Niet-medicamenteuze therapieën voor de bestrijding van
postoperatieve pijn na hartoperaties
Een casusstudie
Naam student:
Studentnummer:
Osiris code: VPK-EIND-CS-23
Juiste toetsdatum: 21 januari 2025
Aantal woorden: 5381
1
,Voorwoord
Beste lezer,
Hierbij presenteer ik u een casusstudie genaamd Niet-medicamenteuze therapieën voor de
bestrijding van postoperatieve pijn na hartoperaties. Een casusstudie. In deze studie wordt
een casus beschreven van dhr X, die aan diverse medische aandoeningen lijdt. De
patiëntsituatie van dhr X is hoog complex door de combinatie van lichamelijke problemen,
zoals hypertensie en diabetes, maar ook psychische stoornissen. In het licht van een
toenemende trend naar dergelijk complex onderzoek, kan deze casusstudie bijdragen aan het
referentiekader over dit soort problematiek. In het onderzoek zijn wetenschappelijke literatuur
en klinische praktijkervaringen onderzocht en worden aanbevelingen gedaan voor
zorgverlening tegen chronische pijn na een hartoperatie. In een medische wereld waar
specialisatie vaak de norm is, wordt in deze casusstudie de waarde van het integreren van
verschillende expertises benadrukt.
Bij deze bedank ik graag mijn docent, die mij heeft begeleid tijdens het onderzoek en de
revisie. Ik hoop dat u als lezer waardevolle inzichten kunt halen uit deze studie, zodat
effectievere oplossingen kunnen worden gevonden voor patiënten met een complexe
gezondheidsproblematiek.
2
,Voorwoord..................................................................................................... 2
Inleiding........................................................................................................ 4
1. Casusbeschrijving......................................................................................4
1.1 Huidige gezondheidssituatie....................................................................................4
1.2 Ziektegeschiedenis................................................................................................... 4
1.3 Verdieping van de patiëntsituatie dhr X....................................................................5
1.4 ICF-beschrijving van dhr X........................................................................................6
1.5 Verpleegkundige diagnoses......................................................................................7
1.6 Klinische onzekerheid............................................................................................... 8
2. Verzamelen van gegevens..........................................................................9
2.1 Aanvullend klinisch onderzoek..................................................................................9
2.2 Literatuuronderzoek...............................................................................................11
2.3 Praktijkonderzoek................................................................................................... 13
3. Resultaten............................................................................................... 14
4. Conclusie................................................................................................. 18
6. Aanbevelingen.........................................................................................20
Literatuurlijst............................................................................................... 21
Bijlage 1 complexiteit van zorg 1...................................................................26
Bijlage 2 complexiteit van de context 1..........................................................28
Bijlage 3 Casp-checklijsten 2.........................................................................29
Bijlage 4 Topiclijst voor interviews met verpleegkundigen.............................43
Bijlage 5 Informed consent verpleegkundigen 4..............................................44
Bijlage 6 Interviews verpleegkundige en wijkverpleegkundige.......................46
Literatuurlijst bijlagen..................................................................................49
3
, Inleiding
In deze casusstudie staat dhr X centraal. Deze specifieke casus vond plaats in het Haaglanden
Medisch Centrum (HMC) Westeinde in Den Haag, waar de casuspatiënt een Coronary Artery
Bypass Grafting (CABG) operatie heeft ondergaan. Naast psychische en somatische klachten
lijdt X aan chronische postoperatieve pijn. De klinische geschiedenis van dhr X is uitgebreid
en divers, waardoor hij een ‘hoog-complexe patiënt’ is. De casus wordt geanalyseerd en
beschreven door middel van het International Classification of Functioning, Disablity and
Health (ICF) model, een instrument, in 2001 geïntroduceerd door de
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarmee het menselijk functioneren beschreven kan
worden vanuit een holistische bio-psychosociale visie1..
Het casusonderzoek in deze thesis is in de volgende hoofdstukken beschreven. In het eerste
hoofdstuk zijn de huidige gezondheidssituatie en ziektegeschiedenis van dhr X beschreven.
Vervolgens, meer in detail, is toepassing van het begrip complexiteit en het ICF-model op de
situatie van X beschreven. Daarna volgen de verpleegkundige diagnoses en de klinische
onzekerheid, uitmondend in de centrale onderzoeksvraag van dit casusonderzoek. In
hoofdstuk 2 is aangegeven en beschreven welke methoden in het aanvullend onderzoek,
literatuur- en praktijkonderzoek zijn gebruikt voor de gegevensverzameling waarmee de
onderzoekvraag is beantwoord. In hoofdstuk 3 zijn de resultaten gepresenteerd waarmee
beantwoording van de onderzoeksvraag mogelijk is, waarna in hoofdstuk 4 en 5 de conclusie
en discussie volgen. In het laatste hoofdstuk zijn aanbevelingen gegeven op basis van de
conclusie en discussie.
1. Casusbeschrijving
1.1 Huidige gezondheidssituatie
Dhr X, leeftijd 64 jaar, woonachtig in Den Haag, is momenteel werkloos. Zijn beroep van
stratenmaker heeft hij moeten opgeven door rugproblemen. Hij heeft sinds 40 jaar een relatie
met een vrouw (60 jaar), die caissière is bij een groot winkelbedrijf. Samen hebben ze twee
kinderen van 26 en 30 jaar. Dhr X rookte per dag 20 sigaretten en dronk 4 glazen alcohol per
dag, maar sinds 10 jaar is hij hiermee gestopt.
