Introduction..................................................................................................2
1a De Swaan.............................................................................................2
1b Cousins................................................................................................5
The post-industrialisation of Western economies.........................................7
2a Webster................................................................................................7
2b Bonoli...................................................................................................9
The growing influence of technology on society and public policy............10
3a van Gerven........................................................................................10
3b Greve.................................................................................................10
The ageing of the population.....................................................................12
4a Meier & Werding................................................................................12
4b WRR...................................................................................................13
Migration to Western countries..................................................................14
5a Reeskens & van der Meer..................................................................14
5b Seibel & Renema................................................................................14
Growing gender equality............................................................................15
6a Ciccia and Sainsbury..........................................................................15
6b Leitner................................................................................................16
, Introduction
1a De Swaan
Dit hoofdstuk gaat over de opkomst van sociale zekerheid in West-Europa en de
VS,
en hoe sociale zekerheidssystemen zijn ontstaan uit een complexe wisselwerking
tussen overheidsbeleid, werkgeversbelangen en arbeidersbewegingen.
1. Bismarck’s beginning Germany
Eerste nationale verplichte verzekeringssysteem tegen inkomensverlies werd
door Bismarck in de late 19e eeuw in Duitsland ingevoerd. Dit gebeurde onder
een autoritair regime en zonder steun van de arbeidersbeweging, maar met
steun van industriële leiders. Het doel was tweevoudig:
1. Het versterken van de staatsmacht en het binden van arbeiders aan de
staat
2. Het ondermijnen van de socialistische beweging door een sociaal vangnet
te bieden
De wetten omvatten:
- Ongevallenverzekering (1884) gefinancierd door werkgevers
- Ziekteverzekering (1883) gefinancierd door werkgevers en werknemers
- Invaliditeits- en ouderdomsverzekering (1989) gefinancierd door
werkgevers, werknemers, en staatsbijdragen
Bismarck probeerde de vakbonden buitenspel te zetten, echter kregen arbeiders
via deze systemen toch invloed wat bijdroeg aan hun politieke integratie
2. The British breakthrough
Hier kwam de sociale zekerheid later op gang, mede door een lange traditie van
armenzorg (Poor Laws) en een sterke privésector in mutualistische verzekeringen
(Friendly Societies). De liberale regering van 1906-1911 onder Lloyd George
voerde echter belangrijke hervorming door:
- Pensioenwet (1908) een niet-bijdragend pensioen voor ouderen onder
de armen
- National Insurance Act (1911) verplichte gezondheids- en
werkloosheidsverzekering, gefinancierd door werknemers, werkgevers en
de staat
Deze hervormingen kwamen tot stand door een coalitie van de regering met
arbeidersorganisaties, zonder grote inmenging van werkgevers. Dit was een
breuk met het Duitse model, waar werkgevers een grotere rol speelden.
3. France: the motor and the brake
Frankrijk introduceerde pas in 1930 een nationaal verzekeringssysteem. De trage
invoering kwam door verzet van de middenklasse en kleine ondernemers, die
vreesden dat sociale zekerheid de afhankelijkheid van arbeiders van de staat zou
vergroten en hun eigen sociale mobiliteit zou beperken.
De uiteindelijke wetgeving was een compromis tussen de staat, grote
industriëlen en gematigde vakbonden. De mutualistische beweging (vrijwillige
verzekeringen) bleef lang dominant en verzette zich tegen staatsinterventie.
4. The American big bang
In de VS kwam sociale zekerheid pas in de jaren 1930 tot stand als reactie op de
Grote Depressie. Daarvoor bestonden slechts: