GNK- Van de aanmaak van bloedcellen tot het ontstaan van trombose (Les 14.02)...............2
KR - Het verpleegkundig proces in de praktijk (les 14.01).....................................................10
KR - De verschillende classificatiesystemen (les 14.04)........................................................12
VL 1- Hygiëne & infectiepreventie en het (slim) meten van vitale functies (les 14.05).........13
GNK- Schilfers, jeuk en roodheid (les 14.07).........................................................................16
VL 2- Wondzorg en zwachtelen (Les 14.10)...........................................................................24
KR- Hoe proactief ben jij als verpleegkundige? (Les 14.09)...................................................30
Geneeskunde – Endocrinologie (Les 14.12)...........................................................................32
Geneeskunde – Nierproblematiek (14.17).............................................................................34
VL 4- Katheterzorg (les 14.20)...............................................................................................40
Geneeskunde – Veel voorkomende afwijkingen van het spijsverteringsstelsel (les 14.22)....42
Geneeskunde – Van pil tot spuit – alles wat je altijd wilde weten over farmacologie (les
14.27).................................................................................................................................... 46
VL 6 - Perifeer infuus en IV medicatie (les 14.30)..................................................................48
Geneeskunde – Oncologie (les 14.32)...................................................................................52
VL 7 – Venapunctie (Les 14.35).............................................................................................55
Verpleegkundige Zorgverlening – Intimiteit en seksualiteit (les 14.34).................................58
Geneeskunde – Een verdiepende blik in het zenuwstelsel (les 14.37)...................................60
Verpleegkundige Zorgverlening – Ouderenmishandeling (les 14.36)....................................71
Geneeskunde – Nog een les over het zenuwstelsel (Les 14.42)............................................73
,GNK- Van de aanmaak van bloedcellen tot het ontstaan
van trombose (Les 14.02)
De kenmerken en functies van bloedcellen beschrijven, en
beredeneren welke gevolgen het hebben van een bepaalde
bloedgroep heeft voor een zorgvrager
Vijf belangrijke functies van het bloed:
1. Transport van opgeloste gassen, voedingsstoffen, hormonen en
afvalproducten van de stofwisseling.
Bloed transporteert zuurstof vanuit de longen naar de weefsels en
koolstofdioxide vanuit de weefsels naar de longen. Bloed transporteert
voedingsstoffen die in hete spijsverteringskanaal zijn opgenomen of die
vanuit opslagplaatsen in vetweefsel of in de lever zijn afgeven. Bloed
transporteert hormonen vanuit endocriene klieren naar de doelcellen. Ook
neemt bloed de afvalstoffen op die door de actieve cellen worden
gevormd
2. Stabilisering van de pH en de ionensamenstelling van de interstitiële
vloeistof in het gehele lichaam
Via diffusie tussen interstitiële vloeistoffen en bloed wordt een plaatselijk
tekort of plaatselijke overmaat aan ionen, zoals calcium- of kaliumionen,
opgeheven. Ook absorbeert en neutraliseert het bloed zuren die door actieve
weefsels worden gevormd. Voorbeeld van zo’n zuur is melkzuur dat bij
contracties van skeletspieren vrijkomt.
3. Beperking van het vloeistofverlies bij verwonding
Bloed bevat enzymen en factoren die het proces van de bloedstolling in gang
zetten wanneer bloedvatwanden beschadigd raken. Een bloedprop die als
gevolg daarvan ontstaat werkt als tijdelijke afsluiting, waardoor wordt
voorkomen dat nog meer bloed verloren gaat.
4. Verdediging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers.
Bloed vervoert leukocyten, gespecialiseerde cellen die de weefsels
binnendringen om infecties te bestrijden of afvalstoffen te verwijderen. Bloed
voert ook antistoffen aan, speciale eiwitten die binnendringende pathogenen
of lichaamsvreemde verbindingen aanvallen
5. Stabilisering van de lichaamstemperatuur.
Bloed neemt de warmte op die door actieve skeletspieren wordt gevormd en
voert deze warmte af naar andere weefsels. Als de lichaamstemperatuur
hoog is, wordt bloed naar het huidoppervlak vervoerd, waar warmte aan de
,omgeving wordt afgestaan. Als de lichaamstemperatuur te laag is, wordt
warmbloed naar de hersenen en andere temperatuurgevoelige organen
getransporteerd.
