Bestuursrecht artikelen
Artikel 1: ‘Als het publiek procedeert voor de publieke zaak’
Belangenorganisaties voeren rechtszaken om maatschappelijke verandering te
bewerkstelligen. In het privaatrecht is de grondslag hiervoor te vinden in art.
3:305 BW en in het bestuursrecht in art. 1:3 lid 3 Awb. Sinds de invoering van de
Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie in 2020 geldt in het
privaatrecht een representativiteitsvereiste: een belangenorganisatie moet
aantonen dat zij voldoende representatief is voor de groep wiens belangen zij
behartigt.
In het bestuursrecht ontbreekt een expliciet representativiteitsvereiste, maar
het vereiste van feitelijke werkzaamheden vervult deel een vergelijkbare
functie. Juridische en politieke discussies draaien om de wens om de
ontvankelijkheidseisen verder aan te scherpen, maar internationale
verplichtingen zoals het Verdrag van Aarhus beperken deze mogelijkheden. Dit
artikel onderzoekt hoe het representativiteitsvereiste in het privaatrecht
functioneert, hoe het bestuursrecht zonder dit vereiste opereert en welke
gevolgen dit heeft voor de toegang tot de rechter
Het privaatrechtelijke representativiteitsvereiste
Belangenorganisaties kunnen een schadevergoeding namens hun achterban
eisen bij de civiele rechter. Om misbruik van claimcowboys te voorkomen, stelde
de wetgever aanvullende ontvankelijkheidsvereisten in: organisaties moeten
aan governance-eisen voldoen en representatief zijn. Drie interpretaties van het
vereiste:
1. Geen toetsing - omdat algemeenbelangacties geen afgebakende
achterban hebben, is het moeilijk het vereiste toe te passen
2. Kwantitatief - een organisatie moet een minimaal aantal leden of
steunbetuigingen hebben, maar dit is arbitrair en benadeelt kleinere
belangenbehartigers
3. Kwalitatief - de organisatie moet aantonen dat zij deskundig is in het
behartigen van het betreffende belang, maar dit strookt niet met de
wettekst
Het risico bestaat dat het vereiste niet alleen een waarborg voor goede
belangenbehartiging is, maar juist een hindernis vormt voor toegang tot de
rechter.
Bestuursrecht
Voorstanders stellen dat alleen belangenorganisaties met voldoende steun
procesbevoegd zouden moeten zijn. Het bestuursrecht kent geen
representativiteitsvereiste, maar wel het vereiste van feitelijke werkzaamheden.
Dit betekend dat belangenorganisaties niet alleen op papier voor een algemeen
, belang kan opkomen, maar ook daadwerkelijk activiteiten moet ondernemen.
Enkel procederen wordt niet als feitelijke werkzaamheid beschouwd. Het
vereiste heeft een legitimatiefunctie
Vergelijken
het representativiteitsvereiste stelt hogere eisen aan belangenorganisaties dan
het vereiste van feitelijke werkzaamheden. Het representativiteitsvereiste is
flexibeler. Voordeel van representativiteitsvereiste is een bredere rechterlijke
afweging, maar dit leidt tot minder rechtszekerheid en vertraging
de Tweede Kamer vindt de ontvankelijkheidsvereisten te soepel en vreest dat
kleine belangenorganisaties grote gevolgen kunnen veroorzaken via procedures.
Als de wetgever het representativiteitsvereiste zou willen aanscherpen, moet hij
rekening houden met het Verdrag van Aarhus. Dit verdrag waarborgt de
toegang tot de rechter voor mileuorganisaties en beperkt strenge
ontvankelijkheidsvereisten.
Vragen:
a) Wat is de globale strekking van het representativiteitsvereiste?
= een ontvankelijkheidscriterium dat bepaalt of een belangenorganisatie een
rechtszaak mag starten namens een algemeen belang. Dit vereiste houdt in dat
de organisatie voldoende representatief moet zijn voor de groep of het belang
dat zij zegt te behartigen.
b) De auteur noemt drie manieren waarop invulling kan worden gegeven aan
het representativiteitsvereiste. Welke manieren zijn dit?
1. Geen toetsing - omdat algemeenbelangacties geen afgebakende
achterban hebben, is het moeilijk het vereiste toe te passen
2. Kwantitatief - een organisatie moet een minimaal aantal leden of
steunbetuigingen hebben, maar dit is arbitrair en benadeelt kleinere
belangenbehartigers
3. Kwalitatief - de organisatie moet aantonen dat zij deskundig is in het
behartigen van het betreffende belang, maar dit strookt niet met de
wettekst
c) Het bestuursrecht kent momenteel geen representativiteitsvereiste. Op welke
manier wordt binnen het bestuursrecht ‘het kaf van het koren’ gescheiden bij
procederende belangenorganisaties?
