samenvatting sociologie hanzehogeschool groningen 2025 oefenvragen toets vragen antwoorden
, samenvatting sociologie hanzehogeschool groningen 2025 oefenvragen toets vragen antwoorden
alles in 1 doc gedaan: alle hoorcolleges obv boek, oefentoets met antw. en lijst kernbegrippen
alles in groen mijn eigen aantekeningen en belangrijk voor tentamen
, samenvatting sociologie hanzehogeschool groningen 2025 oefenvragen toets vragen antwoorden
Deel 1 Maatschappelijke problemen als collectieve kwaden
Definitie psychologie: de wetenschap van het innerlijke leven van de mens.
Definitie sociologie: de wetenschap van de manieren waarop mensen met elkaar samenleven.
1.1 De problematische samenleving
Pas in de achttiende eeuw ging men kritisch nadenken over samenlevingen (tijdens de
verlichting). De samenleving werd toen gezien als een vereniging van vrije mensen.
In de achttiende eeuw was er sprake van veel positivisme. Dit houdt in dat er geen
problemen (in de maatschappij) zijn als men zich laat leiden door rede.
De sociale wetenschappen kijken veel naar de maatschappelijke problemen. (Maatschappelijke
problemen zijn groter dan sociale problemen)
Maakbare samenleving = vrijheid, gelijkheid en broederschap
1.2 Wanneer wordt een probleem een maatschappelijk probleem?
Er wordt automatisch veel negativiteit opgeroepen bij de term ‘maatschappelijke
problemen’.
Stappen die genomen worden als maatschappelijke problemen gezien wordt als
een maatschappelijk proces;
1. Er bestaat een invloedrijke groep (burgers of wetenschappers) in de
samenleving (bijvoorbeeld burgers)
2. De groep wordt zich bewust van negatieve aspecten van een bepaalde sociale situatie.
3. De situatie levert conflicten op met belangrijke waarden en normen
4. De groep geeft het probleem een naam en brengt het probleem onder de aandacht
5. Het wordt duidelijk dat er iets gedaan moet worden en dit kan door een
gezamenlijke actie. (naam, discussie, agenda)
6. De actie leidt tot beïnvloeding van het overheidsbeleid.(meer een doel, collectieve
actie)
Het signaleren van een mogelijk maatschappelijk probleem vereist meestal wel deskundigheid
van experts. Dit alleen is niet genoeg. Er is ook een grote bevolkingsgroep nodig die de
overtuiging deelt. Bevolking moet doorhebben dat het iets schadelijks is.
Bovenstaande stappen komen alleen voor in samenlevingen waarbij er min of meer
democratische verhoudingen bestaan.
We kunnen pas van een ‘maatschappelijk probleem’ spreken als een groot deel van
de bevolkingsgroep tot de overtuiging komt van het probleem.
Oplossen van een probleem:
Zelden door mensen zelf --> overheids-bemoeienis (vb Wmo - buurtparticipatie)
Interventiemaatschappij: tegenwoordig collectieve actie om overheidsbeleid voor elkaar te
krijgen.
De democratische regeersmurf
1.3 Sociale normen als collectief goed
In een samenleving bestaan zeer uiteenlopende opvattingen, waarden en normen.
Een collectief goed is als een sociale norm aanvaard is door een groep mensen. Deze mensen
spannen zich ook allemaal in om die norm in de onderlinge relaties te handhaven en te
verwezenlijken.
, samenvatting sociologie hanzehogeschool groningen 2025 oefenvragen toets vragen antwoorden
De schending van mensenrechten is meestal een basis voor maatschappelijke problemen.
Mensenrechten zijn geformuleerd voor het eerst in 1776. In 1948 namen de Verenigde
Naties de ‘Universele Verklaring Voor de Rechten van de Mens’ aan.
