10 CELCOMMUNICATIE: SIGNAALTRANSDUCTIE
Leerdoelen
o Waarom en hoe communiceren cellen
o Wat gebeurt er met een signaal dat zijn doel-cel bereikt
o Signalering via G-eiwit gekoppelde receptoren
o Rol van second messengers in signaaltransductie
Communicatie komt ook voor bij eencelligen
Een boodschap kan worden doorgegeven via gap junctions en door cel-cel herkenning
Autocriene communicatie (BIJV.) als je jezelf een schop geeft en jezelf aanzet tot het leren
Paracriene communicatie (BIJV.) Iemand anders aanzetten tot leren
Cellen doen dit bij elkaar; bij autocriene en paracriene communicatie zitten de cellen dicht bij elkaar
Paracriene signaalstof Neurotransmitter Hormoon
o Groeifactoren - Serotonine - Glucagon
o Stollingsfactoren - Adrenaline - Adrenaline
- Dopamine - Insuline
-Testosteron
In de synaptische spleet worden allemaal stofjes uitgestoten waar de doelcel receptoren voor heeft
(synaptische signalering); de cellen zitten hier dicht bij elkaar
Bij hormonale signalering zitten de cellen ver van elkaar af; er worden stoffen afgegeven aan de
bloedbaan en zo wordt het verder getransporteerd; hormonale signalering = endocriene signalering
Ligand first messenger; een signaal molecuul
Transductie Doorgeven van het signaal
Relay molecules Een soort estafette eiwitten, ze geven steeds het stokje (signaal) door
, Er zijn vele honderden signaalmoleculen en responsen; slechts een beperkt aantal typen receptoren
en relay moleculen
Herkenning (binding van bijv. adrenaline)
Conformatieverandering (het signaal is nu binnen)
er ontstaat een bindingsplek voor een G-eiwit
cytoplasma
Werking van een G-eiwit
Een G proteine is een GTPase, die fungeert als een schakelaar (bijv. t½ = 15s)
Leerdoelen
o Waarom en hoe communiceren cellen
o Wat gebeurt er met een signaal dat zijn doel-cel bereikt
o Signalering via G-eiwit gekoppelde receptoren
o Rol van second messengers in signaaltransductie
Communicatie komt ook voor bij eencelligen
Een boodschap kan worden doorgegeven via gap junctions en door cel-cel herkenning
Autocriene communicatie (BIJV.) als je jezelf een schop geeft en jezelf aanzet tot het leren
Paracriene communicatie (BIJV.) Iemand anders aanzetten tot leren
Cellen doen dit bij elkaar; bij autocriene en paracriene communicatie zitten de cellen dicht bij elkaar
Paracriene signaalstof Neurotransmitter Hormoon
o Groeifactoren - Serotonine - Glucagon
o Stollingsfactoren - Adrenaline - Adrenaline
- Dopamine - Insuline
-Testosteron
In de synaptische spleet worden allemaal stofjes uitgestoten waar de doelcel receptoren voor heeft
(synaptische signalering); de cellen zitten hier dicht bij elkaar
Bij hormonale signalering zitten de cellen ver van elkaar af; er worden stoffen afgegeven aan de
bloedbaan en zo wordt het verder getransporteerd; hormonale signalering = endocriene signalering
Ligand first messenger; een signaal molecuul
Transductie Doorgeven van het signaal
Relay molecules Een soort estafette eiwitten, ze geven steeds het stokje (signaal) door
, Er zijn vele honderden signaalmoleculen en responsen; slechts een beperkt aantal typen receptoren
en relay moleculen
Herkenning (binding van bijv. adrenaline)
Conformatieverandering (het signaal is nu binnen)
er ontstaat een bindingsplek voor een G-eiwit
cytoplasma
Werking van een G-eiwit
Een G proteine is een GTPase, die fungeert als een schakelaar (bijv. t½ = 15s)
