Alyssa van wely, HVA
Hoorcollege 1A, opvoeden
Wat is opvoeden?
‘iedere invloed die mensen, bedoeld of onbedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling en het functioneren
van het kind’
Opvoeden = Een stap voor stap proces waarin steeds meer mogelijkheden van een kind zich
ontplooien.
Opvoeden gaat eigenlijk vanzelf (Zelfregulatie)
Protoconversatie = vanzelf reageren op het kind. V.b. kind is klanken aan het maken en wij
willen dan snel de terug praten. Of als het kind woorden begint te vertellen zeggen we snel
de woorden na en laten we weten dat hij het goed deed.
Normen en waarden = zitten in een huishouden. V.b. gastvrijheid, kinderen leren uit huis de
normen en waarden van voornamelijk de opvoeders. Bijvoorbeeld het aanbieden van drinken
als er iemand langs komt of de jas van iemand aanpakken.
Het opvoedproces kenmerkt zich door :
Coregulatie & adaptie dat je het samen doet en dus gaan aanpassen. (een situatie van minimaal
twee personen die zich aan elkaar aanpassen.).
Opvoeden is een proces dat energie, tijd en soms pijn en moeite van een ouders kost. Ouders die
over het algemeen in staat zijn sensitief en responsief te reageren, creëren de meeste veilige
opvoedsituatie.
Sensitief het kind aanvoelen, zien wat er gebeurt
Responsief in speelt op het gevoel en gedrag van het kind.
Ouders hebben opvoedidealen dit ontstaat door :
- Eigen opvoeding (zelfde of juist het tegenovergestelde)
- Hun persoonlijkheidsontwikkeling
- Het sociale netwerk
- De maatschappelijke en culturele omgeving
Opvoedidealen
Universele opvoeddoelen
- Waarborgen van fysieke, sociale en emotionele welzijn van het kind
- Economische competentie
- Culturele waarden en normen overdragen
Nederlandse opvoeddoel
- Autonomie
,Alyssa van wely, HVA
Definitie opvoedingsondersteuning
Brede definitie het ondersteunen van alle opvoeders (van voetbalcoach en leerkracht tot
professionals van bureau jeugdzorg)
Smalle definitie het ondersteunen van ouders
Doel van opvoedingsondersteuning
Opvoedingsondersteuning is gericht op het verbeteren van de opvoedsituatie van kinderen
- Het voorkomen van problemen in de opvoeding
- Het helpen oplossen van bestaande zorgen en problemen
- Het versterken van pedagogische competenties en vaardigheden van ouders
Vormen van opvoedondersteuning
- Informatie en voorlichting over ontwikkeling van kinderen
- Bevorderen van sociale steun en zelfhulp over omgang met kinderen
- Vroegtijdige signalering en verwijzing
- Pedagogische advisering en begeleiding
Hoorcollege 1B, familie (gezins)-structuren en normatief denken
1e Demografische transitie
1870-1920 🡪 vermindering (kinder)sterfte en scheiden ongebruikelijk
2e demografische transitie
1960-1980 🡪 secularisatie (los komen van regels en gebruiken kerks), individualisering (o.a. komen
van verzuiling) en modernisering (o.a. nieuwe normen en waarden; ongehuwd samenwonen). 🡪
dalende trend kerngezin
Gezinsstructuren :
- Gehuwd en kinderen
- Ongehuwd samenwonen met kinderen
- Vanaf 1980 Roze ouders in regenbooggezinnen
- 1998 Geregistreerd partnerschap
- 2001 adoptie nu ook mogelijk voor homoparen
- Draagmoeder
- Co-ouderschap
- Stiefgezin
Kerngezin van vader-moeder
- Bestaat al heel lang
- Komt meeste voor
- Is het meest onderzocht, hier weten we het meeste van
- Kerngezin wordt zo de norm (kerngezin = normale gezin)
, Alyssa van wely, HVA
Afwijkende gezinsstructuren worden tegen deze norm afgezet = normatief denken, terwijl er ondanks
deze norm al 150 jaar sprake is van variatie in gezinsvormen.