Er is kritiek geleverd door filosofen op deze mensenrechten, omdat het vooral Westerse
standpunten zouden zijn. Daarnaast zouden de rechten ook tegenstrijdig zijn met het
islamitische geloof(vooral van de kant van de fundamentalisten). Tenslotte schrijven
economisch succesvolle landen, zoals in Azië, hun succes toe aan de autoritaire manier
van zaken.(Ze staan afwijzend tegenover Westerse ideeën)
collectief kwaad: Wanneer een bepaalde toestand als problematisch ervaart wordt door
een groep burgers
1.4 Publieke goederen en collectief goede toestanden
Omdat men nog niet weet wat de toekomst brengt, zijn collectieve voorzieningen in het
leven geroepen. Dit kan bijvoorbeeld een staat zijn die bescherming biedt.
Volgens Rawls is er een liberale vrijheidsprincipe (vrijheid van personen). Daarnaast is er ook
een verschilprincipe. Dit principe houdt in dat er een ongelijkheid in rijkdom en sociale
positie in de samenleving is. Dit is alleen gerechtvaardigd als ze ook voordeel hebben voor
de minst bevoordeelden. Het gaat ook om fairness, ofwel eerlijkheid en rechtvaardigheid.
Dit leidt tot het model waarin de staat redistributie toepast.
Als degenen die meer verdienen dan een ‘eerlijk’ deel, dienen het overschot over te hevelen
naar de minderbedeelden.
Nozick is van mening dat er inderdaad een liberaal principe is. Deze houdt in dat er een vrije
marktuitwisseling is en deze dient als doel voor zichzelf. Het acquisitieprincipe is dat
personen recht hebben op eigendommen (absolute eigendomsrecht) die ze rechtvaardig
verkregen hebben.
Het is rationeel (verstandig) om samen te komen om collectieve voorzieningen te creeeren.
In de 19e eeuw: nachtwakersstaat: voorzieningen en rechten maar ook belasting betalen
Spanningsveld: Hoe is de verhouding tussen staat en individu
Kant: Categorisch imperatief: Handel zo dat het richtsnoer van uw handelen tevens als
voorschrift kan gelden voor algemene wetgeving
1.5 Een eenvoudig maatschappijmodel
Civiele samenleving (‘civil society’) zijn instituties die publieke en
collectieve behartigen.
, samenvatting sociologie hanzehogeschool groningen 2025 oefenvragen toets vragen antwoorden
alles in 1 doc gedaan: alle hoorcolleges obv boek, oefentoets met antw. en lijst kernbegrippen
alles in groen mijn eigen aantekeningen en belangrijk voor tentamen
, samenvatting sociologie hanzehogeschool groningen 2025 oefenvragen toets vragen antwoorden
Deel 1 Maatschappelijke problemen als collectieve kwaden
Definitie psychologie: de wetenschap van het innerlijke leven van de mens.
Definitie sociologie: de wetenschap van de manieren waarop mensen met elkaar samenleven.
1.1 De problematische samenleving
Pas in de achttiende eeuw ging men kritisch nadenken over samenlevingen (tijdens de
verlichting). De samenleving werd toen gezien als een vereniging van vrije mensen.
In de achttiende eeuw was er sprake van veel positivisme. Dit houdt in dat er geen
problemen (in de maatschappij) zijn als men zich laat leiden door rede.
De sociale wetenschappen kijken veel naar de maatschappelijke problemen. (Maatschappelijke
problemen zijn groter dan sociale problemen)
Maakbare samenleving = vrijheid, gelijkheid en broederschap
1.2 Wanneer wordt een probleem een maatschappelijk probleem?
Er wordt automatisch veel negativiteit opgeroepen bij de term ‘maatschappelijke
problemen’.
Stappen die genomen worden als maatschappelijke problemen gezien wordt als
een maatschappelijk proces;
1. Er bestaat een invloedrijke groep (burgers of wetenschappers) in de
samenleving (bijvoorbeeld burgers)
2. De groep wordt zich bewust van negatieve aspecten van een bepaalde sociale situatie.
3. De situatie levert conflicten op met belangrijke waarden en normen
4. De groep geeft het probleem een naam en brengt het probleem onder de aandacht
5. Het wordt duidelijk dat er iets gedaan moet worden en dit kan door een
gezamenlijke actie. (naam, discussie, agenda)
6. De actie leidt tot beïnvloeding van het overheidsbeleid.(meer een doel, collectieve
actie)
Het signaleren van een mogelijk maatschappelijk probleem vereist meestal wel deskundigheid
van experts. Dit alleen is niet genoeg. Er is ook een grote bevolkingsgroep nodig die de
overtuiging deelt. Bevolking moet doorhebben dat het iets schadelijks is.
