Samenvatting Hoofdstuk 5 | Goederenrecht

Hoofdstuk 5: Goederenrecht

Samenvatting + Toetsvragen | Antwoorden:

 Verbintenis: Kan voortvloeien uit twee bronnen:
 Uit de wet (onrechtmatige en rechtmatige daad);
 Uit de (obligatoire) overeenkomst.

 Goederenrecht: Juridische relatie tussen twee partijen (persoon -
goed)

 Toetsvraag 5.1.
 Verbintenissenrecht: afspraak tussen Gerard en Henk met
betrekking tot het lenen van de surfplank plus uitrusting.
Goederenrecht: relatie tussen Gerard en zijn surfplank plus
uitrusting (eigendomsrecht).

 Relatief recht: Recht dat uitsluitend van toepassing is op en van
belang is voor bepaalde personen die met elkaar in een rechtsrelatie
staan (bijv. een verbintenis).

 Absoluut recht: Recht dat tegen iedereen kan worden gehandhaafd
(in het algemeen).
 Rechten die kunnen worden aangemerkt:
- Eigendom (de belangrijkste)

 Toetsvraag 5.2.
 Relatief recht. Het kan alleen tegenover Wolven worden
gehandhaafd. Betreft onrechtmatige daad.

 Verschil tussen goed, zaak en (vermogens)recht:
 Goed (art. 3:1 BW): Goederen zijn alle zaken en
vermogensrechten;
 Zaken (art. 3:2 BW): Zaken zijn de voor menselijke beheersing
vatbare stoffelijke (voorwerp of ding dat tastbaar is) objecten
(materiele dingen), bijv. auto’s, huizen, vliegtuigen etc.;
 Art. 3:2a lid 1 BW: Dieren zijn geen zaken!

, Zaken vallen uiteen in twee categorieën:
 Roerende zaken;
 Onroerende zaken;
- Art. 3:3 lid 2 BW:
o Grond;
o Nog niet gewonnen delfstoffen (stoffen met
gebruikswaarde die uit de grond gegraven worden);
o Met de grond verenigde beplantingen;
o Gebouwen en werken die rechtstreeks of indirect
duurzaam met de grond verenigd zijn.


 Art. 3:3 lid 2 BW: Alle zaken die niet onroerend zijn, zijn roerend
(auto’s, horloges, computers, snoepjes etc.)

 Natrekking(principe) (art. 5:3 BW, eigenaar worden van al hetgeen
bestanddeel vormt van het eigendom): De eigenaar van een zaak is
eigenaar van al haar bestanddelen.
 Art. 5:14 BW: De eigendom van een roerende zaak die een
bestanddeel wordt van een andere roerende zaak die als
hoofdzaak is aan te merken, gaat over op de eigenaar van deze
hoofdzaak.

 Toetsvraag 5.3.
 Ik heb gelijk als het vakantiehuisje duurzaam met de grond
verenigd is. In dat geval is de eigenaar van de grond ook de
eigenaar van het huisje.

 Toetsvraag 5.4.
 De lichtmasten zijn niet duurzaam met de grond verenigd.

 Art. 3:6 BW: Goederen bestaan niet alleen uit zaken maar ook uit
vermogensrechten. Een vermogensrecht is een recht (en dus geen
zaak) dat een financiële waarde in zich draagt.

 Vermogensrecht: Twee betekenissen:
 Alle op geld waardeerbare rechten (en plichten);
 Een niet-stoffelijke object (voorwerp of ding dat niet tastbaar is)
dat geldswaarde heeft (naast de zaak)

 Toetsvraag 5.5.
a) Een vliegtuig = Goed + Zaak;
b) Een gouden ring = Goed + Zaak;
c) Lucht = Niet op geld waardeerbaar;
d) Een octrooirecht = Goed + Vermogensrecht.

,  Absolute rechten:
1) Het recht van eigendom (Boek 5, titel 1 t/m 5, kan enkel op
een zaak worden gevestigd);
o Eigendom (juridische eigendom) is het meest
verstrekkende recht dat men op een zaak kan hebben. Het
is het recht om over een zaak (stuk grond, voorwerp,
hoeveelheid geld enz.) naar eigen goeddunken te
beschikken;
2) Het recht van erfdienstbaarheid (Boek 5, titel 6, kan enkel op
een zaak worden gevestigd);
o Erfdienstbaarheid is een zakelijk recht, een last, waarmee
een onroerende zaak ten behoeve van een andere
onroerende zaak is bezwaard. Er is dan sprake van een
lijdend erf enerzijds en van een heersend erf anderzijds.
Erfdienstbaarheden ontstaan (zie artikel 72 boek 5
Burgerlijk Wetboek) door vestiging of door verjaring.
3) Het recht van erfpacht (Boek 5, titel 7, kan enkel op een zaak
worden gevestigd);
o Erfpacht is een recht om een aan een ander toebehorend
stuk grond te gebruiken. De erfpachter heeft tijdens de
duur van de erfpacht dezelfde rechten als de eigenaar,
maar mag niets doen dat de waarde zou verminderen. Voor
het gebruik van de grond betaalt de erfpachter de eigenaar
een canon en is fiscaal aftrekbaar.
4) Het recht van opstal (Boek 5, titel 8, kan enkel op een zaak
worden gevestigd);
o Het opstalrecht is het recht om in, op of boven een
onroerende zaak (bijvoorbeeld een stuk grond) van iemand
anders gebouwen, werken of beplantingen in eigendom te
hebben. Ook wel recht van opstal. Het gebouw of ander
bouwwerk dat op andermans grond staat, wordt het opstal
genoemd.
5) Het appartementsrecht (Boek 5, titel 9, kan enkel op een zaak
worden gevestigd);
o Het appartementsrecht is een aandeel in het
eigendomsrecht van een gebouw. Hiervoor is een
splitsingsakte van de notaris vereist. Het eigendomsrecht
van het gebouw wordt dan opgesplitst in
appartementsrechten. Door splitsing kunnen
appartementseigenaren exclusief gebruik maken van hun
appartement in het gebouw.
6) Het recht van vruchtgebruik (Boek 3, titel 8, kan zowel op een
zaak als op een vermogensrecht worden gevestigd);
o Het recht van vruchtgebruik een zakelijk recht om gebruik
te maken van goederen die eigendom zijn van iemand
anders en daarvan de vruchten te genieten. Degene die