Samenvatting verdiepend arbeidsrecht
Inhoud
Art. 7:610 BW – elementen van de arbeidsovereenkomst.....................................................................................3
Kwalificatie van de arbeidsovereenkomst en de elementen van 7:610 bw.........................................................3
Rechtsvermoedens............................................................................................................................................ 4
Flexibele werkrelaties............................................................................................................................................ 5
Zzp-er = zelfstandige zonder personeel............................................................................................................. 5
Uitzending, payrolling en contractering.............................................................................................................. 7
Belangrijke bepalingen m.b.t. uitzending........................................................................................................ 7
Aanneming van werk.......................................................................................................................................... 8
Overeenkomst van opdracht.............................................................................................................................. 8
Platformarbeid.................................................................................................................................................... 9
De oproepovereenkomst.................................................................................................................................. 10
Probleem van atypische arbeidsverhouding:.................................................................................................... 11
Verschuldigdheid van loon................................................................................................................................... 12
Risicoregeling................................................................................................................................................... 12
Het door te betalen loon................................................................................................................................... 12
Afwijkingen en uitzonderingen – loonuitsluitingsbeding....................................................................................12
Bereidheid om arbeid te verrichten................................................................................................................... 13
Verschuldigdheid van loon na vernietiging van opzegging...............................................................................13
Matigingsbevoegdheid..................................................................................................................................... 13
Oproeparbeid................................................................................................................................................... 13
Loon bij ziekte...................................................................................................................................................... 15
Arbeidsongeschikt wegen ziekte, zwangerschap of bevalling..........................................................................15
Uitzondering 7:629 lid 3.................................................................................................................................... 15
Duur van de loondoorbetalingsplicht................................................................................................................ 15
Hoogte van het loon......................................................................................................................................... 16
Controlevoorschriften....................................................................................................................................... 16
Re-integratieverplichting................................................................................................................................... 17
Vordering in rechte........................................................................................................................................... 17
CAO-recht............................................................................................................................................................ 19
CAO-recht: WCAO:.......................................................................................................................................... 19
Uitleg cao-bepalingen....................................................................................................................................... 22
Algemeen verbindend verklaring van CAO-bepalingen (GEEN WCAO)..........................................................23
Nawerking CAO................................................................................................................................................ 23
Aangaan en wijzigen............................................................................................................................................ 25
(Eenzijdige) wijziging van arbeidsvoorwaarden................................................................................................25
art. 7:613 – beding in overeenkomst of cao.................................................................................................. 25
Art. 7:611 – goed werkgever en werknemerschap........................................................................................ 26
1
, Art. 6:248 lid 1 en 2 – beperkende werking redelijkheid en billijkheid...............................................................26
Wet flexibel werken.......................................................................................................................................... 26
Medezeggenschap............................................................................................................................................... 28
Instelling OR: art. 1 en 2 WOR......................................................................................................................... 28
Bevoegdheden/rechten ondernemingsraad..................................................................................................... 29
Onderhandelen met de OR over arbeidsvoorwaarden: de juridische (on)mogelijkheden.................................31
Bijzondere bedingen............................................................................................................................................ 32
Bescherming bedrijfsdebiet.............................................................................................................................. 32
Stappenplan concurrentiebeding...................................................................................................................... 32
Stappenplan proeftijdbeding............................................................................................................................. 34
Disciplinaire maatregelen................................................................................................................................. 34
Nevenwerkzaamheden..................................................................................................................................... 35
Overige bedingen............................................................................................................................................. 35
Privacy en vrijheid van meningsuiting.................................................................................................................. 37
Gelijke behandeling – hoorcollege 4 II................................................................................................................. 38
Werk en privé....................................................................................................................................................... 41
2
,Art. 7:610 BW – elementen van de arbeidsovereenkomst
3 vormen van werkovereenkomsten:
- Overeenkomst van opdracht
- Overeenkomst van aanneming van werk
- Arbeidsovereenkomst
Onderscheid met overeenkomst van opdracht
Ontbreekt het loonelement of de aanwijzingsbevoegdheid, dan spreekt men veelal van een overeenkomst van
opdracht. Dit is geregeld in artikel 7:400 BW. De Hoge raad neemt als uitgangspunt dat partijen die een
overeenkomst sluiten die strekt tot het verrichten van werk tegen betaling, deze overeenkomst op verschillende
wijze door partijen kan worden ingericht. Hoe sterker en veelomvattender de bevoegdheid om aanwijzingen te
geven is, hoe eerder sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Arbeidsovereenkomst met minderjarige
De wet geeft in artikel 7:612 BW een bijzondere voorziening voor de arbeidsovereenkomsten met
minderjarigen. Een minderjarige die de leeftijd van zestien jaren heeft bereikt, is bekwaam tot het aangaan van
een arbeidsovereenkomst. Is een minderjarige jonger dan 16 moet er toestemming zijn van de wettelijk
vertegenwoordiger (zie lid 2).
