Hoorcollege 1
Een probleem met het illegaal maken van drugsmarkten is dat een verbod
op drugs zorgt voor de stijging van winstmarges waardoor het aanbod wordt
gestimuleerd.
Er zijn ook problemen met het legaal maken van drugsmarkten. De
‘gatekeepers’, dat zijn artsen en apothekers, zijn de grootste aanbieders
van de iatrogene verslaving. De meeste verslaving is aan legale drugs: tabak
& alcohol.
Iatrogene verslaving is een verslaving die wordt veroorzaakt door
medische handelingen. Bijvoorbeeld verslavinden die ontstaan door het
gebruik van opiaten als pijnstillers. Recentelijk is er een grote toename in
verslaafden aan middelen als oxycodon, fentanyl en morfine.
Tolerantie & onthoudingsverschijnselen zijn belangrijk voor verslaving.
Deze 2 zie je eigenlijk wel bij de meeste geneesmiddelen en stoffen. Wat je
bij verslavende middelen en stoffen ook ziet, is craving. Craving is de wens
om positieve effecten van de drug te ervaren. Een ‘urge’ of ‘drang’ is een
impuls om de craving te bevredigen (en dus te gaan gebruiken).
Misbruik; als het gebruik van middelen en alcohol leidt tot herhaaldelijke
problemen op het werk, thuis en in het sociale leven, dan is er sprake van
misbruik. Het hoeft echter niet per se definitieve lichamelijke of geestelijke
schade tot gevolg te hebben.
Afhankelijkheid; een gebruiker wordt afhankelijk van drugs en/of alcohol
als hij de controle over het middel is verloren en/of wanneer er sprake is van
tolerantie en onthoudingsverschijnselen.
Verslaving is een toestand waarin een persoon fysiek en/of mentaal
van een gewoonte of stof afhankelijk is, zodanig dat hij/zij deze
gewoonte of stof heel moeilijk kan loslaten. Het gedrag van de
persoon is voornamelijk gericht op het verkrijgen en innemen van
het middel, of het handelen naar de gewoonte, ten koste van de
meeste andere activiteiten. Als het lichaam deze stof of gewoonte
dan moet loslaten kunnen er ernstige ontwenningsverschijnselen
optreden bij deze persoon.
,Het pad van verslaving
Het basisconcept dat we gebruiken om drugs te onderzoek is het
Drug, Set, Setting model (Zinberg’s Model)
,‘Drug’ is het middel wat de verslaving opwekt
- Frequentie, gebruikt aantal
- Legaliteit van het middel
- Type/kwaliteit van het middel
‘Set’ gaat om degene die verslaafd is
- Gezondheid/fysiologische status
- Genetica
- Culturele afkomst
- Geschiedenis met gebruik
- Motivatie tot gebruik
‘Setting’ gaat over de omgeving van de verslaafde
- Waar wordt het middel gebruikt?
- Met wie wordt het middel gebruikt?
- Stress factoren
- Kwaliteit van supportsysteem
- Interpretatie van het gebruik (stigma)
Harm reduction is het Nederlandse model van de omgang met illegale
drugshandel. Dit zijn alle maatregelen (methadon, spuitomruil,
gebruikersruimtes) die bedoeld waren om de schade die illegaal
drugsgebruik met zich meebrengt te verkleinen. Dit is het nastreven van een
daling aan gezondheidsschade door drugsgebruik, waarbij het succes van de
aanpak niet noodzakelijk afhangt van een daling van het drugsgebruik. Het is
geen middel, maar een doel; schadebeperking.
Leesvragen Week 1
“Het is een ziekte… een hersenziekte… een chronische
hersenziekte,”. Chemie van Verslaving (21-39)
1. Waarom is het volgens het huidige hersenziektemodel van verslaving
moeilijk om niet terug te vallen in drugsgebruik?
Je hersenen vormen en veranderen naar de verslaving. Deze
verandering is permanent (het effect is definitief), waardoor
verslaafden altijd cravings zullen hebben. Deze cravings leiden
tot terugval van drugsgebruik.
