Inhoudsopgave
HR 13 juli 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA6231(STR/PGGM)..................................................9
HR 25 maart 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP3887 (De Gouden Kooi)..................................10
HR 9 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3019 (Logidex)...................................................11
HR 6 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1746. (X/Amsterdam).....................................12
HR 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443 (Deliveroo)...................................................13
Gerechtshof Amsterdam 3 oktober 2023, ECLI:NL:GHAMS:2023:2220 (Uber)...............15
HR 5 januari 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ2221 (AVM/Osinga) .......................................28
HR 22 juni 2018, ECLI:NL:HR:2018:976 (FNV/PontMeijer).............................................29
Gerechtshof Amsterdam 16 november 2021, ECLI:NL:GHAMS:2022 (Uber/overwerk)..30
HR 23 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:955 (vakantiedagen vervallen/verjaren niet).........31
HR 30 januari 2004, ECLI:NL:HR:2004:AM2312 (Parallel Entry/KLM).............................38
HR 14 september 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA5802 (Hyatt)...........................................39
HR 13 juli 2012, ECLI:NL:HR:2012:BW3367 (Van de Pol/KLM) ..................................41
Ktr Rotterdam 1 maart 2024, ECLI:NL:RBROT:2024:1477.............................................45
HR 10 juni 2005, ECLI:NL:HR:2005:AS8387 (Grillroom Ramses II) ...............................58
HR 30 juni 2017, ECLI:NL:HR:2017:1187 (New Hairstyle).............................................59
HR 16 februari 2018, ECLI:NL:HR:2018:182 (DECOR) (extra uitspraak, niet in de
reader!)........................................................................................................................ 60
HR 14 september 2018, ECLI:NL:HR:2018:1617 (Kolom)..............................................62
HR 8 november 2019, ECLI:NL:HR:2019:1734 (Xella)...................................................63
HR 21 februari 2020, ECLI:NL:HR:2020:283 (Victoria)..................................................65
HR 17 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:749 (Sipor)...........................................................66
HR 24 juni 2022, ECLI:NL:HR2022:950 (Bewegingsleerdocent)....................................67
HR 21 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4436 (Hema/P).............................................77
HR 2 november 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX0348 (HTM Personenvervoer)....................78
HR 9 januari 2015, ECLI:NL:HR:2015:39 (Yacht Builders).............................................79
HR 23 december 2016, ECLI:NL:HR:2016:2998 (Mediant)............................................80
HR 30 maart 2018, ECLI:NL:HR:2018:484 (Dräger)......................................................81
HR 13 juli 2018, ECLI:NL:HR:2018:1209 (werknemer/Wilco (Fantasia))........................82
HR 5 april 2002, ECLI:NL:HR:2002:AD8186 (ABN AMRO Bank N.V./Malhi)....................93
HR 4 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2356 (StiPP/Care4Care).................................94
Hof ’s-Hertogenbosch 20 augustus 2019, ECLI:NL:GHSHE:2019:3098 (Pluimvee)........95
HR 21 februari 2020, ECLI:NL:HR:2020:312 JAR 2020/87 (Taxi Dorenbos)...................96
HR 17 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:426 (Solutions, uitzendbeding)..........................97
Rb. Limburg 23 april 2024, ECLI:NL:RBLIM:2024:2000 (WFW arbeidsovereenkomst
onbepaalde tijd)............................................................................................................ 98
Hof Den Haag 4 juni 2024, JAR 2024/178 (Upfield), ....................................................99
,CRvB 24 juni 2009, (ECLI:NL:CRVB:2009:BJ2443) - standaardarrest doorwerking
verwijtbare werkloosheid............................................................................................108
CRvB 7 november 2018, ECLI:NL:CRVB:2018:3469 - Toetsingskader verwijtbare
werkloosheid)............................................................................................................. 109
CRvB 30 juni 2022, ECLI:NL:CRVB:2022:1518 - Reëel uitzicht op dienstbetrekking van
meer dan 26 weken, doorwerking verwijtbare werkloosheid, concurrentiebeding......110
CRvB 18 april 2024, ECLI:NL:CRVB:2024:791 - Tussentijdse vaststellingsovereenkomst
................................................................................................................................... 111
,Hoorcolleges Werk en Zekerheid I
Hoorcollege 1 – Definitie arbeidsovereenkomst
Het begon allemaal bij meneer Drucker; hij heeft opdracht gekregen om in 1895 Wet op het
arbeidscontract te schrijven. Bijzonder was dat hij Kamerlid was en dat hij daardoor zijn eigen
wet kon verdedigen.
o Zijn zus was misschien nog wel bekender; stond ervoor dat vrouwen ook stemrecht
moesten krijgen.
