Strafprocesrecht
Hoorcollege 1
Strafprocesrecht: het geheel van regels wat betrekking heeft op de
toepassing van het materiele strafrecht.
Hoofddoel
1. Zorgen dat schuldigen worden bestraft
2. Zorgen dat er geen onschuldigen worden bestraft
Subdoelen
1. Speciale en generale preventie; ene specifieke geval geen strafbare
feiten meer pleegt, en ook de samenleving zelf voorkomen
2. Voorkomen eigenrichting
3. Orde scheppen
4. Genoegdoening slachtoffer
Geen doel is materiele waarheidsvinding. We kijken namelijk alleen naar
tenlastelegging, dit door capaciteit en geld.
Inquisitoir vs. accusatoir
Nederland kent een gematigd inquisitoir proces.; zeker in voorfase een
inquisitoir proces, maar tijdens de zitting meer accusatoir
Inquisitoir; justitie en rechter gaan opzoek naar de waarheid. Verdachte is
hierbij object van onderzoek en partijen zijn zeker niet gelijkwaardig
Accusatoir: partijen zijn gelijkwaardig en rechter is een soort
scheidsrechter.
Strafprocesrecht is ambivalent, aan de ene kant kent het waarborgen toe
maar het begrenst deze ook weer aan de andere kant.
Legaliteitsbeginsel
Art 1 Sv: Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien.
Is dus een taak van de formele wetgever, delegatie is hierbij wel mogelijk.
Verdachte
Art 27 lid 1 Sv: Als verdachte wordt vóórdat de vervolging is aangevangen,
aangemerkt degene te wiens aanzien uit feiten of omstandigheden een redelijk
vermoeden van schuld aan een strafbaar feit voortvloeit.
Verhoor
Alle vragen aan een door opsporingsambtenaar als verdachte aangemerkt
persoon betreffende diens betrokkenheid bij een geconstateerd strafbaar feit.
Zwijgrecht
Pressieverbod: Art 29 lid 1: In alle gevallen waarin iemand als verdachte wordt
gehoord, onthoudt de verhorende rechter of ambtenaar zich van alles wat de
,strekking heeft een verklaring te verkrijgen waarvan niet kan worden gezegd dat zij in
vrijheid is afgelegd.
Zwijgrecht en cautie: Art 29 lid 2: De verdachte is niet tot antwoorden verplicht. Voor
de aanvang van het verhoor wordt de verdachte medegedeeld dat hij niet tot
antwoorden is verplicht. Deze mededeling wordt in het proces-verbaal opgenomen.
Opsporing vs. controle en toezicht
Onderscheid is van belang om te kijken welke waarborgen er gelden. Bij opsporing
hoef je vaak niet mee te werken terwijl je bij toezicht een meewerkplicht hebt.
Opsporing
Art 132a: Onder opsporing wordt verstaan het onderzoek in verband met strafbare
feiten onder gezag van de officier van justitie met als doel het nemen van
strafvorderlijke beslissingen. (Gericht op strafrechtelijk ingrijpen)
Dit kan actief (naar aanleiding van vermoeden strafbaar feit), proactief (vooraf al) en
door middel van repressieve controle (bijv. alcoholcontrole)
Toezicht
Toezicht is een bestuursrechtelijke bevoegdheid iemand met enkel deze
bevoegdheid kan dus ook niet aan opsporing doen.
Iemand die beide bevoegdheden heeft, dan kijken we naar het doel. Als het doel is
strafrechtelijk ingrijpen dan is er sprake van opsporing.
Dit is preventieve controle
Overgang mogelijk van controle naar opsporing
Sfeerovergang; toezicht gaat over naar opsporing binnen dezelfde
wet
Sfeercumulatie; als controle en opsporing tegelijkertijd gebruikt
worden, wel met inachtneming van de waarborgen
Voortgezette toepassing; toezicht van ene wetgeving gaat over in
opsporing van de andere wetgeving. Ook kan het zijn dat opsporing
op basis van ene wetgeving opgaat in opsporing op basis van andere
wet. (HR Geweer)
Nemo teneturbeginsel
Je kan niet worden gedwongen mee te werken aan je eigen veroordeling
Ratio
Verdachten moeten zelf procesopstelling kunnen bepalen
Onschuldpresumptie
Waarheidsvinding; dwingen te verklaren leidt vaak tot liegen
Deze meewerkplichten bestaan wel op andere gebieden, zoals
belastingpapieren.