Normatief denken = afwijkende gezinsstructuren worden tegen deze norm afgezet terwijl er ondanks
deze norm al 150 jaar sprake is van variatie in gezinsvormen
Tienermoeders
Zijn vaker :
- Minder sensitief
- Hardhandige disciplinering
- Meer negatieve moeder-kind-interactie
Sociaal selectie-hypothese :
Tienermoederschap kan samenhangen met psychosociale factoren
(bv. milieu, risicogedrag) die worden doorgegeven van ouders op
kinderen (tienermoeder) en de kwaliteit van opvoeden negatief
beïnvloeden.
Sociale invloed-hypothese :
Tienermoederschap levert sociale stress & financiële stress op en
onderbreekt normale ontwikkeling van de jongere → minder goed
opvoeden
Niet-vanzelfsprekende-zwangerschapshypothese :
Tienermoeder onder stress door niet geplande zwangerschap
Maturiteitshypothese :
Jongere persoon heeft minder kennis, ervaring, financiële en sociale
steun. Kortom: niet leeftijd is per se de doorslaggevende factor voor
‘goed genoeg’ moederschap, maar kenmerken van de omgeving en
de opvoeding
Tienervaders
- Tienermoeders hebben automatisch juridische recht om beslissingen te nemen, tienervaders
moeten die aanvragen bij de rechter
- Tienervaders vaak meer op de achtergrond door negatieve relatie met moeder
- Tienermoeders worden door instanties meer gesteund dan tienervaders
Homo ouderschap Hebben kinderen ouder van eigen geslacht nodig voor de ontwikkeling van
een normale genderidentiteit? Kinderen:
- Gender-identiteit: minder vaak traditionele opvattingen
- Gender-specifiek gedrag: niet anders
- Niet vaker homoseksueel, wel vaker experimenteren met gelijke sekse
- Niet vaker probleemgedrag, ontwikkelen zich hetzelfde als kinderen
van heteroseksuele ouders
- Geen andere schoolprestaties
- Geen lager welbevinden
Hoorcollege 1A, opvoeden
Wat is opvoeden?
‘iedere invloed die mensen, bedoeld of onbedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling en het functioneren
van het kind’
Opvoeden = Een stap voor stap proces waarin steeds meer mogelijkheden van een kind zich
ontplooien.
Opvoeden gaat eigenlijk vanzelf (Zelfregulatie)
Protoconversatie = vanzelf reageren op het kind. V.b. kind is klanken aan het maken en wij
willen dan snel de terug praten. Of als het kind woorden begint te vertellen zeggen we snel
de woorden na en laten we weten dat hij het goed deed.
Normen en waarden = zitten in een huishouden. V.b. gastvrijheid, kinderen leren uit huis de
normen en waarden van voornamelijk de opvoeders. Bijvoorbeeld het aanbieden van drinken
als er iemand langs komt of de jas van iemand aanpakken.
Het opvoedproces kenmerkt zich door :
Coregulatie & adaptie dat je het samen doet en dus gaan aanpassen. (een situatie van minimaal
twee personen die zich aan elkaar aanpassen.).
Opvoeden is een proces dat energie, tijd en soms pijn en moeite van een ouders kost. Ouders die
over het algemeen in staat zijn sensitief en responsief te reageren, creëren de meeste veilige
opvoedsituatie.
Sensitief het kind aanvoelen, zien wat er gebeurt
Responsief in speelt op het gevoel en gedrag van het kind.
