Plantenfysiologie
Onderwerp 1: Growth and structure (H1, 14, 17)
Plant organen
→ een plant bezit 3 organen:
1. Wortels
a. Zorgt voor het verankeren van de plant in de grond
b. Absorbeert mineralen en H2O
i. Trichomen → eencellige wortelharen zorgen vaak
voor deze opname
c. Opslag van voedingsstoffen
2. Stengels
a. Stevigheid
b. Transport
c. Primaire en secundaire groei
3. Bladeren*
a. Fotosynthese (licht opvang en gasuitwisseling)
b. Verdamping/afkoelen
c. Groeit vanuit een knooppunt op de stengel
→ stengel + blad (het bovengrondse deel) = spruit
→ ruimte tussen twee knooppunten = internode
De organen kunnen er verschillende uitzien bij monocotylen en dicotylen:
Monocotyl: Dicotyl:
- Één zaadlob - Twee zaadlobben
- Bladnerven parallel - Bladnerven vertakt
- Vaten verspreid over de stengel - Vaten gerangschikt in ringen
- Wortels vezelig netwerk - Hoofdwortel
*Het blad is complex opgebouwd:
- Aan de boven- en onderkant bevindt zich epidermis bedekt met cuticula → waslaag
die het blad beschermt tegen uitdroging
- Het onderste epidermis laagje bevat vaak huidmondjes → twee sluitcellen
(guard cells) met een opening voor gasuitwisseling
- Tussen het epidermis bevinden zich twee soorten mesofyl
1
, - Palissadeparenchym → 1 of 2 lagen langwerpige cellen welke een rol spelen
bij fotosynthese
- Sponsparenchym → sponsachtig weefsel bestaande uit
ronde cellen en zorgt voor gaswisseling en speelt een
belangrijke rol in de aanvoer van water en de afvoer van
producten gevormd bij fotosynthese
- Hierin bevinden zich de vaten (xyleen en phloem)
Plantenweefsels
→ elk orgaan is opgebouwd uit drie verschillende weefsels:
1. Dermal tissue (epidermis)
a. Zit aan de buitenkant van de plant
b. Beschermt tegen pathogenen en verwondingen
c. Bij de stengel en bladeren: cuticula → waslaag die het blad
beschermt tegen uitdroging
2. Vascular tissue (vaatsysteem)
a. Transport van nutriënten, water en mineralen tussen de
wortel en bladeren
b. Floëem (bastvaten) → transporteren van blad naar wortel (suikers)
c. Xyleem (houtvaten) → transporteren van wortel naar blad (water en
nutriënten)
3. Ground tissue (grondsysteem)
a. Dient voor nutriënten opslag, ondersteuning, fotosynthese en vulweefsel
b. Merg (pith) → grondweefsel binnen de stele (centrale deel van planten stengel
of wortel)
c. Cortex → grondweefsel buiten de stele maar binnen de epidermis
Plantengroei
→ genereren van nieuwe cellen door meristemen
- Komen voor in het uiteinde van de stengel, okselknop, uiteinde wortels, pericykel,
vasculair cambium en kurkcambium
- Moedercel deelt tot 2 dochtercellen, 1 van deze dochtercellen wordt een meristeem
en de andere gaat differentiëren
- 2 soorten meristemen:
1. Apicale meristemen → voor primaire groei (lengtegroei)
a. Celdeling (meristematische zone) → celstrekking (elongatie zone) →
celdifferentiatie (maturatie zone)
i. Celdifferentiatie zorgt voor het ontstaan van zijwortels en
wortelharen
2
, ii. Root cap → beschermt de wortel en zorgt voor makkelijke
beweging van de wortel door de bodem
2. Laterale meristemen → voor secundaire groei (diktegroei)
a. Verhogen van de capaciteit voor transport van water en suikers
i. Secundair floëem en xyleem
b. Versterking van de stengel
c. Vindt plaats in het vasculaire cambium
(weefsellaag tussen xyleem en floëem)
i. Drukt primair xyleem naar binnen en
primair floëem naar buiten
Pericycle → buitenste laag van de vaatbundel die verantwoordelijk is
voor celdeling voor het vormen van laterale wortels
- Door groei vanuit de pericycle, welke een deel is van het
vaatsysteem, zijn de laterale wortels verbonden aangesloten
op het vaatsysteem van de hoofdwortel
Groeiringen → ontstaan bij secundaire groei
- Worden gevormd door secundair xyleem
- Dikte is afhankelijk van de groeiomstandigheden dat jaar
Bast → kurk + secundair floëem + periderm (= kurkcambium + kurk).