Het wetsvoorstel kende een definitie van de arbeidsovereenkomst, bijzonder was dat het een
verplichting was. Je kon er niet voor kiezen. Je hebt een arbeidsovereenkomst als je hebt
voldaan aan de elementen van art. 7:610 BW: arbeid; loon; en in dienst van.
Als hieraan is voldaan, dan was er volgens Drucker sprake van een arbeidsovereenkomst, je
hebt geen keus. Art. 7:610 BW is dwingend recht. Vervolgens heeft de wetgever ontdekt dat
er tussen iedereen een arbeidsovereenkomst was, behalve als je ondernemer was.
Met name vroeger kon, maar kan nog steeds beargumenteerd worden dat je sterk afhankelijk
bent van een arbeidsovereenkomst. Want zonder werk, heb je geen inkomen. Naast inkomen,
zal ook de sociale zekerheid minder aanwezig zijn.
Het publieke belang van de arbeidsovereenkomst ziet met name op de voorheffing
loonbelasting, scholing, sociale zekerheid en medezeggenschap (art. 19 Gw). Maar ook
vanwege de organisatie van de samenleving: economische ordening, rechtvaardigheid,
gelijkwaardige inkomensverdeling. Het handhaven van de arbeidsovereenkomst als
normcontract is dan ook van groot belang voor de inrichting van de samenleving. Daar
tegenover staat dat dit contract steeds zwaarder belast is voor de werkgever.
Voor het antwoord op de vraag of een arbeidsovereenkomst is gesloten: ‘is bepalend wat
partijen bij het sluiten van de overeenkomst voor ogen stond, mede in aanmerking genomen
de wijze waarop ze feitelijk aan de overeenkomst uitvoering hebben gegeven en aldus
daaraan inhoud hebben gegeven’. Aldus de HR in Groen/Schroevers in 1997. De Hoge raad
zei hierbij eigenlijk de keuze aan partijen dat wanneer je geen arbeidsovereenkomst wilde
sluiten, je een opdrachtovereenkomst had en andersom. En de opdrachtovereenkomst biedt de
opdrachtgever de ruimte de opdrachtnemer opdrachten/instructies te geven (art. 7:400 BW).
Arbeid
Arbeid heeft enig onderscheidend criterium, maar overigens is arbeid alles wat de werkgever
zegt dat hij arbeid vindt. Dit kan alles zijn. Tenzij er sprake is van een stage! Stage is een
middel om scholieren aan het werk te zetten, zonder er echt voor te betalen.
Logidex arrest: de hiervoor in 3.3.2 bedoelde toetsing heeft als maatstaf te gelden of de
werkzaamheden van de stagiair naar de bedoeling van partijen zozeer zijn gericht op het
uitbreiden van eigen kennis en ervaring van de stagiair, zulks mede met het oog op de
voltooiing van zijn opleiding, dat van een overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt
voor de andere arbeid te verrichten niet kan worden gesproken (vgl. HR 29 oktober 1982,
ECLI:NL:HR:1982:AC0442, NJ 1983/230 (Hesseling/Ombudsman)).
, Daaruit volgt dat het erop aankomt of het verrichten van de werkzaamheden van de stagiair in
overwegende mate in het belang is van de opleiding die deze volgt. Dus niet opdoen van
werkervaring: dat is geen stage!
Naast het Logidex arrest heeft de tweede kamer in 2013 meer duidelijkheid gegeven over
voorgaande: voor het verrichten van een stage is het van essentieel belang dat de
werkzaamheden van een stagiair zich duidelijk onderscheiden ten opzichte van die van een
«gewone werknemer». De werkzaamheden van een gewone werknemer zijn hoofdzakelijk
van productieve aard, gericht op het maken van omzet, winst of het behalen van doelen (etc.).