Ouders hebben opvoedidealen dit ontstaat door :
- Eigen opvoeding (zelfde of juist het tegenovergestelde)
- Hun persoonlijkheidsontwikkeling
- Het sociale netwerk
- De maatschappelijke en culturele omgeving
Opvoedidealen
Universele opvoeddoelen
- Waarborgen van fysieke, sociale en emotionele welzijn van het kind
- Economische competentie
- Culturele waarden en normen overdragen
Nederlandse opvoeddoel
- Autonomie
,Alyssa van wely, HVA
Definitie opvoedingsondersteuning
Brede definitie het ondersteunen van alle opvoeders (van voetbalcoach en leerkracht tot
professionals van bureau jeugdzorg)
Smalle definitie het ondersteunen van ouders
Doel van opvoedingsondersteuning
Opvoedingsondersteuning is gericht op het verbeteren van de opvoedsituatie van kinderen
- Het voorkomen van problemen in de opvoeding
- Het helpen oplossen van bestaande zorgen en problemen
- Het versterken van pedagogische competenties en vaardigheden van ouders
Vormen van opvoedondersteuning
- Informatie en voorlichting over ontwikkeling van kinderen
- Bevorderen van sociale steun en zelfhulp over omgang met kinderen
- Vroegtijdige signalering en verwijzing
- Pedagogische advisering en begeleiding
Hoorcollege 1B, familie (gezins)-structuren en normatief denken
1e Demografische transitie
1870-1920 🡪 vermindering (kinder)sterfte en scheiden ongebruikelijk
2e demografische transitie
1960-1980 🡪 secularisatie (los komen van regels en gebruiken kerks), individualisering (o.a. komen
van verzuiling) en modernisering (o.a. nieuwe normen en waarden; ongehuwd samenwonen). 🡪
dalende trend kerngezin
Gezinsstructuren :
- Gehuwd en kinderen
- Ongehuwd samenwonen met kinderen
- Vanaf 1980 Roze ouders in regenbooggezinnen
- 1998 Geregistreerd partnerschap
- 2001 adoptie nu ook mogelijk voor homoparen
- Draagmoeder
- Co-ouderschap
- Stiefgezin
Kerngezin van vader-moeder
- Bestaat al heel lang
- Komt meeste voor
- Is het meest onderzocht, hier weten we het meeste van
- Kerngezin wordt zo de norm (kerngezin = normale gezin)
, Alyssa van wely, HVA
Afwijkende gezinsstructuren worden tegen deze norm afgezet = normatief denken, terwijl er ondanks
deze norm al 150 jaar sprake is van variatie in gezinsvormen.
Normatief denken = afwijkende gezinsstructuren worden tegen deze norm afgezet terwijl er ondanks
deze norm al 150 jaar sprake is van variatie in gezinsvormen
Tienermoeders
Zijn vaker :
- Minder sensitief
- Hardhandige disciplinering
- Meer negatieve moeder-kind-interactie
Sociaal selectie-hypothese :
Tienermoederschap kan samenhangen met psychosociale factoren
(bv. milieu, risicogedrag) die worden doorgegeven van ouders op
kinderen (tienermoeder) en de kwaliteit van opvoeden negatief
beïnvloeden.
Sociale invloed-hypothese :
Tienermoederschap levert sociale stress & financiële stress op en
onderbreekt normale ontwikkeling van de jongere → minder goed
opvoeden
Niet-vanzelfsprekende-zwangerschapshypothese :
Tienermoeder onder stress door niet geplande zwangerschap
Maturiteitshypothese :
Jongere persoon heeft minder kennis, ervaring, financiële en sociale
steun. Kortom: niet leeftijd is per se de doorslaggevende factor voor
‘goed genoeg’ moederschap, maar kenmerken van de omgeving en
de opvoeding
Tienervaders
- Tienermoeders hebben automatisch juridische recht om beslissingen te nemen, tienervaders
moeten die aanvragen bij de rechter
- Tienervaders vaak meer op de achtergrond door negatieve relatie met moeder
- Tienermoeders worden door instanties meer gesteund dan tienervaders
Homo ouderschap Hebben kinderen ouder van eigen geslacht nodig voor de ontwikkeling van
een normale genderidentiteit? Kinderen:
- Gender-identiteit: minder vaak traditionele opvattingen
- Gender-specifiek gedrag: niet anders
- Niet vaker homoseksueel, wel vaker experimenteren met gelijke sekse
- Niet vaker probleemgedrag, ontwikkelen zich hetzelfde als kinderen
van heteroseksuele ouders
- Geen andere schoolprestaties
- Geen lager welbevinden
