTSS een normale
reactie op een abnormale gebeurtenis. Uit recent onderzoek blijkt dat dit niet klopt.
Traumatische ervaringen zijn normaal, maar de reactie is (bij PTSS) abnormaal
aangezien de meeste mensen geen PTSS ontwikkelen na een trauma.

Er zijn 3 uitkomsten mogelijk na een psychotrauma:
 Posttraumatische groei  een trauma kan zorgen voor betere prioriteiten,
inzichten en positieve veranderingen in het leven
 Natuurlijk herstel komt het meeste voor
 Stress gerelateerde klachten  paniekklachten/depressie/PTSS

Prevalentie:
De helft van de volwassenen herstellen binnen 3 maanden na de traumatische
gebeurtenis. PTSS komt het meeste voor (50% tot 66%) bij verkrachting,
oorlogshandelingen en genocide (interpersoonlijke trauma’s).
In Nederland maakt 80% van de mensen een (minstens 1) psychotrauma mee, maar
slechts 7,4% hiervan ontwikkelt PTSS.
Onder studenten komt trauma redelijk vaak voor (ook rond de 80%), PTSS komt in 7.1%
van de gevallen voor. Dit is dus vergelijkbaar met de cijfers uit de algemene bevolking.

DSM-5 diagnostiek:
 Blootstelling aan traumatische ervaring (direct, getuige, vernemen)
 Intrusies (nachtmerries, flashbacks)
 Vermijding (overt en covert vermijden: plaatsen/mensen of
gedachten/gevoelens)
 Cognities en stemming (schuldgevoelens, geen plezier meer ervaren)
 Hyperarousal (slecht slapen, concentratie, schrikreacties, hypervigilantie)
 Duur (> 1 maand)
 Distress of verminderd functioneren
 Niet veroorzaakt door middel of andere aandoening
Specificaties:
 Dissociatieve symptomen (depersonalisatie of derealisatie)
 Verlate expressie (klachten ontstaan minimaal 6 maanden na de gebeurtenis)

Er zijn veel combinaties mogelijk van symptomen. Hierdoor zijn de uitingen van de
stoornis in de praktijk ook erg verschillend. Zo is de één bijvoorbeeld erg bang en de
ander is meer depressief.

, Kritiek op DSM criteria:
 Waarom pas na 1 maand? Arbitraire grens
 Niet iedereen vermijdt (doorzetters). Deze mensen voldoen dus niet aan de
criteria terwijl ze wel serieuze klachten kunnen hebben
 De gebeurtenis is een voorwaarde voor PTSS. Anders dan bij andere DSM
stoornissen waarbij nooit een gebeurtenis als vereiste is. Bij een depressie
hoeven er geen specifieke oorzaken te zijn.

Vrouwen die een abortus hebben laten ondergaan ervaren vaak intrusies en vermijding
(19,4%).

Een lichamelijke ziekte is volgens de DSM niet noodzakelijk een traumatische
gebeurtenis. Medische incidenten zijn wel een traumatische gebeurtenis (wakker
worden tijdens operatie).
Uit onderzoek blijkt dat mensen met abdominal sepses vaker PTSS hebben (28%).

Voormalige drugssoldaten hebben vaker PTSS (36,4%). Dit is interessant omdat daders
van traumatische gebeurtenissen dus ook PTSS kunnen ontwikkelen. Daders zijn getuige
van dezelfde gebeurtenis en voldaan dus aan het criterium van een trauma.

Voorspellers van PTSS zijn:
 De ernst van het trauma
 Gebrek aan sociale steun (hoogste effect size)
 Lifetime stress
 Waargenomen levensgevaar
 Peritraumatische* emoties
 Peritraumatische* dissociatie
 Factoren tijdens/na het trauma zijn het meest bepalend. Psychiatrische
voorgeschiedenis, eerdere trauma’s of leeftijd zijn minder bepalend.
*tijdens of vlak na het trauma

PTSS is een combinatie van de gebeurtenis en de kwetsbaarheid van het individu.

Comorbiditeit:
Bij PTSS is de 80% om nog een stoornis naast PTSS te krijgen. Dit kan een gevolg zijn van
de overlap in symptomen tussen diagnoses (PTSS en een andere angststoornis
bijvoorbeeld). Door PTSS kun je ook een depressie ontwikkelen, in dat geval is het een
gevolg van PTSS.

Veelvoorkomende comorbide stoornissen:
 Depressie
 Verslaving
 Borderline persoonlijkheidsstoornis
 Rouw
 OCD
 Paniekstoornis
 Fobie
 Gegeneraliseerde angststoornis
 Psychotische stoornissen