1.2 Ziektegeschiedenis
Sinds 2000 is bij X diabetes mellitus type 1 gediagnosticeerd. In 2006 volgde een poging tot
zelfdoding en in 2010 een gedwongen opname wegens alcoholafhankelijke suïcidaliteit. In
4
postoperatieve pijn na hartoperaties
Een casusstudie
Naam student:
Studentnummer:
Osiris code: VPK-EIND-CS-23
Juiste toetsdatum: 21 januari 2025
Aantal woorden: 5381
1
,Voorwoord
Beste lezer,
Hierbij presenteer ik u een casusstudie genaamd Niet-medicamenteuze therapieën voor de
bestrijding van postoperatieve pijn na hartoperaties. Een casusstudie. In deze studie wordt
een casus beschreven van dhr X, die aan diverse medische aandoeningen lijdt. De
patiëntsituatie van dhr X is hoog complex door de combinatie van lichamelijke problemen,
zoals hypertensie en diabetes, maar ook psychische stoornissen. In het licht van een
toenemende trend naar dergelijk complex onderzoek, kan deze casusstudie bijdragen aan het
referentiekader over dit soort problematiek. In het onderzoek zijn wetenschappelijke literatuur
en klinische praktijkervaringen onderzocht en worden aanbevelingen gedaan voor
zorgverlening tegen chronische pijn na een hartoperatie. In een medische wereld waar
specialisatie vaak de norm is, wordt in deze casusstudie de waarde van het integreren van
verschillende expertises benadrukt.
Bij deze bedank ik graag mijn docent, die mij heeft begeleid tijdens het onderzoek en de
revisie. Ik hoop dat u als lezer waardevolle inzichten kunt halen uit deze studie, zodat
effectievere oplossingen kunnen worden gevonden voor patiënten met een complexe
gezondheidsproblematiek.
2
,Voorwoord..................................................................................................... 2
Inleiding........................................................................................................ 4
1. Casusbeschrijving......................................................................................4
1.1 Huidige gezondheidssituatie....................................................................................4
1.2 Ziektegeschiedenis................................................................................................... 4
1.3 Verdieping van de patiëntsituatie dhr X....................................................................5
1.4 ICF-beschrijving van dhr X........................................................................................6
1.5 Verpleegkundige diagnoses......................................................................................7
1.6 Klinische onzekerheid............................................................................................... 8
2. Verzamelen van gegevens..........................................................................9
2.1 Aanvullend klinisch onderzoek..................................................................................9
2.2 Literatuuronderzoek...............................................................................................11
2.3 Praktijkonderzoek................................................................................................... 13
3. Resultaten............................................................................................... 14
4. Conclusie................................................................................................. 18
6. Aanbevelingen.........................................................................................20
Literatuurlijst............................................................................................... 21
Bijlage 1 complexiteit van zorg 1...................................................................26
Bijlage 2 complexiteit van de context 1..........................................................28
Bijlage 3 Casp-checklijsten 2.........................................................................29
Bijlage 4 Topiclijst voor interviews met verpleegkundigen.............................43
Bijlage 5 Informed consent verpleegkundigen 4..............................................44
Bijlage 6 Interviews verpleegkundige en wijkverpleegkundige.......................46
Literatuurlijst bijlagen..................................................................................49
3
, Inleiding
In deze casusstudie staat dhr X centraal. Deze specifieke casus vond plaats in het Haaglanden
Medisch Centrum (HMC) Westeinde in Den Haag, waar de casuspatiënt een Coronary Artery
Bypass Grafting (CABG) operatie heeft ondergaan. Naast psychische en somatische klachten
lijdt X aan chronische postoperatieve pijn. De klinische geschiedenis van dhr X is uitgebreid
en divers, waardoor hij een ‘hoog-complexe patiënt’ is. De casus wordt geanalyseerd en
beschreven door middel van het International Classification of Functioning, Disablity and
Health (ICF) model, een instrument, in 2001 geïntroduceerd door de
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarmee het menselijk functioneren beschreven kan
worden vanuit een holistische bio-psychosociale visie1..
Het casusonderzoek in deze thesis is in de volgende hoofdstukken beschreven. In het eerste
hoofdstuk zijn de huidige gezondheidssituatie en ziektegeschiedenis van dhr X beschreven.
Vervolgens, meer in detail, is toepassing van het begrip complexiteit en het ICF-model op de
situatie van X beschreven. Daarna volgen de verpleegkundige diagnoses en de klinische
onzekerheid, uitmondend in de centrale onderzoeksvraag van dit casusonderzoek. In
hoofdstuk 2 is aangegeven en beschreven welke methoden in het aanvullend onderzoek,
literatuur- en praktijkonderzoek zijn gebruikt voor de gegevensverzameling waarmee de
onderzoekvraag is beantwoord. In hoofdstuk 3 zijn de resultaten gepresenteerd waarmee
beantwoording van de onderzoeksvraag mogelijk is, waarna in hoofdstuk 4 en 5 de conclusie
en discussie volgen. In het laatste hoofdstuk zijn aanbevelingen gegeven op basis van de
conclusie en discussie.
1. Casusbeschrijving
1.1 Huidige gezondheidssituatie
Dhr X, leeftijd 64 jaar, woonachtig in Den Haag, is momenteel werkloos. Zijn beroep van
stratenmaker heeft hij moeten opgeven door rugproblemen. Hij heeft sinds 40 jaar een relatie
met een vrouw (60 jaar), die caissière is bij een groot winkelbedrijf. Samen hebben ze twee
kinderen van 26 en 30 jaar. Dhr X rookte per dag 20 sigaretten en dronk 4 glazen alcohol per
dag, maar sinds 10 jaar is hij hiermee gestopt.
1.2 Ziektegeschiedenis
Sinds 2000 is bij X diabetes mellitus type 1 gediagnosticeerd. In 2006 volgde een poging tot
zelfdoding en in 2010 een gedwongen opname wegens alcoholafhankelijke suïcidaliteit. In
4
