Anesthesie samenvatting
Hoorcollege 1 Inleiding en anatomie
Geschiedenis
- Koelen → meer dan 50.000 jaar geleden; Neanderthalers
- Inhaleren van rook met “therapeutische stoffen” → 25.000 - 40.000 jaar geleden
- Compressie → Cro-Magnon mens → Oude Egypte
- Kauwen op cocabladeren → Indianen in Peru; ontdekkers van verdovende werking van
cocaïne
1844 = Horace Wells → lachgas algehele anesthesie
1884 = Sigmund Freud → experimenten met cocaïne
1891 = Bier/Hildebrandt → experiment ruggenprik
- Veel systemische en lokale bezwaren → hoofdpijn, duizeligheid, overgeven
1864 = Halsted → 1e tandheelkundige geleidingsanesthesie
- Berichten over zware collaps, ademhalingsstoornissen en sterfgevallen, wat leidde tot
zoektocht naar veiligere manieren/alternatieven.
1901 = Toevoeging adrenaline → grote stap voorwaarts
1905 = Veiliger alternatief procaïne (novocaïne)
1940 = Lofgren lidocaïne → sneller en krachtiger dan cocaïne zonder verslavingsverschijnselen
1970 = Articaïne
Wetgeving – Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg
Wet BIG → onbekwaam = onbevoegd
Niet voorbehouden handeling = handelingen die in principe elke zorgverlener mag uitvoeren, mits
hij/zij bekwaam is.
Voorbehouden handelingen = handelingen die naar het oordeel van de wetgever een aanmerkelijk
gevaar opleveren als ze door een ondeskundige worden verricht, bijv:
o Zetten van anesthesie (= injecties);
o Heelkundige handelingen (= extracties, endo’s, prepareren van caviteiten);
o Het brengen onder narcose;
o Het maken van röntgenfoto’s;
o Het voorschrijven van geneesmiddelen.
Zelfstandig bevoegd (tandarts) = voorbehouden handelingen mogen worden uitgevoerd zonder
toezicht of opdracht.
• Mondhygiënist is functioneel zelfstandig (bevoegd).
→ Wanneer je met grote regelmaat en met een grote mate van zelfstandigheid op
deskundige wijze voorbehouden handelingen uitvoert, waarbij geen tussenkomst door de
zelfstandig bevoegde noodzakelijk is, denk hierbij aan;
o Preparen primaire caviteiten
o Zetten van lokale anesthesie
o Röntgen
Voorwaarden overdragen v.d. taken:
- Opdracht moet komen van een zelfstandig bevoegde tandarts;
- Opdrachtnemer moet bekwaam zijn;
- Patiënt moet op de hoogte zijn v.d. kwalificaties v.d. behandelaar;
- Opdrachtnemer volgt (extra) instructies van opdrachtgever ALTIJD op;
- De opdrachtgever moet indien nodig beschikbaar zijn.
, Informed consent = toestemmingsvereiste → wat je de patiënt moet laten weten:
- Aard/doel van het onderzoek en/of behandeling;
- De (verwachten) uit te voeren verrichtingen;
- Mogelijke risico’s en gevolgen voor de gezondheid van de patiënt;
- Andere methoden van onderzoek en/of behandeling;
- Staat en vooruitzichten van de gezondheid v.d. patiënt.
Reasonable standard person = De norm vereist dat iemand met dezelfde mate van zorg, kennis,
ervaring, rechtvaardigheid en bewustzijn van de wet handelt die de gemeenschap van een
hypothetisch redelijk persoon zou verwachten.
Verrichtingen van niet ingerijpende aard mag toestemming worden verondersteld, maar wel met een
no
0,5% norm als er meer dan 0,5% kans is op schade.
→ Dit is afhankelijk van de algemene gezondheid v.d. individuele patiënt.
2. Anatomie
Centraal zenuwstelsel Hersenen en ruggenmerg
Zenuwstelsel
Autonoom = onwillekeurig
(inwendige organen)
Perifeer zenuwstelsel
Somatisch = willekeurig
(interactie met de
buitenwereld)
Sensorisch (PZS → ZS): informatie uit huid, ogen, oren, etc.
Motorisch (ZS → PZS): besturen van skeletspieren.
Receptor registratie van prikkels; uiteinden van zenuwen of speciale receptoren:
- Mechanoreceptoren: druk
- Thermoreceptoren: temperatuur
- Nociceptoren: beschadiging → pijn
Transductie = omzetten van een waarneming in een elektrisch signaal.
Transmissie = transport van zenuwprikkel naar de hersenen waar ze geïnterpreteerd worden.
Pijn = onplezierige gewaarwording die optreedt bij een dreigende weefselbeschadiging
→ Waarschuwingssysteem.
→ Voor de ervaring van pijn is bewustzijn van belang (= perceptie).