De meest kenmerkende criteria van een stage zijn:
• Er is sprake van een stage overeenkomst;
• Er is een duidelijk leerplan waarin de beoogde leerdoelen concreet benoemd zijn;
• De stage is bij uitstek gericht op leren en niet op werken;
• Het gaat om werk waarbij het leeraspect van de stagiair centraal staat;
• De stagiair onderscheidt zich van een gewone werknemer doordat de te verrichten
werkzaamheden niet gericht zijn op productief werk waarmee vooral omzet of winst
gegenereerd wordt;
• De begeleiding van de stagiair moet gericht zijn op het leeraspect en niet op het
behalen van productie;
• De stagiair bezet een additionele plaats en neemt dus geen plaats in die normaliter
door een werknemer wordt bezet;
• Bij voorkeur, maar niet noodzakelijk, zijn de gemaakte afspraken vastgelegd in een
overeenkomst tussen een opleidingsinstituut en de «werkgever»;
• Er wordt tussentijds en aan het eind van de stage geëvalueerd;
• Er kan inzichtelijk worden gemaakt of en zo ja hoe de leerdoelen zijn bereikt door de
stagiair.
Van belang is dat er altijd gekeken wordt naar de feitelijke omstandigheden om te beoordelen
of er sprake is van een stage. Als de feitelijke omstandigheden niet tegemoetkomen aan
bovenstaande criteria, is geen sprake van een stage. Als het gaat om werk (werkervaring),
zonder dat het leeraspect centraal staat, is juridisch gezien sprake van een
arbeidsovereenkomst en heeft betrokkene aanspraak op het wettelijk minimumloon. Ook een
inwerkperiode zal niet als stage worden aangemerkt.
Loon
Zie week X
In dienst van (ondergeschiktheid)
Zie week X
Maar waarom zou je als (bijv.) verpleegkundige als zzp’er willen werken? Formeel heb je
geen gezag meer, je kan je werktijden zelf bepalen en vooral dat je een inkomensverschil
hebt. Zzp’ers hebben aftrekposten die werknemers niet hebben.
Gouden Kooij (ECLI:NL:HR:2011:BP3887):
Dankzij dit arrest weten wij dat de HR terug was gekomen op het Groen/Schroevers arrest en
dat zij vonden dat de keuze er niet was. Ook in het X/Gemeente Amsterdam arrest bleek dit.
In dit arrest werd als eerste duidelijk dat de bedoeling van partijen ten aan zien van de
HR 13 juli 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA6231(STR/PGGM)..................................................9
HR 25 maart 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP3887 (De Gouden Kooi)..................................10
HR 9 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3019 (Logidex)...................................................11
HR 6 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1746. (X/Amsterdam).....................................12
HR 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443 (Deliveroo)...................................................13
Gerechtshof Amsterdam 3 oktober 2023, ECLI:NL:GHAMS:2023:2220 (Uber)...............15
HR 5 januari 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ2221 (AVM/Osinga) .......................................28
HR 22 juni 2018, ECLI:NL:HR:2018:976 (FNV/PontMeijer).............................................29
Gerechtshof Amsterdam 16 november 2021, ECLI:NL:GHAMS:2022 (Uber/overwerk)..30
HR 23 juni 2023, ECLI:NL:HR:2023:955 (vakantiedagen vervallen/verjaren niet).........31
HR 30 januari 2004, ECLI:NL:HR:2004:AM2312 (Parallel Entry/KLM).............................38
HR 14 september 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA5802 (Hyatt)...........................................39
HR 13 juli 2012, ECLI:NL:HR:2012:BW3367 (Van de Pol/KLM) ..................................41
Ktr Rotterdam 1 maart 2024, ECLI:NL:RBROT:2024:1477.............................................45
HR 10 juni 2005, ECLI:NL:HR:2005:AS8387 (Grillroom Ramses II) ...............................58
HR 30 juni 2017, ECLI:NL:HR:2017:1187 (New Hairstyle).............................................59
HR 16 februari 2018, ECLI:NL:HR:2018:182 (DECOR) (extra uitspraak, niet in de
reader!)........................................................................................................................ 60
HR 14 september 2018, ECLI:NL:HR:2018:1617 (Kolom)..............................................62
HR 8 november 2019, ECLI:NL:HR:2019:1734 (Xella)...................................................63
HR 21 februari 2020, ECLI:NL:HR:2020:283 (Victoria)..................................................65
HR 17 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:749 (Sipor)...........................................................66
