4.1
Voor alle producten die worden gemaakt zijn natuurlijke hulpbronnen nodig:
grondstoffen en energiebronnen. Energie om ons te verwarmen of motoren aan te
drijven wordt vaak uit fossiele energiebronnen gehaald, die miljoenen jaren geleden zijn
gevormd uit resten van planten, bomen en andere organismen. De bekendste zijn
aardgas, aardolie en steenkool. In alles wat wordt gegeten, zitten grondstoffen verwerkt
en vaak zijn er fossiele energiebronnen gebruikt om ze te maken. Sommige natuurlijke
hulpbronnen zijn opnieuw te gebruiken, zoals hout en voedselgewassen en wind en zon
voor het opwekken van energie. Maar aardolie en aardgas kunnen niet worden
hergebruikt. Er zijn ook zeldzame aardmetalen die worden gebruikt in de technische
industrie. Veel van die natuurlijke hulpbronnen zijn niet eindeloos te krijgen. De
bevolking en de welvaart nemen toe, waardoor de behoefte aan huizen, voedsel en
elektrische apparaten ook toe neemt. Daarom is er wel steeds meer vraag naar
natuurlijke hulpbronnen. De draagkracht van de aarde staat zwaar onder druk. Door
gebruik te maken van hernieuwbare grondstoffen in plaats van uitputbare grondstoffen
en door minder te produceren en te consumeren, kunnen we milieu-uitputting in de
toekomst te vermijden.
4.2
De ecologische voetafdruk is het aantal hectare dat een mens nodig heeft om op te
leven. De voedselvoetafdruk laat zien hoeveel hectare er beschikbaar is voor het
produceren van voedsel. De watervoetafdruk bestaat niet alleen uit het water dat uit de
kraan stroomt, maar ook uit het water dat nodig is om voedsel en kleding te
produceren. Dit wordt verborgen water genoemd. Vooral voor de productie van vlees is
veel ruimte en water nodig. Duurzame productie kan met nieuwe technieken in de
landbouw als druppelirrigatie, waarbij gewassen precies genoeg water krijgen of
genetische modificatie, waarbij gewassen worden aangepast zodat ze beter tegen
droogte en ziekten kunnen. Ook de biologische landbouw is duurzaam, daar worden
minder of geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruikt. We kunnen ook duurzamer
consumeren door zuinig te zijn met water en minder ongebruikt voedsel weg te gooien,
want dat is verspilling van verborgen water.
4.3
Een toeleverancier brengt grondstoffen naar de fabrikanten. De fabrikanten maken
halffabricaten die onderdeel zijn van het eindproduct. De distributeur zorgt ervoor dat
de eindproducten in de winkel komen. Het ontwerpen van technologische producten
gebeurt vaak in de hightechindustrie. Het proces van grondstof tot eindproduct heet de
productieketen. Door het fabriceren en vervoeren van producten raken zeldzame
grondstoffen uitgeput, komt veel CO₂ vrij en wordt er veel afval geproduceerd. Als
producten worden weggegooid, worden ze vaak verbrand of gedumpt. Zo zorgen we
Voor alle producten die worden gemaakt zijn natuurlijke hulpbronnen nodig:
grondstoffen en energiebronnen. Energie om ons te verwarmen of motoren aan te
drijven wordt vaak uit fossiele energiebronnen gehaald, die miljoenen jaren geleden zijn
gevormd uit resten van planten, bomen en andere organismen. De bekendste zijn
aardgas, aardolie en steenkool. In alles wat wordt gegeten, zitten grondstoffen verwerkt
en vaak zijn er fossiele energiebronnen gebruikt om ze te maken. Sommige natuurlijke
hulpbronnen zijn opnieuw te gebruiken, zoals hout en voedselgewassen en wind en zon
voor het opwekken van energie. Maar aardolie en aardgas kunnen niet worden
hergebruikt. Er zijn ook zeldzame aardmetalen die worden gebruikt in de technische
industrie. Veel van die natuurlijke hulpbronnen zijn niet eindeloos te krijgen. De
bevolking en de welvaart nemen toe, waardoor de behoefte aan huizen, voedsel en
elektrische apparaten ook toe neemt. Daarom is er wel steeds meer vraag naar
natuurlijke hulpbronnen. De draagkracht van de aarde staat zwaar onder druk. Door
gebruik te maken van hernieuwbare grondstoffen in plaats van uitputbare grondstoffen
en door minder te produceren en te consumeren, kunnen we milieu-uitputting in de
toekomst te vermijden.
4.2
De ecologische voetafdruk is het aantal hectare dat een mens nodig heeft om op te
leven. De voedselvoetafdruk laat zien hoeveel hectare er beschikbaar is voor het
produceren van voedsel. De watervoetafdruk bestaat niet alleen uit het water dat uit de
kraan stroomt, maar ook uit het water dat nodig is om voedsel en kleding te
produceren. Dit wordt verborgen water genoemd. Vooral voor de productie van vlees is
veel ruimte en water nodig. Duurzame productie kan met nieuwe technieken in de
landbouw als druppelirrigatie, waarbij gewassen precies genoeg water krijgen of
genetische modificatie, waarbij gewassen worden aangepast zodat ze beter tegen
droogte en ziekten kunnen. Ook de biologische landbouw is duurzaam, daar worden
minder of geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruikt. We kunnen ook duurzamer
consumeren door zuinig te zijn met water en minder ongebruikt voedsel weg te gooien,
want dat is verspilling van verborgen water.
4.3
Een toeleverancier brengt grondstoffen naar de fabrikanten. De fabrikanten maken
halffabricaten die onderdeel zijn van het eindproduct. De distributeur zorgt ervoor dat
de eindproducten in de winkel komen. Het ontwerpen van technologische producten
gebeurt vaak in de hightechindustrie. Het proces van grondstof tot eindproduct heet de
productieketen. Door het fabriceren en vervoeren van producten raken zeldzame
grondstoffen uitgeput, komt veel CO₂ vrij en wordt er veel afval geproduceerd. Als
producten worden weggegooid, worden ze vaak verbrand of gedumpt. Zo zorgen we