Jurisprudentie Week 1
Geweer
Feiten en omstandigheden
, Politieambtenaar kwam ergens binnen op basis van controle van
Drankwet.
Hij trof toen een geweer aan en wilde dat in beslag nemen
Eigenaar was het hier niet mee eens
Rechtsvraag
Mag iemand die binnenkomt op basis van controle overgang tot opsporing
van wapenwet.
Beoordeling
Het is toegestaan om binnen te komen op basis van controle en daarna als
er een redelijk vermoeden van een strafbaar feit is over te gaan op
opsporing.
Het is hierbij wel van belang dat de ambtenaar ook voor beide bevoegd is.
En je mag ook geen misbruik hiervan maken.
Dynamische verkeerscontrole
Feiten en omstandigheden
Twee mannen werden stopgezet
Allebei van buitenlandse afkomst in een dure auto in een wijk waar dat
niet normaal was. Die auto bleek gehuurd van een bedrijf wat vaker auto’s
verhuurt aan criminelen.
Ze vragen toestemming voor controle
Vinden vervolgens een tas met wiet
Rechtsvraag
Heeft politie hier haar bevoegdheden misbruikt door
controlebevoegdheden te gebruiken voor opsporing
Beoordeling
Hof is het eens.
HR zegt dat als een controlebevoegdheid mede is uitgeoefend ter controle
is het rechtmatig ook als het daarnaast opsporingsbevoegdheden mogelijk
maakt.
Het samengaan is dus toegestaan, als je de controle ook daadwerkelijk
uitvoert
Het is niet de bedoeling dat mensen hiervoor worden uitgekozen op ras.
Het is niet toegestaan controlebevoegdheden te gebruiken uitsluitend met
het doel van opsporing
HR Fishing expedition
Feiten en omstandigheden
Verdachte heeft vuurwerk uit polen geïmporteerd
Politie denkt dat het illegaal is
Vraag hem alle papieren omtrent vuurwerk mee te nemen naar het
verhoor.
Rechtsvraag
Is hier strijd met het Nemo tenetur-beginsel
Hoorcollege 1
Strafprocesrecht: het geheel van regels wat betrekking heeft op de
toepassing van het materiele strafrecht.
Hoofddoel
1. Zorgen dat schuldigen worden bestraft
2. Zorgen dat er geen onschuldigen worden bestraft
Subdoelen
1. Speciale en generale preventie; ene specifieke geval geen strafbare
feiten meer pleegt, en ook de samenleving zelf voorkomen
2. Voorkomen eigenrichting
3. Orde scheppen
4. Genoegdoening slachtoffer
Geen doel is materiele waarheidsvinding. We kijken namelijk alleen naar
tenlastelegging, dit door capaciteit en geld.
Inquisitoir vs. accusatoir
Nederland kent een gematigd inquisitoir proces.; zeker in voorfase een
inquisitoir proces, maar tijdens de zitting meer accusatoir
Inquisitoir; justitie en rechter gaan opzoek naar de waarheid. Verdachte is
hierbij object van onderzoek en partijen zijn zeker niet gelijkwaardig
Accusatoir: partijen zijn gelijkwaardig en rechter is een soort
scheidsrechter.
Strafprocesrecht is ambivalent, aan de ene kant kent het waarborgen toe
maar het begrenst deze ook weer aan de andere kant.
Legaliteitsbeginsel
Art 1 Sv: Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien.
Is dus een taak van de formele wetgever, delegatie is hierbij wel mogelijk.
Verdachte
Art 27 lid 1 Sv: Als verdachte wordt vóórdat de vervolging is aangevangen,
aangemerkt degene te wiens aanzien uit feiten of omstandigheden een redelijk
vermoeden van schuld aan een strafbaar feit voortvloeit.
Verhoor
Alle vragen aan een door opsporingsambtenaar als verdachte aangemerkt
persoon betreffende diens betrokkenheid bij een geconstateerd strafbaar feit.
Zwijgrecht
Pressieverbod: Art 29 lid 1: In alle gevallen waarin iemand als verdachte wordt
gehoord, onthoudt de verhorende rechter of ambtenaar zich van alles wat de
,strekking heeft een verklaring te verkrijgen waarvan niet kan worden gezegd dat zij in
vrijheid is afgelegd.