Arbeidsovereenkomst met vreemdelingen
Wet arbeid vreemdelingen (Wav) verbiedt de werkgever een vreemdeling arbeid te laten verrichten zonder
tewerkstellingsvergunning van het UWV, 2 Wav. Bij overtreding kan een boete volgen (19d Wav) of kan het
werk gestaakt moeten worden (17b Wav). Het verbod is op sommige vreemdelingen niet van toepassing, dat is
te vinden in 3 en 4 Wav. Het werkgeversbegrip (1 Wav) is zeer ruim, er is geen arbeidsovereenkomst, arbeid of
dienstverlening tegen beloning vereist. Het feit dat in opdracht of ten dienste van de ander arbeid wordt verricht,
is voldoende. Bij meerdere werkgevers is het genoeg als één van hen de vergunning heeft, 2 lid 2 Wav. Indien
deze ontbreekt kunnen alle werkgevers een boete krijgen. Deze boete kan contractueel bepaald worden
verhaald op de werknemer.
Kwalificatie van de arbeidsovereenkomst en de elementen van 7:610 bw
1. Is er sprake arboovereenkomst? ABN AMRO/Malhi
2. Arbeid? De werknemer moet zich hebben verbonden arbeid te verrichten, en is dan ook verplicht dit
werk te doen (een vrijwilliger is bv niet verplicht). In het arrest Beurspromovendi is bepaald wat arbeid
is, namelijk het actief bijdragen aan het primaire doel van de onderneming.
- Arbeid moet ook persoonlijk zijn verricht art. 7:659 BW – werknemer verbindt zich
3. Loon? Werkgever moet zich hebben verbonden loon te betalen
- Huize Bethesda= loon: de contractuele tegenprestatie ter zake de bedongen arbeid.
- Doorgaans geld maar kan ook in natura (bv kost en inwoning).
- Ook bij dit element een persoonlijke verplichting, maar dan van de werkgever.
- Fooi is geen loonverplichting van de werkgever, maar een blijk van waardering van derden.
4. In dienst van de ander? De gezagsverhouding.
- Het kenmerkende element voor de arbeidsovereenkomst, werknemer werkt in juridische en
economische ondergeschiktheid.
- Formeel gezag, wat ziet op de werkdiscipline. In hoeverre is de werknemer ingebed in de organisatie
van de werkgever? Bv. rooster, vakantiedagen, regels omtrent de werkplek, arbeidstijden. (hier meer
naar gekeken)
- Materieel gezag, wat ziet op de werkinhoud. De mogelijkheid dat de werkgever instructies geeft mbt
inhoud van het werk.
5. Zekere tijd à geen rol van betekenis meer speelt, het is aanwezig als aan het overige is voldaan
1. Arrest groen/schoevers à kwalificatievraag: gekeken dient te worden naar de totaalindruk die de
arbeidsverhouding maakt.
- Bedoeling van partijen à wijze waarop zij feitelijk aan de ovk inhoud en uitvoering hebben
gegeven van belang is.
