Definitie psychologie
Letterlijk: ‘studie van de geest’
Wetenschap die de ervaringen (gedachten, gevoelens) en het gedrag van de mens als
individu en als groep bestudeert.
Competenties verpleegkundige
De verpleegkundige stelt op basis van klinisch redeneren de behoefte aan verpleegkundige
zorg vast op
- Lichamelijk
- Psychisch
- Functioneel
- Sociaal gebied
Indiceert en verleent deze zorg in complexe situaties, volgens het verpleegkundig proces, op
basis van evidence-based practice.
- De verpleegkundige gaat een vertrouwensrelatie aan.
- Werkt effectief samen vanuit het principe van gezamenlijke besluitvorming met de
zorgvrager en diens naasten.
- Ondersteunt hen in het zelfmanagement.
De verpleegkundige bevordert de gezondheid van de zorgvrager of groepen zorgvragers
door het organiseren en toepassen van passende vormen van preventie die zich ook richten
op het bevorderen van het zelfmanagement en het gebruik van eigen netwerk van de
zorgvrager.
Concrete voorbeelden
- Patiënt motiveren medicijnen in te nemen
- Patiënt motiveren uit bed te komen
- Patiënt leren een stoma te verzorgen
- Patiënt helpen omgaan met pijn
- Patiënt ‘bijstaan’ in verdriet
- Adequaat omgaan met mensen met psychische stoornis
- Patiënt informatie geven
,6 perspectieven van de psychologie
1. Biologische perspectief
Gedrag wordt verklaard door functioneren van:
Genen
Hersenen
Zenuwstelsel
Hormoonstelsel
Oplossing voor naald-fobie (biologisch perspectief)
Angstboodschap niet doorgeven aan de hersenen: een roesje (lachgas).
Diazepam geven om patiënt te helpen ontspannen.
2. Cognitieve perspectief
Gedrag wordt bepaald door interpretaties/ gedachten (cognities) over onze
omgeving.
Naaldangst:
De naald veroorzaakt niet de angst, de gedachten over de naald veroorzaken de
angst.
‘Dit is eng’
‘Dit kan ik niet aan’
‘Dit doet vreselijk pijn’ ANGST!!!
‘Ik ga flauwvallen’
‘De naald breekt af’
Oplossing voor naald-fobie (cognitieve perspectief)
Cognitieve gedragstherapie (voorbeeld RET-therapie):
Irrationele gedachten over naald/injectie aanpakken.
I. Onderzoek:
‘Welke gedachte heb ik?’
II. Veranderen:
‘Kloppen mijn gedachten wel?’
‘Wat zijn meer rationele gedachten?’
*Irrationele gedachten = Ideevorming die niet op logische redeneringen is gebaseerd.
*RET-therapie = Rationeel-Emotieve Therapie
Bij RET-therapie zal de therapeut je helpen bij het opsporen van negatieve,
irrationele gedachten. Door te leren om deze te vervangen door rationele gedachten,
is het mogelijk om een meer realistische kijk op jezelf en de omgeving te krijgen.
, 3. Behavioristische perspectief
Gedrag ontstaat als reactie op stimuli/ stimulus (uitlokkende prikkel) uit de omgeving
(reactie daarop= consequenties).
Blootstelling (exposure) aan de stimulus = prik van een naald
Reactie (respons) = pijn & angst (voor volgende prik)
Stimulus- Respons- Leren
Angst is aangeleerd door een negatieve ervaring met naalden (=conditionering).
Oplossing voor naald-fobie (behavioristische perspectief)
I. Wat is de angst hiërarchie, wat vind je het aller engst (de prik in je arm) en
wat vind je het minst engst (een plaatje van een naald).
II. Hierna de angst afleren in kleine stapjes = blootstellen (exposure).
Angst afleren door ‘deconditionering’ = blootstelling (exposure) aan de
gevreesde situatie.
Voorbeeld: exposure noemen we ook wel systematische desensitisatie.
4. Perspectieven van de gehele persoon
I. Onveranderbare persoonlijkheidskenmerken/ eigenschappen (BIG FIVE).
II. Volgens de psycho-analyse van Freud waarbij het onbewuste een grote rol
speelt.
III. Volgens de humanistische stroming (Maslow/ Rogers).
5. Ontwikkelingsperspectief
Gedrag wordt bepaald door interactie tussen erfelijke eigenschappen en onze
omgeving
Welke levert het grootste aandeel: genen/ omgeving?
(Nature/ nurture – debat)
Nature: erfelijke aanleg
Voorbeelden: genetische informatie zoals die is vastgelegd in de overerfbare DNA-
code.
Nurture: omgevingsinvloeden
Voorbeelden: persoonlijke omstandigheden en ervaringen op de gezondheid van een
individu, zoals levensstijl, opvoeding, blootstelling aan milieufactoren, stress of
voeding.