Het beloningscentrum is actief (kwetsbare hersenen), en als je
op de plek terugkomt waar je gebruikte kan je een cue krijgen,
, waardoor de craving ontstaat. Hierdoor kan zelfcontrole kwijt
worden geraakt. Er is echt verandering in de hersenen – dus
echt een ziekte. Tegenwoordig wordt verslaving dus echt
gezien als een ziekte.
2. Er lijkt in de wetenschap consensus te bestaan over verslaving als een
chronische hersenziekte. Toch zijn onderzoekers op het punt van de
betekenis van hersenscans het niet met elkaar eens. Waar gaat de
discussie over? Wat zijn de verschillende standpunten?
De ene zegt dat je aan de hand van hersenscans wel kan zien
of iemand verslaafd is en de ander zegt dat er zo veel
verandering is in de hersenen dat je het dus wel kan zien. Hier
is eigenlijk geen antwoord op. Wat zie je nou daadwerkelijk op
de scans? Het is een heel vaag gebied.
3. Er bestaat geen eenduidige definitie van verslaving. Geef één of twee
argumenten hoe verslaving het best kan worden aangeduid: als ziekte,
stoornis of syndroom.
Ziekte = lichamelijk progressieve aandoening die een mens
heeft, die een duidelijke oorzaak en gevolg heeft.
Stoornis = afwijking in je lichaam of geest van het
functioneren ervan.
Syndroom = een combinatie aan ziekteverschijnselen, die als
een eenheid kan worden opgevat, maar waarvan niet bekend is
wat de precieze oorzakelijke factor is.
Moraal van het verhaal is dan verslaving tegenwoordig wordt
gezien als een ziekte.
“Circumstances of overdose among street-involved, opioid-injecting
women: drug, set and setting” (Atalants et al 2020)
1. In dit artikel wordt het “drug, set, and setting” model van Zinberg
geïntroduceerd. Wat houdt dit model in?
Drug is de stof die je gebruikt, set de motivatie wordt gebruikt
en setting waar het wordt gebruikt. Zinberg is de onderzoeker
die dit model heeft geïntroduceerd.
2. Leg in je eigen woorden uit wat er bedoeld wordt met (1) “drug”, (2)
“set”, en (3) “setting”.
Een probleem met het illegaal maken van drugsmarkten is dat een verbod
op drugs zorgt voor de stijging van winstmarges waardoor het aanbod wordt
gestimuleerd.
Er zijn ook problemen met het legaal maken van drugsmarkten. De
‘gatekeepers’, dat zijn artsen en apothekers, zijn de grootste aanbieders
van de iatrogene verslaving. De meeste verslaving is aan legale drugs: tabak
& alcohol.
Iatrogene verslaving is een verslaving die wordt veroorzaakt door
medische handelingen. Bijvoorbeeld verslavinden die ontstaan door het
gebruik van opiaten als pijnstillers. Recentelijk is er een grote toename in
verslaafden aan middelen als oxycodon, fentanyl en morfine.
Tolerantie & onthoudingsverschijnselen zijn belangrijk voor verslaving.
Deze 2 zie je eigenlijk wel bij de meeste geneesmiddelen en stoffen. Wat je
bij verslavende middelen en stoffen ook ziet, is craving. Craving is de wens
om positieve effecten van de drug te ervaren. Een ‘urge’ of ‘drang’ is een
impuls om de craving te bevredigen (en dus te gaan gebruiken).
Misbruik; als het gebruik van middelen en alcohol leidt tot herhaaldelijke
problemen op het werk, thuis en in het sociale leven, dan is er sprake van
misbruik. Het hoeft echter niet per se definitieve lichamelijke of geestelijke
schade tot gevolg te hebben.
Afhankelijkheid; een gebruiker wordt afhankelijk van drugs en/of alcohol
als hij de controle over het middel is verloren en/of wanneer er sprake is van
tolerantie en onthoudingsverschijnselen.
Verslaving is een toestand waarin een persoon fysiek en/of mentaal
van een gewoonte of stof afhankelijk is, zodanig dat hij/zij deze
gewoonte of stof heel moeilijk kan loslaten. Het gedrag van de
persoon is voornamelijk gericht op het verkrijgen en innemen van
het middel, of het handelen naar de gewoonte, ten koste van de
meeste andere activiteiten. Als het lichaam deze stof of gewoonte
dan moet loslaten kunnen er ernstige ontwenningsverschijnselen
optreden bij deze persoon.