- Rechtsgevolgen binnen de totale rechtsverhouding à 4 elementen van 7:610 moeten
worden getoetst
3
, - Aard van de gezagsverhouding à aard van deze verhouding kan ertoe leiden dat er toch
sprake is van arbeidsovereenkomst
- Maatschappelijke positie van werknemer à hoe afhankelijker hoe eerder er sprake zal zijn
arbeidsovereenkomst
2. Arrest x/gemeente amsterdam à de hoge raad oordeelde hier dat de bedoeling van partijen geen
rol speelt bij de vraag of er sprake is van een arbeidsovereenkomst. De kwalificatievraag moet
worden onderscheiden van de uitlegfase van de ovk. Hier spelen de partijbedoelingen namelijk wel een
rol.
- Je hebt een uitlegfase welke rechten en plichten zijn partijen overeengekomen?
- En een kwalificatiefase wat er tussen partijen is afgesproken valt dat onder de
voorwaarden van een arbeidsovk?
3. Deliveroo 3.2.5: gezichtspunten die in onderling verband moeten worden gezien:
+ de vrijheid om je te laten vervangen staat op zichzelf niet in de weg aan de arbeidsovk. Het is steeds
afhankelijk van de verdere omstandigheden van het geval. Relevante gezichtspunten zijn:
Aard en duur van de werkzaamheden; lang? Eerder arboovk
Wijze waarop werkzaamheden en werktijden worden bepaald;
Inbedding werk en werkende in de organisatie en bedrijfsvoering van degene voor wie de
werkzaamheden worden verricht werken ze zij aan zij met mensen die een arboovk hebben;
Al dan niet bestaan van een persoonlijke arbeidsverplichting; vrijheid om zich te laten vervangen
staat op zichzelf niet in de weg aan arbeidsovereenkomst.
Wijze waarop de contractuele regeling tot stand is gekomen; onderhandeling of standaardcontract
(dan wijst op arboovk)
De wijze waarop beloning wordt bepaald en uitgekeerd, en de hoogte van de beloning; (lager dan 35
euro per uur? Waarschijnlijker arboovk)
Het al dan niet lopen van commercieel risico; eigen bedrijfsmiddelen, of alleen materiaal van de
opdrachtgever, bedrijfskleding, email adres van de opdrachtgever
Ook is van belang of de werkende zich in het economisch verkeer zich als ondernemer gedraagt of
kan gedragen. Werkt hij voor meerdere opdrachtgevers? Wat is de duur van die opdrachten?
Rechtsvermoedens
Om bescherming te genieten moet de werknemer bewijzen dat sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Wettelijk bewijsvermoedens gegeven hiervoor een steuntje in de rug te geven.
Bewijsvermoedens:
1) Art. 7:610a BW - rechtsvermoeden arbeidsovereenkomst
Voldaan aan deze voorwaarden? à tegen beloning gedurende 3 maanden wekelijks (ten minste 20 uren
per maand). Indien voldaan aan deze eisen is er sprake van een arbeidsovereenkomst, tenzij de
werkgever gegrond tegenbewijs kan leveren. Als hij daarin slaagt, dan ontkracht hij het
bewijsvermoeden, en blijft voor de werknemer alleen maar gewone bewijsvoering over. Werknemer
heeft bewijsrechtelijk voordeel, processueel voordeel.
2) Art. 7:655 BW - informatieplicht werkgever.
Als de werkgever niet aan zijn informatieplicht voldoet, moet de meest gunstige uitkomst voor de
werknemer vermoedt te zijn overeengekomen. Rechter legt dan ook vaak bewijslast bij werkgever in dit
geval.
3) Art. 7:610b BW - rechtsvermoeden arbeidsomvang (wanneer vaststaat dat sprake is van een
arbeidsovereenkomst). In twee situaties relevant:
- Geen duidelijke omvang overeengekomen (bv. nulurencontract of min-max-contract)
- Er wordt structureel meer gewerkt dan is overeengekomen
Het moet wel gaan om een representatieve periode
Rechtsvermoedens helpen werkers hun rechten te doen gelden.
