METHODISCHE BESCHRIJVING ZIEKTEBEELD (MBZ)
Aandoening: Decubitus
Oorzaak
Beschrijf de normale fysiologie en wat er bij deze aandoening hierin mis gaat.
Doorligplekken ontstaan vaak door druk in combinatie met trekken aan de huid, wrijving en vocht, vooral over benige plekken.
Druk op de huid, vooral wanneer op of tussen benige delen, vermindert of snijdt de bloedtoevoer naar de huid. Als de bloedstroom
langer dan een paar uur wordt onderbroken, sterft de huid, beginnend met de buitenste laag (opperhuid). De dode huid wordt
afgebroken en er ontstaat een open zweer (zweer). De meeste mensen ontwikkelen geen doorligwonden omdat ze voortdurend van
positie veranderen zonder na te denken, zelfs niet als ze slapen. Sommige mensen kunnen echter niet normaal bewegen en lopen
daarom een groter risico op het ontwikkelen van decubitus. Ze omvatten mensen die verlamd, comateus, erg zwak, verdoofd of
ingetogen zijn. Verlamde en comateuze mensen lopen een bijzonder risico omdat ze ook niet in staat zijn om te bewegen of pijn te
voelen (pijn motiveert mensen normaal gesproken om te bewegen of te vragen om te worden verplaatst).
Tractie (een zijwaartse trekkracht) op de huid vermindert ook de bloedtoevoer naar de huid. Tractie treedt op wanneer mensen
bijvoorbeeld op een helling worden geplaatst (bijvoorbeeld wanneer ze op een hellend bed moeten gaan zitten) en hun huid wordt
uitgerekt. Spieren en weefsels onder de bovenste huidlaag worden naar beneden getrokken door de zwaartekracht, maar de
bovenste huidlagen blijven in contact met het buitenoppervlak (zoals beddengoed). Wanneer de huid wordt uitgerekt, lijkt het effect op
druk.
Wrijving (wrijven tegen kleding of beddengoed) kan doorligwonden veroorzaken of verergeren. Herhaalde wrijving kan de bovenste
huidlagen wegslijten. Dergelijke huidwrijving kan bijvoorbeeld optreden als mensen herhaaldelijk over een bed worden getrokken.
Vocht kan de huidwrijving verhogen en de beschermende buitenlaag van de huid verzwakken of beschadigen als de huid er langdurig
aan wordt blootgesteld. De huid kan bijvoorbeeld langdurig in contact zijn met transpiratie, urine (vanwege urine-incontinentie ) of
ontlasting (vanwege fecale incontinentie )[ CITATION Phi19 \l 1043 ].
Onvoldoende voeding verhoogt het risico op het ontwikkelen van decubitus en vertraagt het genezingsproces van zweren die zich
ontwikkelen. Ondervoede mensen hebben mogelijk niet genoeg lichaamsvet om het weefsel op te vangen. Ook geneest de huid
slecht als mensen ondervoed zijn, vooral als ze een tekort hebben aan eiwitten, vitamine C of zink.
, METHODISCHE BESCHRIJVING ZIEKTEBEELD (MBZ)
Symptomen
Beschrijf vanuit je fysiologische kennis de gevolgen van deze aandoening in het lichaam. Geef dus niet alleen een rijtje symptomen, maar geef
ook een bondige verklaring van de symptomen.
Voor de meeste mensen veroorzaakt decubitus pijn en jeuk. Bij mensen wiens zintuigen niet goed meer werken, kunnen zelfs ernstige zweren
pijnloos zijn.
Drukzweren worden ingedeeld in 4 fasen. Op basis van ernst van de schade aan het zachte weefsel. Decubitus verloopt niet altijd van milde
tot ernstige stadia. Soms is het eerste merkbare teken pas in fase 3 of 4 pijnlijk.
Fase 1: de huid is rood of roze maar niet gebroken. Mensen met een donkere huid zijn mogelijk geen kleurverandering. De pijn kan ook
warmer, koeler, steviger, zachter of malser zijn dan de huid in de buurt. In dit stadium is er nog geen echte zweer aanwezig.
Fase 2: de drukpijn is ondiep met een roze tot rode basis. Er treed enig oppervlakkig huidverlies op.
Fase 3: de huid over de pijnlijke is weggesleten. De pijn gaat soms zo diep als de laag vet. Onderliggende spieren en botten worden niet
blootgesteld.
Fase 4: de huid wordt weggesleten en onderliggende spieren, pezen en botten worden blootgesteld
Onstabiel: soms kunnen artsen niet bepalen in welk stadium een doorligwond zich bevindt. Bijvoorbeeld, drukzweren die bedekt zijn
met puin of een dik, korstachtig oppervlak (korst) kunnen niet worden opgevoerd tenzij het puin of korst wordt verwijderd.
Diepe weefseldrukverwonding: deze verwondingen zijn paars tot kastanjebruine gekleurde delen van een gebroken of ongebroken
huid of met bloed gevulde blaren die worden veroorzaakt door schade aan de onderliggende zachte weefsels. Het gebied kan
steviger, papperiger, warmer of koeler aanvoelen dan het omliggende weefsel.
Medisch letsel door druk: dit letsel is het gevolg van het gebruik van apparaten die zijn ontworpen en toegepast voor
behandelingsdoeleinden. Maskers of slangen die voor zuurstof worden gebruikt, kunnen bijvoorbeeld decubitus veroorzaken op de
brug van de neus, de oren of de achterkant van het hoofd. Verwondingen komen doorgaans overeen met het patroon of de vorm van
het apparaat. Artsen zijn meestal in staat om een fase voor deze verwondingen te bepalen.
