Onderwerpen Toepassen
Offender of offense? Offense-based: niet-fysiek, misleiding en verhulling
door een opzettelijk opgezet ponzi-scheme. Hun hoge
sociale status is gecreëerd door de criminaliteit niet
andersom.
Dadertypen Opportunity-seekers: Ze creëerden bewust een
schijn van succes en maakte misbruik van de minder
gereguleerde beleggingswereld
Opportunity takers: Ze werden verleid door de
toegang tot grote sommen beleggingsgeld en het
uitgevne daarvan.
Theorieën Differentiële associatie: x
Anomie/Strain theorie: Cultureel doel -> streven naar
snel financieel gewin en succes. Geblokkeerde
middelen -> Snel suces moeilijk mogelijk. Innonvatie -
> Ponzischema
Zelfcontrole theorie: x -> handelen waren juist
zorgvuldig gepland (let op: wel recidivisten)
Rationele keuze theorie: afweging gemaakt tussen
financiële winsten die opwogen tegen de risico’s op
ontdekking en bestraffing. Het opgezette schema
suggereerde een berekende strategie.
Ontwikkelings- en levenslooptheorie: late-onset
Sociale controle theorie: x
Routine activiteiten theorie Geschikt doelwit: particulieren die wilde beleggen, er
werd hoog rendement beloofd wat het aantrekkelijk
maakt.
Gebrek aan bekwaam toezicht: minimale inleg was
50.000 euro waardoor ze buiten het toezicht van de
AFM vielen
Kenmerken van gelegenheid Legitimate access tot target: Als directie direct
legitieme toegang tot de ingelegde gelden van belggrs
Spatially seperated from victim: Niet heel groot, wel
af en toe persoonlijk contact
Superficial appearce of legitimacy: door vertrouwen
beleggers te winnen door mooie brochures en tv-
aandacht
Technieken Deception (Embellishing, mimicking, hiding):
Misleiding, Emellishing: professionele uitstraing &
beloofd hoge rendementen, mimicking: ?, hiding: kon
niks aantonen
The abuse of trust: Vertrouwd als directieleden
Concealment and conspiracy: Ponzi-systeem zorgde
voor verhulling, geen specifieke samenzwering
Neutralisatietechnieken Ontkenning van verantwoordelijkheid:
, Ontkennis van schade: ‘ze hadden geen slechte
intenties’
Ontkenning van slachtoffer: ‘eigen schuld van
slachtoffers omdat zij zelf aangifte deden en zorgde
voor de neergang van palm-invest
Veroordeling van veroordelaars: ‘mediahype en
opsporingswoede van de FIOD zorgde voor
veroordeling’
Beroep op hogere loyaliteiten: x
Strafdoelen Straf: gevangenisstraf van 4 jaar en 9 maanden
Vergelding: hoge straf, maar schade SO?
Generale afschrikking: ja, lange straffen veel media
aandacht
Speciale afschrikking: beroepsverbod van 5 jaar,
maar recidivisten?
Onschadelijkmaking: ja, lange straf en
beroepsverbod
Genoegdoening: currator verdeeld bezittingen, maar
niet genoeg
Dimensies van gelegenheid Moeite om criminaliteit uit te voeren: opzetten van
dit hele systeem
Risico om gepakt te worden: laag door uit zicht
blijven AFM
Opbrengt: 27 miljoen
Situationele condities die hebben uitgenodigd:
beloft van hoge rendementen bij contante betalingen
Neutralisaties om te rechtvaardigen: de klanten
hebben zelf voor de ondergang gezorgd door aangifte
Frits van Eerd (Jumbo)
Onderwerpen Toepassen
Offender of offense? Offender-based: Hoge sociale status als CEO van
Jumbo, de delicten vonden plaats binnen de zakelijke
omgeving van Jumbo en de sponsorrelaties van het
bedrijf.
Offense-based: niet-fysiek, verhulling en misleiding -
> mogelijk witwassen via sponsorgelden
Dadertypen Opportunity seeker: zocht actief naar alternatieve
financieringsmogelijkheden voor zijn motorhobby
Opportunity taker: had toegang tot sponsorgelden
binnen Jumbo en benutte deze mogelijkheden voor
eigen gewin.
Theorieën Differentiële assocatie theorie: betrokkenheid met
drugscrimineel K. kan zorgen voor pro-criminele
attitudes
Anomie/strain theorie: cultureel doel ->
familiebedrijf succesvol te laten groeien, innovatie ->
, afspraken met familie schenden en grote risico’s
nemen
Zelfcontrole theorie: Wordt beschreven als iemand
die grote risico’s neemt, wat wijst lage zelfcontrole
Rationele keuze theorie: als topman verwachtte hij
een lage pakkans (kosten), de financiële opbrengsten
werden hoger ingeschat (baten)
Ontwikkelings- en levenslooptheorie: Late-onset
Sociale controle theorie: x
Routine activiteiten theorie Geschikt doelwit: Sponsorgelden van Jumbo
Gebrek bekwaam toezicht: Kwetsbaarheden
rondom interne processen en procedures
Kenmerken van gelegenheid Legitimate access tot target: als CEO toegang tot
sponsorgelden
Spatially seperated from victim: slachtoffers zijn
Jumbo (afstand klein) en de belastingdienst (afstand
is groot)
Superficial appearce of legitimacy: illegale
handelingen vonden plaats in context van legitieme
zakelijke handelingen
Technieken Deception (Embellishing, mimicking, hiding):
Hiding: Sponsorgeld van Jumbo via een omweg terug
naar Van Eerd
The abuse of trust: Als CEO een positie van groot
vertrouwen
Concealment and conspiracy: Verhulling door
sponsorgelden via verschillende partijen door te
sluisen
Sociale distributie Sociale-economische status en positie: CEO
Gender: Man
Ras/etniciteit: Wit
Netwerken en relaties: uitgebreid zakelijk netwerk
-> dus goede positie voor in samenleving voor wwc
Dimensies van gelegenheid Moeite om criminaliteit uit te voeren: slimme
manieren om geld te verbergen
Risico om gepakt te worden: laag ingeschat
Opbrengt: ?
Situationele condities die hebben uitgenodigd:
hoge positie bij Jumbo
Neutralisaties om te rechtvaardigen: ‘zeer
onwaarschijnlijk’
Ger Visser (Eurocommerce)
Onderwerpen Toepassen
Offender of offense? Offender-based: succesvol vastgoedondernemer
‘kantorenkoning’ en delicten binnen beroep