-
4
Inhoud
Art. 7:610 BW – elementen van de arbeidsovereenkomst.....................................................................................3
Kwalificatie van de arbeidsovereenkomst en de elementen van 7:610 bw.........................................................3
Rechtsvermoedens............................................................................................................................................ 4
Flexibele werkrelaties............................................................................................................................................ 5
Zzp-er = zelfstandige zonder personeel............................................................................................................. 5
Uitzending, payrolling en contractering.............................................................................................................. 7
Belangrijke bepalingen m.b.t. uitzending........................................................................................................ 7
Aanneming van werk.......................................................................................................................................... 8
Overeenkomst van opdracht.............................................................................................................................. 8
Platformarbeid.................................................................................................................................................... 9
De oproepovereenkomst.................................................................................................................................. 10
Probleem van atypische arbeidsverhouding:.................................................................................................... 11
Verschuldigdheid van loon................................................................................................................................... 12
Risicoregeling................................................................................................................................................... 12
Het door te betalen loon................................................................................................................................... 12
Afwijkingen en uitzonderingen – loonuitsluitingsbeding....................................................................................12
Bereidheid om arbeid te verrichten................................................................................................................... 13
Verschuldigdheid van loon na vernietiging van opzegging...............................................................................13
Matigingsbevoegdheid..................................................................................................................................... 13
Oproeparbeid................................................................................................................................................... 13
Loon bij ziekte...................................................................................................................................................... 15
Arbeidsongeschikt wegen ziekte, zwangerschap of bevalling..........................................................................15
Uitzondering 7:629 lid 3.................................................................................................................................... 15
Duur van de loondoorbetalingsplicht................................................................................................................ 15
Hoogte van het loon......................................................................................................................................... 16
Controlevoorschriften....................................................................................................................................... 16
Re-integratieverplichting................................................................................................................................... 17
Vordering in rechte........................................................................................................................................... 17
CAO-recht............................................................................................................................................................ 19
CAO-recht: WCAO:.......................................................................................................................................... 19
Uitleg cao-bepalingen....................................................................................................................................... 22
Algemeen verbindend verklaring van CAO-bepalingen (GEEN WCAO)..........................................................23
Nawerking CAO................................................................................................................................................ 23
Aangaan en wijzigen............................................................................................................................................ 25
(Eenzijdige) wijziging van arbeidsvoorwaarden................................................................................................25
art. 7:613 – beding in overeenkomst of cao.................................................................................................. 25
Art. 7:611 – goed werkgever en werknemerschap........................................................................................ 26
1
, Art. 6:248 lid 1 en 2 – beperkende werking redelijkheid en billijkheid...............................................................26
Wet flexibel werken.......................................................................................................................................... 26
Medezeggenschap............................................................................................................................................... 28
Instelling OR: art. 1 en 2 WOR......................................................................................................................... 28
Bevoegdheden/rechten ondernemingsraad..................................................................................................... 29
Onderhandelen met de OR over arbeidsvoorwaarden: de juridische (on)mogelijkheden.................................31
Bijzondere bedingen............................................................................................................................................ 32
Bescherming bedrijfsdebiet.............................................................................................................................. 32
Stappenplan concurrentiebeding...................................................................................................................... 32
Stappenplan proeftijdbeding............................................................................................................................. 34
Disciplinaire maatregelen................................................................................................................................. 34
Nevenwerkzaamheden..................................................................................................................................... 35
Overige bedingen............................................................................................................................................. 35
Privacy en vrijheid van meningsuiting.................................................................................................................. 37
Gelijke behandeling – hoorcollege 4 II................................................................................................................. 38
Werk en privé....................................................................................................................................................... 41
2
,Art. 7:610 BW – elementen van de arbeidsovereenkomst
3 vormen van werkovereenkomsten:
- Overeenkomst van opdracht
- Overeenkomst van aanneming van werk
- Arbeidsovereenkomst
Onderscheid met overeenkomst van opdracht
Ontbreekt het loonelement of de aanwijzingsbevoegdheid, dan spreekt men veelal van een overeenkomst van
opdracht. Dit is geregeld in artikel 7:400 BW. De Hoge raad neemt als uitgangspunt dat partijen die een
overeenkomst sluiten die strekt tot het verrichten van werk tegen betaling, deze overeenkomst op verschillende
wijze door partijen kan worden ingericht. Hoe sterker en veelomvattender de bevoegdheid om aanwijzingen te
geven is, hoe eerder sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Arbeidsovereenkomst met minderjarige
De wet geeft in artikel 7:612 BW een bijzondere voorziening voor de arbeidsovereenkomsten met
minderjarigen. Een minderjarige die de leeftijd van zestien jaren heeft bereikt, is bekwaam tot het aangaan van
een arbeidsovereenkomst. Is een minderjarige jonger dan 16 moet er toestemming zijn van de wettelijk
vertegenwoordiger (zie lid 2).