Samenstelling van bloed
- Temperatuur; ongeveer 38 graden
- Viscositeit; 5 maal zo hoog als water. 5 keer zo kleverig, heeft een
sterkere cohesiekracht en 5 keer zo grote stroming tegen water
- pH, bloed is licht basisch met een pH van 7,35 een 7,45 (gemiddeld:
7,4)
Samenstelling
Plasma-eiwitten
3 belangrijkste typen plasma-eiwitten:
1. Albuminen
Vormen de meerderheid. Belangrijk voor het handhaven van de osmotische
druk
2. Globulinen
Antistoffen en transporteiwitten, ook wel immunoglobulinen genoemd, vallen
lichaamsvreemde eiwitten en ziekteverwekkers aan
Transporteiwitten binden zich aan kleine ionen, hormonen of verbindingen
die anders nieren zouden uitscheiden of die slecht in wateroplosbaar zijn.
, Globulinen die zijn betrokken bij het transport van vetten, worden
lipoproteïnen genoemd.
3. Fibrinogeen
Bloedstolling, onder bepaalde omstandigheden reageren
fibrinogeenmoleculen met elkaar en worden omgezet in lange, onoplosbare
strengen fibrine.
De vloeistof die overblijft na stolling wordt serum genoemd.
Erytrocyten
- Eén druppeltje vol bloed bevat 260 miljoen erytrocyten
- Hematrocriet (volumepercentage erytrocyten) wordt gemeten nadag
een bloedmonster is gecentrifugeerd.
3 lagen na centrifugeren
1. Plasma
2. Gebroken witte buffy coat, witte bloedcellen en plaatjes
3. Dikke opeengepakte laag rode bloedcellen
- Hematocriet wordt berekend d.m.v. de hoogte van de laag rode
bloedcellen
Structuur van erytrocyten
- Erytrocyten zijn gespecialiseerd in het vervoeren van zuurstof en
koolstofdioxide in het bloed
De ongewone vorm heeft 2 belangrijke effecten:
1. Geeft de erytrocyt een groot oppervlak t.o.v. de inhoud, waardoor de
diffusiesnelheid tussen het cytoplasma en het omringende
bloedplasma wordt verhoogd
2. Maakt erytrocyten flexibel, zodat ze door de nauwe capillairen kunnen
worden geperst.
- Levensduur van erytrocyten is 120 dagen, want ze kunnen zichzelf niet
herstellen
KR - Het verpleegkundig proces in de praktijk (les 14.01).....................................................10
KR - De verschillende classificatiesystemen (les 14.04)........................................................12
VL 1- Hygiëne & infectiepreventie en het (slim) meten van vitale functies (les 14.05).........13
GNK- Schilfers, jeuk en roodheid (les 14.07).........................................................................16
VL 2- Wondzorg en zwachtelen (Les 14.10)...........................................................................24
KR- Hoe proactief ben jij als verpleegkundige? (Les 14.09)...................................................30
Geneeskunde – Endocrinologie (Les 14.12)...........................................................................32
Geneeskunde – Nierproblematiek (14.17).............................................................................34
VL 4- Katheterzorg (les 14.20)...............................................................................................40
Geneeskunde – Veel voorkomende afwijkingen van het spijsverteringsstelsel (les 14.22)....42
Geneeskunde – Van pil tot spuit – alles wat je altijd wilde weten over farmacologie (les
14.27).................................................................................................................................... 46
VL 6 - Perifeer infuus en IV medicatie (les 14.30)..................................................................48
Geneeskunde – Oncologie (les 14.32)...................................................................................52
VL 7 – Venapunctie (Les 14.35).............................................................................................55
Verpleegkundige Zorgverlening – Intimiteit en seksualiteit (les 14.34).................................58
Geneeskunde – Een verdiepende blik in het zenuwstelsel (les 14.37)...................................60
Verpleegkundige Zorgverlening – Ouderenmishandeling (les 14.36)....................................71
Geneeskunde – Nog een les over het zenuwstelsel (Les 14.42)............................................73
,GNK- Van de aanmaak van bloedcellen tot het ontstaan
van trombose (Les 14.02)
De kenmerken en functies van bloedcellen beschrijven, en
beredeneren welke gevolgen het hebben van een bepaalde
bloedgroep heeft voor een zorgvrager
Vijf belangrijke functies van het bloed:
1. Transport van opgeloste gassen, voedingsstoffen, hormonen en
afvalproducten van de stofwisseling.