Factoren die invloed hebben op intensiteit van pijn:
1. Geslacht
2. Sociaal-culturele factoren
3. Emotionele toestand
4. Omgevingsfactoren
N. trigeminus: 5e hersenzenuw (V)
→ In hersenstam 2 delen:
- Radix sensoria (partio major) = sensorisch (geel)
- Radix motoria (partio minor) = motorisch (blauw)
Hoorcollege 1 Inleiding en anatomie
Geschiedenis
- Koelen → meer dan 50.000 jaar geleden; Neanderthalers
- Inhaleren van rook met “therapeutische stoffen” → 25.000 - 40.000 jaar geleden
- Compressie → Cro-Magnon mens → Oude Egypte
- Kauwen op cocabladeren → Indianen in Peru; ontdekkers van verdovende werking van
cocaïne
1844 = Horace Wells → lachgas algehele anesthesie
1884 = Sigmund Freud → experimenten met cocaïne
1891 = Bier/Hildebrandt → experiment ruggenprik
- Veel systemische en lokale bezwaren → hoofdpijn, duizeligheid, overgeven
1864 = Halsted → 1e tandheelkundige geleidingsanesthesie
- Berichten over zware collaps, ademhalingsstoornissen en sterfgevallen, wat leidde tot
zoektocht naar veiligere manieren/alternatieven.
1901 = Toevoeging adrenaline → grote stap voorwaarts
1905 = Veiliger alternatief procaïne (novocaïne)
1940 = Lofgren lidocaïne → sneller en krachtiger dan cocaïne zonder verslavingsverschijnselen
1970 = Articaïne
Wetgeving – Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg
Wet BIG → onbekwaam = onbevoegd
Niet voorbehouden handeling = handelingen die in principe elke zorgverlener mag uitvoeren, mits
hij/zij bekwaam is.
Voorbehouden handelingen = handelingen die naar het oordeel van de wetgever een aanmerkelijk
gevaar opleveren als ze door een ondeskundige worden verricht, bijv:
o Zetten van anesthesie (= injecties);
o Heelkundige handelingen (= extracties, endo’s, prepareren van caviteiten);
o Het brengen onder narcose;
o Het maken van röntgenfoto’s;
o Het voorschrijven van geneesmiddelen.
Zelfstandig bevoegd (tandarts) = voorbehouden handelingen mogen worden uitgevoerd zonder
toezicht of opdracht.
• Mondhygiënist is functioneel zelfstandig (bevoegd).
→ Wanneer je met grote regelmaat en met een grote mate van zelfstandigheid op
deskundige wijze voorbehouden handelingen uitvoert, waarbij geen tussenkomst door de
zelfstandig bevoegde noodzakelijk is, denk hierbij aan;
o Preparen primaire caviteiten
o Zetten van lokale anesthesie
o Röntgen
Voorwaarden overdragen v.d. taken:
- Opdracht moet komen van een zelfstandig bevoegde tandarts;
- Opdrachtnemer moet bekwaam zijn;
- Patiënt moet op de hoogte zijn v.d. kwalificaties v.d. behandelaar;
- Opdrachtnemer volgt (extra) instructies van opdrachtgever ALTIJD op;
- De opdrachtgever moet indien nodig beschikbaar zijn.
, Informed consent = toestemmingsvereiste → wat je de patiënt moet laten weten:
- Aard/doel van het onderzoek en/of behandeling;
- De (verwachten) uit te voeren verrichtingen;
- Mogelijke risico’s en gevolgen voor de gezondheid van de patiënt;
- Andere methoden van onderzoek en/of behandeling;
- Staat en vooruitzichten van de gezondheid v.d. patiënt.
Reasonable standard person = De norm vereist dat iemand met dezelfde mate van zorg, kennis,
ervaring, rechtvaardigheid en bewustzijn van de wet handelt die de gemeenschap van een
hypothetisch redelijk persoon zou verwachten.
Verrichtingen van niet ingerijpende aard mag toestemming worden verondersteld, maar wel met een
no
0,5% norm als er meer dan 0,5% kans is op schade.
→ Dit is afhankelijk van de algemene gezondheid v.d. individuele patiënt.
2. Anatomie
Centraal zenuwstelsel Hersenen en ruggenmerg
Zenuwstelsel
Autonoom = onwillekeurig
(inwendige organen)
Perifeer zenuwstelsel
Somatisch = willekeurig
(interactie met de
buitenwereld)
Sensorisch (PZS → ZS): informatie uit huid, ogen, oren, etc.
Motorisch (ZS → PZS): besturen van skeletspieren.
Receptor registratie van prikkels; uiteinden van zenuwen of speciale receptoren:
- Mechanoreceptoren: druk
- Thermoreceptoren: temperatuur
- Nociceptoren: beschadiging → pijn
Transductie = omzetten van een waarneming in een elektrisch signaal.
Transmissie = transport van zenuwprikkel naar de hersenen waar ze geïnterpreteerd worden.
Pijn = onplezierige gewaarwording die optreedt bij een dreigende weefselbeschadiging
→ Waarschuwingssysteem.
→ Voor de ervaring van pijn is bewustzijn van belang (= perceptie).
Factoren die invloed hebben op intensiteit van pijn:
1. Geslacht
2. Sociaal-culturele factoren
3. Emotionele toestand
4. Omgevingsfactoren
N. trigeminus: 5e hersenzenuw (V)
→ In hersenstam 2 delen:
- Radix sensoria (partio major) = sensorisch (geel)
- Radix motoria (partio minor) = motorisch (blauw)