Arbeidsovereenkomst met vreemdelingen
Wet arbeid vreemdelingen (Wav) verbiedt de werkgever een vreemdeling arbeid te laten verrichten zonder
tewerkstellingsvergunning van het UWV, 2 Wav. Bij overtreding kan een boete volgen (19d Wav) of kan het
werk gestaakt moeten worden (17b Wav). Het verbod is op sommige vreemdelingen niet van toepassing, dat is
te vinden in 3 en 4 Wav. Het werkgeversbegrip (1 Wav) is zeer ruim, er is geen arbeidsovereenkomst, arbeid of
dienstverlening tegen beloning vereist. Het feit dat in opdracht of ten dienste van de ander arbeid wordt verricht,
is voldoende. Bij meerdere werkgevers is het genoeg als één van hen de vergunning heeft, 2 lid 2 Wav. Indien
deze ontbreekt kunnen alle werkgevers een boete krijgen. Deze boete kan contractueel bepaald worden
verhaald op de werknemer.
Kwalificatie van de arbeidsovereenkomst en de elementen van 7:610 bw
1. Is er sprake arboovereenkomst? ABN AMRO/Malhi
2. Arbeid? De werknemer moet zich hebben verbonden arbeid te verrichten, en is dan ook verplicht dit
werk te doen (een vrijwilliger is bv niet verplicht). In het arrest Beurspromovendi is bepaald wat arbeid
is, namelijk het actief bijdragen aan het primaire doel van de onderneming.
- Arbeid moet ook persoonlijk zijn verricht art. 7:659 BW – werknemer verbindt zich
3. Loon? Werkgever moet zich hebben verbonden loon te betalen
- Huize Bethesda= loon: de contractuele tegenprestatie ter zake de bedongen arbeid.
- Doorgaans geld maar kan ook in natura (bv kost en inwoning).
- Ook bij dit element een persoonlijke verplichting, maar dan van de werkgever.
- Fooi is geen loonverplichting van de werkgever, maar een blijk van waardering van derden.
4. In dienst van de ander? De gezagsverhouding.
- Het kenmerkende element voor de arbeidsovereenkomst, werknemer werkt in juridische en
economische ondergeschiktheid.
- Formeel gezag, wat ziet op de werkdiscipline. In hoeverre is de werknemer ingebed in de organisatie
van de werkgever? Bv. rooster, vakantiedagen, regels omtrent de werkplek, arbeidstijden. (hier meer
naar gekeken)
- Materieel gezag, wat ziet op de werkinhoud. De mogelijkheid dat de werkgever instructies geeft mbt
inhoud van het werk.
5. Zekere tijd à geen rol van betekenis meer speelt, het is aanwezig als aan het overige is voldaan
1. Arrest groen/schoevers à kwalificatievraag: gekeken dient te worden naar de totaalindruk die de
arbeidsverhouding maakt.
- Bedoeling van partijen à wijze waarop zij feitelijk aan de ovk inhoud en uitvoering hebben
gegeven van belang is.