Bloed transporteert zuurstof vanuit de longen naar de weefsels en
koolstofdioxide vanuit de weefsels naar de longen. Bloed transporteert
voedingsstoffen die in hete spijsverteringskanaal zijn opgenomen of die
vanuit opslagplaatsen in vetweefsel of in de lever zijn afgeven. Bloed
transporteert hormonen vanuit endocriene klieren naar de doelcellen. Ook
neemt bloed de afvalstoffen op die door de actieve cellen worden
gevormd
2. Stabilisering van de pH en de ionensamenstelling van de interstitiële
vloeistof in het gehele lichaam
Via diffusie tussen interstitiële vloeistoffen en bloed wordt een plaatselijk
tekort of plaatselijke overmaat aan ionen, zoals calcium- of kaliumionen,
opgeheven. Ook absorbeert en neutraliseert het bloed zuren die door actieve
weefsels worden gevormd. Voorbeeld van zo’n zuur is melkzuur dat bij
contracties van skeletspieren vrijkomt.
3. Beperking van het vloeistofverlies bij verwonding
Bloed bevat enzymen en factoren die het proces van de bloedstolling in gang
zetten wanneer bloedvatwanden beschadigd raken. Een bloedprop die als
gevolg daarvan ontstaat werkt als tijdelijke afsluiting, waardoor wordt
voorkomen dat nog meer bloed verloren gaat.
4. Verdediging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers.
Bloed vervoert leukocyten, gespecialiseerde cellen die de weefsels
binnendringen om infecties te bestrijden of afvalstoffen te verwijderen. Bloed
voert ook antistoffen aan, speciale eiwitten die binnendringende pathogenen
of lichaamsvreemde verbindingen aanvallen
5. Stabilisering van de lichaamstemperatuur.
Bloed neemt de warmte op die door actieve skeletspieren wordt gevormd en
voert deze warmte af naar andere weefsels. Als de lichaamstemperatuur
hoog is, wordt bloed naar het huidoppervlak vervoerd, waar warmte aan de
,omgeving wordt afgestaan. Als de lichaamstemperatuur te laag is, wordt
warmbloed naar de hersenen en andere temperatuurgevoelige organen
getransporteerd.
Samenstelling van bloed
- Temperatuur; ongeveer 38 graden
- Viscositeit; 5 maal zo hoog als water. 5 keer zo kleverig, heeft een
sterkere cohesiekracht en 5 keer zo grote stroming tegen water
- pH, bloed is licht basisch met een pH van 7,35 een 7,45 (gemiddeld:
7,4)
Samenstelling
Plasma-eiwitten
3 belangrijkste typen plasma-eiwitten:
1. Albuminen
Vormen de meerderheid. Belangrijk voor het handhaven van de osmotische
druk
2. Globulinen
Antistoffen en transporteiwitten, ook wel immunoglobulinen genoemd, vallen
lichaamsvreemde eiwitten en ziekteverwekkers aan
Transporteiwitten binden zich aan kleine ionen, hormonen of verbindingen
die anders nieren zouden uitscheiden of die slecht in wateroplosbaar zijn.
, Globulinen die zijn betrokken bij het transport van vetten, worden
lipoproteïnen genoemd.
3. Fibrinogeen
Bloedstolling, onder bepaalde omstandigheden reageren
fibrinogeenmoleculen met elkaar en worden omgezet in lange, onoplosbare
strengen fibrine.
De vloeistof die overblijft na stolling wordt serum genoemd.
Erytrocyten
- Eén druppeltje vol bloed bevat 260 miljoen erytrocyten
- Hematrocriet (volumepercentage erytrocyten) wordt gemeten nadag
een bloedmonster is gecentrifugeerd.
3 lagen na centrifugeren
1. Plasma
2. Gebroken witte buffy coat, witte bloedcellen en plaatjes
3. Dikke opeengepakte laag rode bloedcellen
- Hematocriet wordt berekend d.m.v. de hoogte van de laag rode
bloedcellen
Structuur van erytrocyten
- Erytrocyten zijn gespecialiseerd in het vervoeren van zuurstof en
koolstofdioxide in het bloed
De ongewone vorm heeft 2 belangrijke effecten:
1. Geeft de erytrocyt een groot oppervlak t.o.v. de inhoud, waardoor de
diffusiesnelheid tussen het cytoplasma en het omringende
bloedplasma wordt verhoogd
2. Maakt erytrocyten flexibel, zodat ze door de nauwe capillairen kunnen
worden geperst.
- Levensduur van erytrocyten is 120 dagen, want ze kunnen zichzelf niet
herstellen