Mogelijke complicaties (van de aandoening zelf) en prognose
Aandoening: Decubitus
Oorzaak
Beschrijf de normale fysiologie en wat er bij deze aandoening hierin mis gaat.
Doorligplekken ontstaan vaak door druk in combinatie met trekken aan de huid, wrijving en vocht, vooral over benige plekken.
Druk op de huid, vooral wanneer op of tussen benige delen, vermindert of snijdt de bloedtoevoer naar de huid. Als de bloedstroom
langer dan een paar uur wordt onderbroken, sterft de huid, beginnend met de buitenste laag (opperhuid). De dode huid wordt
afgebroken en er ontstaat een open zweer (zweer). De meeste mensen ontwikkelen geen doorligwonden omdat ze voortdurend van
positie veranderen zonder na te denken, zelfs niet als ze slapen. Sommige mensen kunnen echter niet normaal bewegen en lopen
daarom een groter risico op het ontwikkelen van decubitus. Ze omvatten mensen die verlamd, comateus, erg zwak, verdoofd of
ingetogen zijn. Verlamde en comateuze mensen lopen een bijzonder risico omdat ze ook niet in staat zijn om te bewegen of pijn te
voelen (pijn motiveert mensen normaal gesproken om te bewegen of te vragen om te worden verplaatst).
Tractie (een zijwaartse trekkracht) op de huid vermindert ook de bloedtoevoer naar de huid. Tractie treedt op wanneer mensen
bijvoorbeeld op een helling worden geplaatst (bijvoorbeeld wanneer ze op een hellend bed moeten gaan zitten) en hun huid wordt
uitgerekt. Spieren en weefsels onder de bovenste huidlaag worden naar beneden getrokken door de zwaartekracht, maar de
bovenste huidlagen blijven in contact met het buitenoppervlak (zoals beddengoed). Wanneer de huid wordt uitgerekt, lijkt het effect op
druk.
Wrijving (wrijven tegen kleding of beddengoed) kan doorligwonden veroorzaken of verergeren. Herhaalde wrijving kan de bovenste
huidlagen wegslijten. Dergelijke huidwrijving kan bijvoorbeeld optreden als mensen herhaaldelijk over een bed worden getrokken.
Vocht kan de huidwrijving verhogen en de beschermende buitenlaag van de huid verzwakken of beschadigen als de huid er langdurig
aan wordt blootgesteld. De huid kan bijvoorbeeld langdurig in contact zijn met transpiratie, urine (vanwege urine-incontinentie ) of
ontlasting (vanwege fecale incontinentie )[ CITATION Phi19 \l 1043 ].
Onvoldoende voeding verhoogt het risico op het ontwikkelen van decubitus en vertraagt het genezingsproces van zweren die zich
ontwikkelen. Ondervoede mensen hebben mogelijk niet genoeg lichaamsvet om het weefsel op te vangen. Ook geneest de huid
slecht als mensen ondervoed zijn, vooral als ze een tekort hebben aan eiwitten, vitamine C of zink.
, METHODISCHE BESCHRIJVING ZIEKTEBEELD (MBZ)
Symptomen
Beschrijf vanuit je fysiologische kennis de gevolgen van deze aandoening in het lichaam. Geef dus niet alleen een rijtje symptomen, maar geef
ook een bondige verklaring van de symptomen.
Voor de meeste mensen veroorzaakt decubitus pijn en jeuk. Bij mensen wiens zintuigen niet goed meer werken, kunnen zelfs ernstige zweren
pijnloos zijn.
Drukzweren worden ingedeeld in 4 fasen. Op basis van ernst van de schade aan het zachte weefsel. Decubitus verloopt niet altijd van milde
tot ernstige stadia. Soms is het eerste merkbare teken pas in fase 3 of 4 pijnlijk.
Fase 1: de huid is rood of roze maar niet gebroken. Mensen met een donkere huid zijn mogelijk geen kleurverandering. De pijn kan ook
warmer, koeler, steviger, zachter of malser zijn dan de huid in de buurt. In dit stadium is er nog geen echte zweer aanwezig.
Fase 2: de drukpijn is ondiep met een roze tot rode basis. Er treed enig oppervlakkig huidverlies op.
Fase 3: de huid over de pijnlijke is weggesleten. De pijn gaat soms zo diep als de laag vet. Onderliggende spieren en botten worden niet
blootgesteld.
Fase 4: de huid wordt weggesleten en onderliggende spieren, pezen en botten worden blootgesteld
Onstabiel: soms kunnen artsen niet bepalen in welk stadium een doorligwond zich bevindt. Bijvoorbeeld, drukzweren die bedekt zijn
met puin of een dik, korstachtig oppervlak (korst) kunnen niet worden opgevoerd tenzij het puin of korst wordt verwijderd.
Diepe weefseldrukverwonding: deze verwondingen zijn paars tot kastanjebruine gekleurde delen van een gebroken of ongebroken
huid of met bloed gevulde blaren die worden veroorzaakt door schade aan de onderliggende zachte weefsels. Het gebied kan
steviger, papperiger, warmer of koeler aanvoelen dan het omliggende weefsel.
Medisch letsel door druk: dit letsel is het gevolg van het gebruik van apparaten die zijn ontworpen en toegepast voor
behandelingsdoeleinden. Maskers of slangen die voor zuurstof worden gebruikt, kunnen bijvoorbeeld decubitus veroorzaken op de
brug van de neus, de oren of de achterkant van het hoofd. Verwondingen komen doorgaans overeen met het patroon of de vorm van
het apparaat. Artsen zijn meestal in staat om een fase voor deze verwondingen te bepalen.
Mogelijke complicaties (van de aandoening zelf) en prognose