- De buitenste laag van de bast is dood en ondoorlaatbaar voor gassen en water
3
Onderwerp 1: Growth and structure (H1, 14, 17)
Plant organen
→ een plant bezit 3 organen:
1. Wortels
a. Zorgt voor het verankeren van de plant in de grond
b. Absorbeert mineralen en H2O
i. Trichomen → eencellige wortelharen zorgen vaak
voor deze opname
c. Opslag van voedingsstoffen
2. Stengels
a. Stevigheid
b. Transport
c. Primaire en secundaire groei
3. Bladeren*
a. Fotosynthese (licht opvang en gasuitwisseling)
b. Verdamping/afkoelen
c. Groeit vanuit een knooppunt op de stengel
→ stengel + blad (het bovengrondse deel) = spruit
→ ruimte tussen twee knooppunten = internode
De organen kunnen er verschillende uitzien bij monocotylen en dicotylen:
Monocotyl: Dicotyl:
- Één zaadlob - Twee zaadlobben
- Bladnerven parallel - Bladnerven vertakt
- Vaten verspreid over de stengel - Vaten gerangschikt in ringen
- Wortels vezelig netwerk - Hoofdwortel
*Het blad is complex opgebouwd:
- Aan de boven- en onderkant bevindt zich epidermis bedekt met cuticula → waslaag
die het blad beschermt tegen uitdroging
- Het onderste epidermis laagje bevat vaak huidmondjes → twee sluitcellen
(guard cells) met een opening voor gasuitwisseling
- Tussen het epidermis bevinden zich twee soorten mesofyl
1
, - Palissadeparenchym → 1 of 2 lagen langwerpige cellen welke een rol spelen
bij fotosynthese
- Sponsparenchym → sponsachtig weefsel bestaande uit
ronde cellen en zorgt voor gaswisseling en speelt een
belangrijke rol in de aanvoer van water en de afvoer van
producten gevormd bij fotosynthese
- Hierin bevinden zich de vaten (xyleen en phloem)
Plantenweefsels
→ elk orgaan is opgebouwd uit drie verschillende weefsels:
1. Dermal tissue (epidermis)
a. Zit aan de buitenkant van de plant
b. Beschermt tegen pathogenen en verwondingen
c. Bij de stengel en bladeren: cuticula → waslaag die het blad
beschermt tegen uitdroging
2. Vascular tissue (vaatsysteem)
a. Transport van nutriënten, water en mineralen tussen de
wortel en bladeren
b. Floëem (bastvaten) → transporteren van blad naar wortel (suikers)
c. Xyleem (houtvaten) → transporteren van wortel naar blad (water en
nutriënten)
3. Ground tissue (grondsysteem)
a. Dient voor nutriënten opslag, ondersteuning, fotosynthese en vulweefsel
b. Merg (pith) → grondweefsel binnen de stele (centrale deel van planten stengel
of wortel)
c. Cortex → grondweefsel buiten de stele maar binnen de epidermis
Plantengroei
→ genereren van nieuwe cellen door meristemen
- Komen voor in het uiteinde van de stengel, okselknop, uiteinde wortels, pericykel,
vasculair cambium en kurkcambium
- Moedercel deelt tot 2 dochtercellen, 1 van deze dochtercellen wordt een meristeem
en de andere gaat differentiëren
- 2 soorten meristemen:
1. Apicale meristemen → voor primaire groei (lengtegroei)
a. Celdeling (meristematische zone) → celstrekking (elongatie zone) →
celdifferentiatie (maturatie zone)
i. Celdifferentiatie zorgt voor het ontstaan van zijwortels en
wortelharen
2
, ii. Root cap → beschermt de wortel en zorgt voor makkelijke
beweging van de wortel door de bodem
2. Laterale meristemen → voor secundaire groei (diktegroei)
a. Verhogen van de capaciteit voor transport van water en suikers
i. Secundair floëem en xyleem
b. Versterking van de stengel
c. Vindt plaats in het vasculaire cambium
(weefsellaag tussen xyleem en floëem)
i. Drukt primair xyleem naar binnen en
primair floëem naar buiten
Pericycle → buitenste laag van de vaatbundel die verantwoordelijk is
voor celdeling voor het vormen van laterale wortels
- Door groei vanuit de pericycle, welke een deel is van het
vaatsysteem, zijn de laterale wortels verbonden aangesloten
op het vaatsysteem van de hoofdwortel
Groeiringen → ontstaan bij secundaire groei
- Worden gevormd door secundair xyleem
- Dikte is afhankelijk van de groeiomstandigheden dat jaar
Bast → kurk + secundair floëem + periderm (= kurkcambium + kurk).
- De buitenste laag van de bast is dood en ondoorlaatbaar voor gassen en water
3