,Het pad van verslaving
Het basisconcept dat we gebruiken om drugs te onderzoek is het
Drug, Set, Setting model (Zinberg’s Model)
,‘Drug’ is het middel wat de verslaving opwekt
- Frequentie, gebruikt aantal
- Legaliteit van het middel
- Type/kwaliteit van het middel
‘Set’ gaat om degene die verslaafd is
- Gezondheid/fysiologische status
- Genetica
- Culturele afkomst
- Geschiedenis met gebruik
- Motivatie tot gebruik
‘Setting’ gaat over de omgeving van de verslaafde
- Waar wordt het middel gebruikt?
- Met wie wordt het middel gebruikt?
- Stress factoren
- Kwaliteit van supportsysteem
- Interpretatie van het gebruik (stigma)
Harm reduction is het Nederlandse model van de omgang met illegale
drugshandel. Dit zijn alle maatregelen (methadon, spuitomruil,
gebruikersruimtes) die bedoeld waren om de schade die illegaal
drugsgebruik met zich meebrengt te verkleinen. Dit is het nastreven van een
daling aan gezondheidsschade door drugsgebruik, waarbij het succes van de
aanpak niet noodzakelijk afhangt van een daling van het drugsgebruik. Het is
geen middel, maar een doel; schadebeperking.
Leesvragen Week 1
“Het is een ziekte… een hersenziekte… een chronische
hersenziekte,”. Chemie van Verslaving (21-39)
1. Waarom is het volgens het huidige hersenziektemodel van verslaving
moeilijk om niet terug te vallen in drugsgebruik?
Je hersenen vormen en veranderen naar de verslaving. Deze
verandering is permanent (het effect is definitief), waardoor
verslaafden altijd cravings zullen hebben. Deze cravings leiden
tot terugval van drugsgebruik.
Het beloningscentrum is actief (kwetsbare hersenen), en als je
op de plek terugkomt waar je gebruikte kan je een cue krijgen,
, waardoor de craving ontstaat. Hierdoor kan zelfcontrole kwijt
worden geraakt. Er is echt verandering in de hersenen – dus
echt een ziekte. Tegenwoordig wordt verslaving dus echt
gezien als een ziekte.
2. Er lijkt in de wetenschap consensus te bestaan over verslaving als een
chronische hersenziekte. Toch zijn onderzoekers op het punt van de
betekenis van hersenscans het niet met elkaar eens. Waar gaat de
discussie over? Wat zijn de verschillende standpunten?
De ene zegt dat je aan de hand van hersenscans wel kan zien
of iemand verslaafd is en de ander zegt dat er zo veel
verandering is in de hersenen dat je het dus wel kan zien. Hier
is eigenlijk geen antwoord op. Wat zie je nou daadwerkelijk op
de scans? Het is een heel vaag gebied.
3. Er bestaat geen eenduidige definitie van verslaving. Geef één of twee
argumenten hoe verslaving het best kan worden aangeduid: als ziekte,
stoornis of syndroom.
Ziekte = lichamelijk progressieve aandoening die een mens
heeft, die een duidelijke oorzaak en gevolg heeft.
Stoornis = afwijking in je lichaam of geest van het
functioneren ervan.
Syndroom = een combinatie aan ziekteverschijnselen, die als
een eenheid kan worden opgevat, maar waarvan niet bekend is
wat de precieze oorzakelijke factor is.
Moraal van het verhaal is dan verslaving tegenwoordig wordt
gezien als een ziekte.
“Circumstances of overdose among street-involved, opioid-injecting
women: drug, set and setting” (Atalants et al 2020)
1. In dit artikel wordt het “drug, set, and setting” model van Zinberg
geïntroduceerd. Wat houdt dit model in?
Drug is de stof die je gebruikt, set de motivatie wordt gebruikt
en setting waar het wordt gebruikt. Zinberg is de onderzoeker
die dit model heeft geïntroduceerd.
2. Leg in je eigen woorden uit wat er bedoeld wordt met (1) “drug”, (2)
“set”, en (3) “setting”.