Letterlijk: ‘studie van de geest’
Wetenschap die de ervaringen (gedachten, gevoelens) en het gedrag van de mens als
individu en als groep bestudeert.
Competenties verpleegkundige
De verpleegkundige stelt op basis van klinisch redeneren de behoefte aan verpleegkundige
zorg vast op
- Lichamelijk
- Psychisch
- Functioneel
- Sociaal gebied
Indiceert en verleent deze zorg in complexe situaties, volgens het verpleegkundig proces, op
basis van evidence-based practice.
- De verpleegkundige gaat een vertrouwensrelatie aan.
- Werkt effectief samen vanuit het principe van gezamenlijke besluitvorming met de
zorgvrager en diens naasten.
- Ondersteunt hen in het zelfmanagement.
De verpleegkundige bevordert de gezondheid van de zorgvrager of groepen zorgvragers
door het organiseren en toepassen van passende vormen van preventie die zich ook richten
op het bevorderen van het zelfmanagement en het gebruik van eigen netwerk van de
zorgvrager.
Concrete voorbeelden
- Patiënt motiveren medicijnen in te nemen
- Patiënt motiveren uit bed te komen
- Patiënt leren een stoma te verzorgen
- Patiënt helpen omgaan met pijn
- Patiënt ‘bijstaan’ in verdriet
- Adequaat omgaan met mensen met psychische stoornis
- Patiënt informatie geven
,6 perspectieven van de psychologie
1. Biologische perspectief
Gedrag wordt verklaard door functioneren van:
Genen
Hersenen
Zenuwstelsel
Hormoonstelsel
Oplossing voor naald-fobie (biologisch perspectief)
Angstboodschap niet doorgeven aan de hersenen: een roesje (lachgas).
Diazepam geven om patiënt te helpen ontspannen.
2. Cognitieve perspectief
Gedrag wordt bepaald door interpretaties/ gedachten (cognities) over onze
omgeving.
Naaldangst:
De naald veroorzaakt niet de angst, de gedachten over de naald veroorzaken de
angst.
‘Dit is eng’
‘Dit kan ik niet aan’
‘Dit doet vreselijk pijn’ ANGST!!!
‘Ik ga flauwvallen’
‘De naald breekt af’
Oplossing voor naald-fobie (cognitieve perspectief)
Cognitieve gedragstherapie (voorbeeld RET-therapie):
Irrationele gedachten over naald/injectie aanpakken.
I. Onderzoek:
‘Welke gedachte heb ik?’
II. Veranderen:
‘Kloppen mijn gedachten wel?’
‘Wat zijn meer rationele gedachten?’
*Irrationele gedachten = Ideevorming die niet op logische redeneringen is gebaseerd.
*RET-therapie = Rationeel-Emotieve Therapie
Bij RET-therapie zal de therapeut je helpen bij het opsporen van negatieve,
irrationele gedachten. Door te leren om deze te vervangen door rationele gedachten,
is het mogelijk om een meer realistische kijk op jezelf en de omgeving te krijgen.
, 3. Behavioristische perspectief
Gedrag ontstaat als reactie op stimuli/ stimulus (uitlokkende prikkel) uit de omgeving
(reactie daarop= consequenties).
Blootstelling (exposure) aan de stimulus = prik van een naald
Reactie (respons) = pijn & angst (voor volgende prik)
Stimulus- Respons- Leren
Angst is aangeleerd door een negatieve ervaring met naalden (=conditionering).
Oplossing voor naald-fobie (behavioristische perspectief)
I. Wat is de angst hiërarchie, wat vind je het aller engst (de prik in je arm) en
wat vind je het minst engst (een plaatje van een naald).
II. Hierna de angst afleren in kleine stapjes = blootstellen (exposure).
Angst afleren door ‘deconditionering’ = blootstelling (exposure) aan de
gevreesde situatie.
Voorbeeld: exposure noemen we ook wel systematische desensitisatie.
4. Perspectieven van de gehele persoon
I. Onveranderbare persoonlijkheidskenmerken/ eigenschappen (BIG FIVE).
II. Volgens de psycho-analyse van Freud waarbij het onbewuste een grote rol
speelt.
III. Volgens de humanistische stroming (Maslow/ Rogers).
5. Ontwikkelingsperspectief
Gedrag wordt bepaald door interactie tussen erfelijke eigenschappen en onze
omgeving
Welke levert het grootste aandeel: genen/ omgeving?
(Nature/ nurture – debat)
Nature: erfelijke aanleg
Voorbeelden: genetische informatie zoals die is vastgelegd in de overerfbare DNA-
code.
Nurture: omgevingsinvloeden
Voorbeelden: persoonlijke omstandigheden en ervaringen op de gezondheid van een
individu, zoals levensstijl, opvoeding, blootstelling aan milieufactoren, stress of
voeding.