Bovenstaande stappen komen alleen voor in samenlevingen waarbij er min of meer
democratische verhoudingen bestaan.
We kunnen pas van een ‘maatschappelijk probleem’ spreken als een groot deel van
de bevolkingsgroep tot de overtuiging komt van het probleem.
Oplossen van een probleem:
Zelden door mensen zelf --> overheids-bemoeienis (vb Wmo - buurtparticipatie)
Interventiemaatschappij: tegenwoordig collectieve actie om overheidsbeleid voor elkaar te
krijgen.
De democratische regeersmurf
1.3 Sociale normen als collectief goed
In een samenleving bestaan zeer uiteenlopende opvattingen, waarden en normen.
Een collectief goed is als een sociale norm aanvaard is door een groep mensen. Deze mensen
spannen zich ook allemaal in om die norm in de onderlinge relaties te handhaven en te
verwezenlijken.
, samenvatting sociologie hanzehogeschool groningen 2025 oefenvragen toets vragen antwoorden
De schending van mensenrechten is meestal een basis voor maatschappelijke problemen.
Mensenrechten zijn geformuleerd voor het eerst in 1776. In 1948 namen de Verenigde
Naties de ‘Universele Verklaring Voor de Rechten van de Mens’ aan.
Er is kritiek geleverd door filosofen op deze mensenrechten, omdat het vooral Westerse
standpunten zouden zijn. Daarnaast zouden de rechten ook tegenstrijdig zijn met het
islamitische geloof(vooral van de kant van de fundamentalisten). Tenslotte schrijven
economisch succesvolle landen, zoals in Azië, hun succes toe aan de autoritaire manier
van zaken.(Ze staan afwijzend tegenover Westerse ideeën)
collectief kwaad: Wanneer een bepaalde toestand als problematisch ervaart wordt door
een groep burgers
1.4 Publieke goederen en collectief goede toestanden
Omdat men nog niet weet wat de toekomst brengt, zijn collectieve voorzieningen in het
leven geroepen. Dit kan bijvoorbeeld een staat zijn die bescherming biedt.
Volgens Rawls is er een liberale vrijheidsprincipe (vrijheid van personen). Daarnaast is er ook
een verschilprincipe. Dit principe houdt in dat er een ongelijkheid in rijkdom en sociale
positie in de samenleving is. Dit is alleen gerechtvaardigd als ze ook voordeel hebben voor
de minst bevoordeelden. Het gaat ook om fairness, ofwel eerlijkheid en rechtvaardigheid.
Dit leidt tot het model waarin de staat redistributie toepast.
Als degenen die meer verdienen dan een ‘eerlijk’ deel, dienen het overschot over te hevelen
naar de minderbedeelden.
Nozick is van mening dat er inderdaad een liberaal principe is. Deze houdt in dat er een vrije
marktuitwisseling is en deze dient als doel voor zichzelf. Het acquisitieprincipe is dat
personen recht hebben op eigendommen (absolute eigendomsrecht) die ze rechtvaardig
verkregen hebben.
Het is rationeel (verstandig) om samen te komen om collectieve voorzieningen te creeeren.
In de 19e eeuw: nachtwakersstaat: voorzieningen en rechten maar ook belasting betalen
Spanningsveld: Hoe is de verhouding tussen staat en individu
Kant: Categorisch imperatief: Handel zo dat het richtsnoer van uw handelen tevens als
voorschrift kan gelden voor algemene wetgeving
1.5 Een eenvoudig maatschappijmodel
Civiele samenleving (‘civil society’) zijn instituties die publieke en
collectieve behartigen.
