Ethisch overleg en acute zorg
Drie dilemma's die voorkomen in verpleging / verzorging:
1. Werken zoals het hoort (bijvoorbeeld volgens een richtlijn)
a. Wat maakt dat dit niet de 'goede handeling is?'
b. Richtlijnen niet duidelijk? = methodisch handelen (regelethiek)
c. Wel duidelijke richtlijn, maar waarom is het belangrijk? Het nut
er niet van inzien, dus waarom zal ik het dan doen? =
gewenste uitkomsten (gevolgenethiek)
d. Afspraak en doel is duidelijk, maar gewoon geen zin of niet
betrokken zijn. = persoonlijke kwaliteiten (deugdethiek)
2. Werken met anderen (vaak multidisciplinair); met elkaar tot goed
vervolg / beleid komen voor patiënt. Zorg verlenen is een netwerk
van zorg-relaties. Ethische benadering van zorgethiek kan helpen
(helpt om goede zorg op rijtje te zetten)
a. Stap 1: aandacht & betrokkenheid: ziet iedereen de behoefte?
De mens achter de patiënt?
b. Stap 2: wie is waar verantwoordelijk voor en wordt deze
verantwoording serieus genomen?
c. Stap 3: heeft iedereen competentie om te doen wat nodig is?
(past de taak bij persoon/functie?)
d. Stap 4: wederkerigheid/responsiviteit --> welke reactie heeft
patiënt op de zorg? Verbeteringen nodig? Verbindingen?
e. Stap 5: samenwerking/samen zorgen: met de zorgvrager en
met elkaar.
Samenwerking tussen vpk en artsen (wegens andere
beroepsverantwoordelijkheid). Communicatie is key.
Artsen zijn verantwoordelijk voor het doen van onderzoek en
uitzetten van behandeling; verpleegkundigen ondersteunen hierbij,
informeren arts.
Verpleegkundigen hebben arts nodig (slaapmedicatie bij
slapeloosheid bijv.)
Medische besluitvorming van artsen, kernvraag: heeft het zin/nut, medisch
gezien om een onderzoek of behandeling te doen? = gevolg-ethische
benadering
Wat levert het op korte/lange termijn op?
Wegen de voordelen op tegen de nadelen? (werking <--> bijwerking)
Past de ingreep bij de aandoening?
Artsen zijn gericht op gezondheid als lichamelijk functioneren (voorkomen
of wegnemen van disfunctie) = gevolg-ethische overwegingen.
Verpleegkundigen zijn gericht op het dagelijks functioneren: lichamelijk,
sociaal, spirituele, psychische = deugd-ethische en zorg-ethische
overwegingen
Drie dilemma's die voorkomen in verpleging / verzorging:
1. Werken zoals het hoort (bijvoorbeeld volgens een richtlijn)
a. Wat maakt dat dit niet de 'goede handeling is?'
b. Richtlijnen niet duidelijk? = methodisch handelen (regelethiek)
c. Wel duidelijke richtlijn, maar waarom is het belangrijk? Het nut
er niet van inzien, dus waarom zal ik het dan doen? =
gewenste uitkomsten (gevolgenethiek)
d. Afspraak en doel is duidelijk, maar gewoon geen zin of niet
betrokken zijn. = persoonlijke kwaliteiten (deugdethiek)
2. Werken met anderen (vaak multidisciplinair); met elkaar tot goed
vervolg / beleid komen voor patiënt. Zorg verlenen is een netwerk
van zorg-relaties. Ethische benadering van zorgethiek kan helpen
(helpt om goede zorg op rijtje te zetten)
a. Stap 1: aandacht & betrokkenheid: ziet iedereen de behoefte?
De mens achter de patiënt?
b. Stap 2: wie is waar verantwoordelijk voor en wordt deze
verantwoording serieus genomen?
c. Stap 3: heeft iedereen competentie om te doen wat nodig is?
(past de taak bij persoon/functie?)
d. Stap 4: wederkerigheid/responsiviteit --> welke reactie heeft
patiënt op de zorg? Verbeteringen nodig? Verbindingen?
e. Stap 5: samenwerking/samen zorgen: met de zorgvrager en
met elkaar.
Samenwerking tussen vpk en artsen (wegens andere
beroepsverantwoordelijkheid). Communicatie is key.
Artsen zijn verantwoordelijk voor het doen van onderzoek en
uitzetten van behandeling; verpleegkundigen ondersteunen hierbij,
informeren arts.
Verpleegkundigen hebben arts nodig (slaapmedicatie bij
slapeloosheid bijv.)
Medische besluitvorming van artsen, kernvraag: heeft het zin/nut, medisch
gezien om een onderzoek of behandeling te doen? = gevolg-ethische
benadering
Wat levert het op korte/lange termijn op?
Wegen de voordelen op tegen de nadelen? (werking <--> bijwerking)
Past de ingreep bij de aandoening?
Artsen zijn gericht op gezondheid als lichamelijk functioneren (voorkomen
of wegnemen van disfunctie) = gevolg-ethische overwegingen.
Verpleegkundigen zijn gericht op het dagelijks functioneren: lichamelijk,
sociaal, spirituele, psychische = deugd-ethische en zorg-ethische
overwegingen
