3.1 en 3.2 in schrift en al ingeleverd in classroom bij het huiswerk van die week
3.3 De bevolking in beweging
Demografische kenmerken
Een veel gebruikt demografisch kenmerk is de bevolkingsdichtheid (= aantal mensen dat
gem op 1km2 woont. Dit geeft geen beeld over hoe de bevolking over het land verspreid is.
Om te zien hoe de bevolking verdeeld is over een land, gebruik je bevolkingsspreiding.
Een belangrijke demografische indicator om de ontwikkeling van een land te meten is de
bevolkingsgroei. Sterfteoverschot = de sterftecijfer is hoger dan de geboortecijfer
Leeftijdsopbouw
Het geboortecijfer is in de meeste landen het belangrijkste cijfer voor het bepalen van het
tempo van de bevolkingsgroei. De leeftijdsopbouw en de ontwikkeling van het land zijn de
bepalende factoren voor de hoogte van het geboortecijfer. Leeftijdsopbouw geeft aan hoe de
samenstelling van de bevolking is verdeeld naar leeftijd en geslacht.
Bevolkingsdiagrammen:
● Piramidevorm = mensen doen weinig aan gezinsplanning
● Vorm van en granaat = alle bevolkingsgroepen zijn ongeveer even groot.
● Vorm van een ui = de bevolking veroudert, sterfteoverschot, lage geboortecijfer
Een veranderende bevolking
De veranderingen in de leeftijdsopbouw zijn te verklaren met het model van de
demografische transitie.
● Fase 1
De geboorte- en sterftecijfers zijn hoog, (ziektes, slechte hygiëne, beperkte medische
kennis)
● Fase 2
De bevolkingsgroei is explosief, geboortecijfer blijft hoog, sterftecijfer daalt snel
(gevolg van betere hygiëne, beter medische zorg etc.)
● Fase 3
sterftecijfer daalt minder snel, geboortecijfer neemt flink af
● Fase 4
Geboorte- en sterftecijfers is evenwicht, maar op een veel lager niveau dan fase 1
vrouwen gaan studeren, later trouwen, anticonceptiemiddelen gebruiken
● Fase 5
sterfteoverschot, meer sterfte dan geboorte, vergrijzing in westerse landen
Demografische druk
Het begrip demografische druk wordt gebruikt om de verhouding tussen het economisch
productieve en economisch niet-productieve deel van de bevolking aan te geven.
- Niet-productieven = 0- tot 20-jarigen (de jongeren) en 65 jaar of ouder (de ouderen)
- Productieven = mensen tussen 20 en 65 jaar
Hoe hoger de uitkomst, hoe hoger de demografische druk. Door vergrijzing en vergroening
neemt de demografische druk toe.
3.3 De bevolking in beweging
Demografische kenmerken
Een veel gebruikt demografisch kenmerk is de bevolkingsdichtheid (= aantal mensen dat
gem op 1km2 woont. Dit geeft geen beeld over hoe de bevolking over het land verspreid is.
Om te zien hoe de bevolking verdeeld is over een land, gebruik je bevolkingsspreiding.
Een belangrijke demografische indicator om de ontwikkeling van een land te meten is de
bevolkingsgroei. Sterfteoverschot = de sterftecijfer is hoger dan de geboortecijfer
Leeftijdsopbouw
Het geboortecijfer is in de meeste landen het belangrijkste cijfer voor het bepalen van het
tempo van de bevolkingsgroei. De leeftijdsopbouw en de ontwikkeling van het land zijn de
bepalende factoren voor de hoogte van het geboortecijfer. Leeftijdsopbouw geeft aan hoe de
samenstelling van de bevolking is verdeeld naar leeftijd en geslacht.
Bevolkingsdiagrammen:
● Piramidevorm = mensen doen weinig aan gezinsplanning
● Vorm van en granaat = alle bevolkingsgroepen zijn ongeveer even groot.
● Vorm van een ui = de bevolking veroudert, sterfteoverschot, lage geboortecijfer
Een veranderende bevolking
De veranderingen in de leeftijdsopbouw zijn te verklaren met het model van de
demografische transitie.
● Fase 1
De geboorte- en sterftecijfers zijn hoog, (ziektes, slechte hygiëne, beperkte medische
kennis)
● Fase 2
De bevolkingsgroei is explosief, geboortecijfer blijft hoog, sterftecijfer daalt snel
(gevolg van betere hygiëne, beter medische zorg etc.)
● Fase 3
sterftecijfer daalt minder snel, geboortecijfer neemt flink af
● Fase 4
Geboorte- en sterftecijfers is evenwicht, maar op een veel lager niveau dan fase 1
vrouwen gaan studeren, later trouwen, anticonceptiemiddelen gebruiken
● Fase 5
sterfteoverschot, meer sterfte dan geboorte, vergrijzing in westerse landen
Demografische druk
Het begrip demografische druk wordt gebruikt om de verhouding tussen het economisch
productieve en economisch niet-productieve deel van de bevolking aan te geven.
- Niet-productieven = 0- tot 20-jarigen (de jongeren) en 65 jaar of ouder (de ouderen)
- Productieven = mensen tussen 20 en 65 jaar
Hoe hoger de uitkomst, hoe hoger de demografische druk. Door vergrijzing en vergroening
neemt de demografische druk toe.