- Rechtsgevolgen binnen de totale rechtsverhouding à 4 elementen van 7:610 moeten
worden getoetst
3
, - Aard van de gezagsverhouding à aard van deze verhouding kan ertoe leiden dat er toch
sprake is van arbeidsovereenkomst
- Maatschappelijke positie van werknemer à hoe afhankelijker hoe eerder er sprake zal zijn
arbeidsovereenkomst
2. Arrest x/gemeente amsterdam à de hoge raad oordeelde hier dat de bedoeling van partijen geen
rol speelt bij de vraag of er sprake is van een arbeidsovereenkomst. De kwalificatievraag moet
worden onderscheiden van de uitlegfase van de ovk. Hier spelen de partijbedoelingen namelijk wel een
rol.
- Je hebt een uitlegfase welke rechten en plichten zijn partijen overeengekomen?
- En een kwalificatiefase wat er tussen partijen is afgesproken valt dat onder de
voorwaarden van een arbeidsovk?
3. Deliveroo 3.2.5: gezichtspunten die in onderling verband moeten worden gezien:
+ de vrijheid om je te laten vervangen staat op zichzelf niet in de weg aan de arbeidsovk. Het is steeds
afhankelijk van de verdere omstandigheden van het geval. Relevante gezichtspunten zijn:
Aard en duur van de werkzaamheden; lang? Eerder arboovk
Wijze waarop werkzaamheden en werktijden worden bepaald;
Inbedding werk en werkende in de organisatie en bedrijfsvoering van degene voor wie de
werkzaamheden worden verricht werken ze zij aan zij met mensen die een arboovk hebben;
Al dan niet bestaan van een persoonlijke arbeidsverplichting; vrijheid om zich te laten vervangen
staat op zichzelf niet in de weg aan arbeidsovereenkomst.
Wijze waarop de contractuele regeling tot stand is gekomen; onderhandeling of standaardcontract
(dan wijst op arboovk)
De wijze waarop beloning wordt bepaald en uitgekeerd, en de hoogte van de beloning; (lager dan 35
euro per uur? Waarschijnlijker arboovk)
Het al dan niet lopen van commercieel risico; eigen bedrijfsmiddelen, of alleen materiaal van de
opdrachtgever, bedrijfskleding, email adres van de opdrachtgever
Ook is van belang of de werkende zich in het economisch verkeer zich als ondernemer gedraagt of
kan gedragen. Werkt hij voor meerdere opdrachtgevers? Wat is de duur van die opdrachten?
Rechtsvermoedens
Om bescherming te genieten moet de werknemer bewijzen dat sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Wettelijk bewijsvermoedens gegeven hiervoor een steuntje in de rug te geven.
Bewijsvermoedens:
1) Art. 7:610a BW - rechtsvermoeden arbeidsovereenkomst
Voldaan aan deze voorwaarden? à tegen beloning gedurende 3 maanden wekelijks (ten minste 20 uren
per maand). Indien voldaan aan deze eisen is er sprake van een arbeidsovereenkomst, tenzij de
werkgever gegrond tegenbewijs kan leveren. Als hij daarin slaagt, dan ontkracht hij het
bewijsvermoeden, en blijft voor de werknemer alleen maar gewone bewijsvoering over. Werknemer
heeft bewijsrechtelijk voordeel, processueel voordeel.
2) Art. 7:655 BW - informatieplicht werkgever.
Als de werkgever niet aan zijn informatieplicht voldoet, moet de meest gunstige uitkomst voor de
werknemer vermoedt te zijn overeengekomen. Rechter legt dan ook vaak bewijslast bij werkgever in dit
geval.
3) Art. 7:610b BW - rechtsvermoeden arbeidsomvang (wanneer vaststaat dat sprake is van een
arbeidsovereenkomst). In twee situaties relevant:
- Geen duidelijke omvang overeengekomen (bv. nulurencontract of min-max-contract)
- Er wordt structureel meer gewerkt dan is overeengekomen
Het moet wel gaan om een representatieve periode
Rechtsvermoedens helpen werkers hun rechten te doen gelden.
-
4