HR 24 juni 2022, ECLI:NL:HR2022:950 (Bewegingsleerdocent)....................................67
HR 21 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4436 (Hema/P).............................................77
HR 2 november 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX0348 (HTM Personenvervoer)....................78
HR 9 januari 2015, ECLI:NL:HR:2015:39 (Yacht Builders).............................................79
HR 23 december 2016, ECLI:NL:HR:2016:2998 (Mediant)............................................80
HR 30 maart 2018, ECLI:NL:HR:2018:484 (Dräger)......................................................81
HR 13 juli 2018, ECLI:NL:HR:2018:1209 (werknemer/Wilco (Fantasia))........................82
HR 5 april 2002, ECLI:NL:HR:2002:AD8186 (ABN AMRO Bank N.V./Malhi)....................93
HR 4 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2356 (StiPP/Care4Care).................................94
Hof ’s-Hertogenbosch 20 augustus 2019, ECLI:NL:GHSHE:2019:3098 (Pluimvee)........95
HR 21 februari 2020, ECLI:NL:HR:2020:312 JAR 2020/87 (Taxi Dorenbos)...................96
HR 17 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:426 (Solutions, uitzendbeding)..........................97
Rb. Limburg 23 april 2024, ECLI:NL:RBLIM:2024:2000 (WFW arbeidsovereenkomst
onbepaalde tijd)............................................................................................................ 98
Hof Den Haag 4 juni 2024, JAR 2024/178 (Upfield), ....................................................99
,CRvB 24 juni 2009, (ECLI:NL:CRVB:2009:BJ2443) - standaardarrest doorwerking
verwijtbare werkloosheid............................................................................................108
CRvB 7 november 2018, ECLI:NL:CRVB:2018:3469 - Toetsingskader verwijtbare
werkloosheid)............................................................................................................. 109
CRvB 30 juni 2022, ECLI:NL:CRVB:2022:1518 - Reëel uitzicht op dienstbetrekking van
meer dan 26 weken, doorwerking verwijtbare werkloosheid, concurrentiebeding......110
CRvB 18 april 2024, ECLI:NL:CRVB:2024:791 - Tussentijdse vaststellingsovereenkomst
................................................................................................................................... 111
,Hoorcolleges Werk en Zekerheid I
Hoorcollege 1 – Definitie arbeidsovereenkomst
Het begon allemaal bij meneer Drucker; hij heeft opdracht gekregen om in 1895 Wet op het
arbeidscontract te schrijven. Bijzonder was dat hij Kamerlid was en dat hij daardoor zijn eigen
wet kon verdedigen.
o Zijn zus was misschien nog wel bekender; stond ervoor dat vrouwen ook stemrecht
moesten krijgen.
Het wetsvoorstel kende een definitie van de arbeidsovereenkomst, bijzonder was dat het een
verplichting was. Je kon er niet voor kiezen. Je hebt een arbeidsovereenkomst als je hebt
voldaan aan de elementen van art. 7:610 BW: arbeid; loon; en in dienst van.
Als hieraan is voldaan, dan was er volgens Drucker sprake van een arbeidsovereenkomst, je
hebt geen keus. Art. 7:610 BW is dwingend recht. Vervolgens heeft de wetgever ontdekt dat
er tussen iedereen een arbeidsovereenkomst was, behalve als je ondernemer was.
Met name vroeger kon, maar kan nog steeds beargumenteerd worden dat je sterk afhankelijk
bent van een arbeidsovereenkomst. Want zonder werk, heb je geen inkomen. Naast inkomen,
zal ook de sociale zekerheid minder aanwezig zijn.
Het publieke belang van de arbeidsovereenkomst ziet met name op de voorheffing
loonbelasting, scholing, sociale zekerheid en medezeggenschap (art. 19 Gw). Maar ook
vanwege de organisatie van de samenleving: economische ordening, rechtvaardigheid,
gelijkwaardige inkomensverdeling. Het handhaven van de arbeidsovereenkomst als
normcontract is dan ook van groot belang voor de inrichting van de samenleving. Daar
tegenover staat dat dit contract steeds zwaarder belast is voor de werkgever.
Voor het antwoord op de vraag of een arbeidsovereenkomst is gesloten: ‘is bepalend wat
partijen bij het sluiten van de overeenkomst voor ogen stond, mede in aanmerking genomen
de wijze waarop ze feitelijk aan de overeenkomst uitvoering hebben gegeven en aldus
daaraan inhoud hebben gegeven’. Aldus de HR in Groen/Schroevers in 1997. De Hoge raad
zei hierbij eigenlijk de keuze aan partijen dat wanneer je geen arbeidsovereenkomst wilde
sluiten, je een opdrachtovereenkomst had en andersom. En de opdrachtovereenkomst biedt de
opdrachtgever de ruimte de opdrachtnemer opdrachten/instructies te geven (art. 7:400 BW).