Binnen het bestuursorgaan bestaat het ontvankelijkheidsvereiste van feitelijke
werkzaamheden. Dit vereiste houdt in dat de belangenorganisatie niet allen op
Artikel 1: ‘Als het publiek procedeert voor de publieke zaak’
Belangenorganisaties voeren rechtszaken om maatschappelijke verandering te
bewerkstelligen. In het privaatrecht is de grondslag hiervoor te vinden in art.
3:305 BW en in het bestuursrecht in art. 1:3 lid 3 Awb. Sinds de invoering van de
Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie in 2020 geldt in het
privaatrecht een representativiteitsvereiste: een belangenorganisatie moet
aantonen dat zij voldoende representatief is voor de groep wiens belangen zij
behartigt.
In het bestuursrecht ontbreekt een expliciet representativiteitsvereiste, maar
het vereiste van feitelijke werkzaamheden vervult deel een vergelijkbare
functie. Juridische en politieke discussies draaien om de wens om de
ontvankelijkheidseisen verder aan te scherpen, maar internationale
verplichtingen zoals het Verdrag van Aarhus beperken deze mogelijkheden. Dit
artikel onderzoekt hoe het representativiteitsvereiste in het privaatrecht
functioneert, hoe het bestuursrecht zonder dit vereiste opereert en welke
gevolgen dit heeft voor de toegang tot de rechter
Het privaatrechtelijke representativiteitsvereiste
Belangenorganisaties kunnen een schadevergoeding namens hun achterban
eisen bij de civiele rechter. Om misbruik van claimcowboys te voorkomen, stelde
de wetgever aanvullende ontvankelijkheidsvereisten in: organisaties moeten
aan governance-eisen voldoen en representatief zijn. Drie interpretaties van het
vereiste:
1. Geen toetsing - omdat algemeenbelangacties geen afgebakende
achterban hebben, is het moeilijk het vereiste toe te passen
2. Kwantitatief - een organisatie moet een minimaal aantal leden of
steunbetuigingen hebben, maar dit is arbitrair en benadeelt kleinere
belangenbehartigers
3. Kwalitatief - de organisatie moet aantonen dat zij deskundig is in het
behartigen van het betreffende belang, maar dit strookt niet met de
wettekst
Het risico bestaat dat het vereiste niet alleen een waarborg voor goede
belangenbehartiging is, maar juist een hindernis vormt voor toegang tot de
rechter.
Bestuursrecht
Voorstanders stellen dat alleen belangenorganisaties met voldoende steun
procesbevoegd zouden moeten zijn. Het bestuursrecht kent geen
representativiteitsvereiste, maar wel het vereiste van feitelijke werkzaamheden.
Dit betekend dat belangenorganisaties niet alleen op papier voor een algemeen
, belang kan opkomen, maar ook daadwerkelijk activiteiten moet ondernemen.
Enkel procederen wordt niet als feitelijke werkzaamheid beschouwd. Het
vereiste heeft een legitimatiefunctie
Vergelijken
het representativiteitsvereiste stelt hogere eisen aan belangenorganisaties dan
het vereiste van feitelijke werkzaamheden. Het representativiteitsvereiste is
flexibeler. Voordeel van representativiteitsvereiste is een bredere rechterlijke
afweging, maar dit leidt tot minder rechtszekerheid en vertraging
de Tweede Kamer vindt de ontvankelijkheidsvereisten te soepel en vreest dat
kleine belangenorganisaties grote gevolgen kunnen veroorzaken via procedures.
Als de wetgever het representativiteitsvereiste zou willen aanscherpen, moet hij
rekening houden met het Verdrag van Aarhus. Dit verdrag waarborgt de
toegang tot de rechter voor mileuorganisaties en beperkt strenge
ontvankelijkheidsvereisten.
Vragen:
a) Wat is de globale strekking van het representativiteitsvereiste?
= een ontvankelijkheidscriterium dat bepaalt of een belangenorganisatie een
rechtszaak mag starten namens een algemeen belang. Dit vereiste houdt in dat
de organisatie voldoende representatief moet zijn voor de groep of het belang
dat zij zegt te behartigen.
b) De auteur noemt drie manieren waarop invulling kan worden gegeven aan
het representativiteitsvereiste. Welke manieren zijn dit?
1. Geen toetsing - omdat algemeenbelangacties geen afgebakende
achterban hebben, is het moeilijk het vereiste toe te passen
2. Kwantitatief - een organisatie moet een minimaal aantal leden of
steunbetuigingen hebben, maar dit is arbitrair en benadeelt kleinere
belangenbehartigers
3. Kwalitatief - de organisatie moet aantonen dat zij deskundig is in het
behartigen van het betreffende belang, maar dit strookt niet met de
wettekst
c) Het bestuursrecht kent momenteel geen representativiteitsvereiste. Op welke
manier wordt binnen het bestuursrecht ‘het kaf van het koren’ gescheiden bij
procederende belangenorganisaties?
Binnen het bestuursorgaan bestaat het ontvankelijkheidsvereiste van feitelijke
werkzaamheden. Dit vereiste houdt in dat de belangenorganisatie niet allen op
