Jeugdhulpverlening in Nederland samenvatting

Kennisontwikkeling Jeugdhulpverlening in Nederland
Hoorcollege 1

Onderwerpen hoorcollege 1:

 Kinderrechtenverdrag
 Inleiding recht
 Jeugdwet



Kinderrechtenverdrag: Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind
(IVRK) (Jeugdwet begrepen, hoofdstuk 19)
Kinderrechtenverdrag:

 Totstandkoming
 De vier kernbepalingen
 De positie van de ouders
 Toezicht op de naleving
 Rechtstreekse werking
 Kinderombudsman

Totstandkoming

 Het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind
 Vastgesteld in 1989 op initiatief van de Verenigde Naties
 Doel: positie jeugdigen wereldwijd verbeteren
 Door alle landen ter wereld ondertekend, behalve:
- Verenigde Staten
 Sinds enkele jaren nu ook:
- Zuid-Soedan
- Somalië
 Tamelijk algemene formulering
- Voordeel: breed draagvlak
- Nadeel: ruimte voor eigen interpretatie
 Landen mogen een voorbehoud maken bij ondertekening
 Nederland heeft bij 3 artikelen een voorbehoud gemaakt
1. Het recht om jongeren onder de 18 geen recht te geven op uitkeringen en voorzieningen in
de sociale zekerheid
2. Het recht om geen strikte scheiding aan te brengen tussen strafrecht voor minder- en
meerderjarigen
3. Beperken van rechthulp en hoger beroep
4. Het vierde voorbehoud is opgelost. Een 16-jarige mag in het leger werken, maar nier voor
gevechtshandelingen

,4 kernbepalingen

1. Het recht om in gelijke gevallen gelijk behandeld te worden (art 2)




2. De verplichting om het belang van het kind de eerste overweging te laten zijn (art 3)




3. Het recht op leven en op ontwikkeling naar volwassenheid (art 6)
 Erkenning dat kinderen aan het ontwikkelen zijn
 Garantie dat deze ontwikkeling bevorderd wordt en dat kinderen beschermd worden als
ontwikkeling belemmerd wordt
 Wat dit concreet betekent aan taken verschilt per land
4. Het recht om gehoord te worden (art 12)




De positie van de ouders

 Art 5: ouders als eerste verantwoordelijken voor de verzorging en opvoeding – hun
verantwoordelijkheden en rechten moeten gerespecteerd worden
 Art 9: recht om op te groeien bij ouders – uitzondering: als scheiding ouders-kind in het
belang van kind noodzakelijk is (deze beslissing moet kunnen worden getoetst)
 Combinatie van art 5 en 9 – speelt belangrijke rol in jeugdbescherming
 Artikel 8 Europees Verdrag rechten van de mens: Family life

De positie van de overheid

 Taak als vangnet
 Taak als ondersteuner
 Overheid grijpt pas in als ouders tekortschieten en de ontwikkeling kind wordt bedreigd.
 Plicht om te zorgen voor goede opvoedondersteuning, voldoende kwaliteit van
gezondheidszorg en van onderwijs.

Rechtstreekse werking Kinderrechtenverdrag

 Overheden nemen verplichting op zich
 Burgers kunnen in principe niet rechtstreeks rechten ontlenen aan het verdrag

,  Maar soms wel rechtstreekse werking: burgers/instellingen kunnen hun recht uit een
internationaal verdrag bij hun overheid opeisen
 Rechter bepaalt of rechtstreekse werking wordt toegepast

Toezicht op naleving Kinderrechtenverdrag

 Comité voor de Rechten van het Kind in Genève – belast met toezicht op de naleving van het
verdrag.
 18 deskundigen – door lidstaat (landen die het verdrag hebben ondertekend) gekozen
 Toezicht op basis van:
- Rapport van iedere lidstaat (elke 5 jaar)
- Schaduwrapporten van NGO’s
 Openbare zitting – aanbeveling van de lidstaat
 In NL: aanbevelingen naar de Tweede Kamer en in de krant
 Comité is geen internationale rechter een geen bevoegdheden
 Toch van belang – druk om te verbeteren

Aanbeveling comité hebben in NL geleid tot:

 Verbod op geweld in de opvoeding
 Instelling Kinderombudsman
 Minderjarigen kunnen niet betrokken worden bij gevechtshandelingen in het leger

Kinderombudsman

 Sinds 2011
 Onafhankelijk instituut
 Stelt rechten van het kind uit Kinderrechtenverdrag aan de orde
 Helpt jeugdigen
 Individuele klachten
 Adviseert, gevraagd en ongevraagd de regering, de Tweede Kamer en andere beleidsmakers
bij ontwikkelen jeugdbeleid
 Bijv. aandacht voor: de gevolgen van armoede voor de jeugdigen



Inleiding Recht (Jeugdrecht begrepen, hoofdstuk 1)
Onderwerpen:

 Omschrijving en doel
 Rechtsgebieden
 (Jeugdrecht)
 Materieel en formeel recht
 Nationaal en internationaal recht

, Omschrijving en doel

 Doel van het recht: rechtvaardigheid, gelijkheid, beschermen van de zwaksten,
conflictbeheersing
 Welk doel nagestreefd moet worden nagestreefd, is een zaak van politieke keuzes
 Inhoud recht wordt door politiek bepaald – verschilt van land tot land
 Daarnaast technisch doel: ordenen van de samenleving, geven van regels om conflicten te
voorkomen
 Recht = het geheel van overheidsregels dat de samenleving ordent

Rechtsgebieden

 Staatsrecht




 Bestuursrecht




 Strafrecht