Zwijgrecht en cautie: Art 29 lid 2: De verdachte is niet tot antwoorden verplicht. Voor
de aanvang van het verhoor wordt de verdachte medegedeeld dat hij niet tot
antwoorden is verplicht. Deze mededeling wordt in het proces-verbaal opgenomen.
Opsporing vs. controle en toezicht
Onderscheid is van belang om te kijken welke waarborgen er gelden. Bij opsporing
hoef je vaak niet mee te werken terwijl je bij toezicht een meewerkplicht hebt.
Opsporing
Art 132a: Onder opsporing wordt verstaan het onderzoek in verband met strafbare
feiten onder gezag van de officier van justitie met als doel het nemen van
strafvorderlijke beslissingen. (Gericht op strafrechtelijk ingrijpen)
Dit kan actief (naar aanleiding van vermoeden strafbaar feit), proactief (vooraf al) en
door middel van repressieve controle (bijv. alcoholcontrole)
Toezicht
Toezicht is een bestuursrechtelijke bevoegdheid iemand met enkel deze
bevoegdheid kan dus ook niet aan opsporing doen.
Iemand die beide bevoegdheden heeft, dan kijken we naar het doel. Als het doel is
strafrechtelijk ingrijpen dan is er sprake van opsporing.
Dit is preventieve controle
Overgang mogelijk van controle naar opsporing
Sfeerovergang; toezicht gaat over naar opsporing binnen dezelfde
wet
Sfeercumulatie; als controle en opsporing tegelijkertijd gebruikt
worden, wel met inachtneming van de waarborgen
Voortgezette toepassing; toezicht van ene wetgeving gaat over in
opsporing van de andere wetgeving. Ook kan het zijn dat opsporing
op basis van ene wetgeving opgaat in opsporing op basis van andere
wet. (HR Geweer)
Nemo teneturbeginsel
Je kan niet worden gedwongen mee te werken aan je eigen veroordeling
Ratio
Verdachten moeten zelf procesopstelling kunnen bepalen
Onschuldpresumptie
Waarheidsvinding; dwingen te verklaren leidt vaak tot liegen
Deze meewerkplichten bestaan wel op andere gebieden, zoals
belastingpapieren.
Jurisprudentie Week 1
Geweer
Feiten en omstandigheden
, Politieambtenaar kwam ergens binnen op basis van controle van
Drankwet.
Hij trof toen een geweer aan en wilde dat in beslag nemen
Eigenaar was het hier niet mee eens
Rechtsvraag
Mag iemand die binnenkomt op basis van controle overgang tot opsporing
van wapenwet.
Beoordeling
Het is toegestaan om binnen te komen op basis van controle en daarna als
er een redelijk vermoeden van een strafbaar feit is over te gaan op
opsporing.
Het is hierbij wel van belang dat de ambtenaar ook voor beide bevoegd is.
En je mag ook geen misbruik hiervan maken.
Dynamische verkeerscontrole
Feiten en omstandigheden
Twee mannen werden stopgezet
Allebei van buitenlandse afkomst in een dure auto in een wijk waar dat
niet normaal was. Die auto bleek gehuurd van een bedrijf wat vaker auto’s
verhuurt aan criminelen.
Ze vragen toestemming voor controle
Vinden vervolgens een tas met wiet
Rechtsvraag
Heeft politie hier haar bevoegdheden misbruikt door
controlebevoegdheden te gebruiken voor opsporing
Beoordeling
Hof is het eens.
HR zegt dat als een controlebevoegdheid mede is uitgeoefend ter controle
is het rechtmatig ook als het daarnaast opsporingsbevoegdheden mogelijk
maakt.
Het samengaan is dus toegestaan, als je de controle ook daadwerkelijk
uitvoert
Het is niet de bedoeling dat mensen hiervoor worden uitgekozen op ras.
Het is niet toegestaan controlebevoegdheden te gebruiken uitsluitend met
het doel van opsporing
HR Fishing expedition
Feiten en omstandigheden
Verdachte heeft vuurwerk uit polen geïmporteerd
Politie denkt dat het illegaal is
Vraag hem alle papieren omtrent vuurwerk mee te nemen naar het
verhoor.
Rechtsvraag
Is hier strijd met het Nemo tenetur-beginsel