Arbeid
Arbeid heeft enig onderscheidend criterium, maar overigens is arbeid alles wat de werkgever
zegt dat hij arbeid vindt. Dit kan alles zijn. Tenzij er sprake is van een stage! Stage is een
middel om scholieren aan het werk te zetten, zonder er echt voor te betalen.
Logidex arrest: de hiervoor in 3.3.2 bedoelde toetsing heeft als maatstaf te gelden of de
werkzaamheden van de stagiair naar de bedoeling van partijen zozeer zijn gericht op het
uitbreiden van eigen kennis en ervaring van de stagiair, zulks mede met het oog op de
voltooiing van zijn opleiding, dat van een overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt
voor de andere arbeid te verrichten niet kan worden gesproken (vgl. HR 29 oktober 1982,
ECLI:NL:HR:1982:AC0442, NJ 1983/230 (Hesseling/Ombudsman)).
, Daaruit volgt dat het erop aankomt of het verrichten van de werkzaamheden van de stagiair in
overwegende mate in het belang is van de opleiding die deze volgt. Dus niet opdoen van
werkervaring: dat is geen stage!
Naast het Logidex arrest heeft de tweede kamer in 2013 meer duidelijkheid gegeven over
voorgaande: voor het verrichten van een stage is het van essentieel belang dat de
werkzaamheden van een stagiair zich duidelijk onderscheiden ten opzichte van die van een
«gewone werknemer». De werkzaamheden van een gewone werknemer zijn hoofdzakelijk
van productieve aard, gericht op het maken van omzet, winst of het behalen van doelen (etc.).
De meest kenmerkende criteria van een stage zijn:
• Er is sprake van een stage overeenkomst;
• Er is een duidelijk leerplan waarin de beoogde leerdoelen concreet benoemd zijn;
• De stage is bij uitstek gericht op leren en niet op werken;
• Het gaat om werk waarbij het leeraspect van de stagiair centraal staat;
• De stagiair onderscheidt zich van een gewone werknemer doordat de te verrichten
werkzaamheden niet gericht zijn op productief werk waarmee vooral omzet of winst
gegenereerd wordt;
• De begeleiding van de stagiair moet gericht zijn op het leeraspect en niet op het
behalen van productie;
• De stagiair bezet een additionele plaats en neemt dus geen plaats in die normaliter
door een werknemer wordt bezet;
• Bij voorkeur, maar niet noodzakelijk, zijn de gemaakte afspraken vastgelegd in een
overeenkomst tussen een opleidingsinstituut en de «werkgever»;
• Er wordt tussentijds en aan het eind van de stage geëvalueerd;
• Er kan inzichtelijk worden gemaakt of en zo ja hoe de leerdoelen zijn bereikt door de
stagiair.
Van belang is dat er altijd gekeken wordt naar de feitelijke omstandigheden om te beoordelen
of er sprake is van een stage. Als de feitelijke omstandigheden niet tegemoetkomen aan
bovenstaande criteria, is geen sprake van een stage. Als het gaat om werk (werkervaring),
zonder dat het leeraspect centraal staat, is juridisch gezien sprake van een
arbeidsovereenkomst en heeft betrokkene aanspraak op het wettelijk minimumloon. Ook een
inwerkperiode zal niet als stage worden aangemerkt.
Loon
Zie week X
In dienst van (ondergeschiktheid)
Zie week X
Maar waarom zou je als (bijv.) verpleegkundige als zzp’er willen werken? Formeel heb je
geen gezag meer, je kan je werktijden zelf bepalen en vooral dat je een inkomensverschil
hebt. Zzp’ers hebben aftrekposten die werknemers niet hebben.
Gouden Kooij (ECLI:NL:HR:2011:BP3887):
Dankzij dit arrest weten wij dat de HR terug was gekomen op het Groen/Schroevers arrest en
dat zij vonden dat de keuze er niet was. Ook in het X/Gemeente Amsterdam arrest bleek dit.
In dit arrest werd als eerste duidelijk dat de bedoeling van partijen ten aan zien van de
