J2P4 Onderzoek
1. KWANTITATIEF EN KWALITATIEF ONDERZOEK
Kwantitatief Met kwantitatief onderzoek verkrijg je cijfermatige inzichten over mensen. Het
onderzoek geeft antwoorden op vragen die in hoeveelheden kunnen worden uitgedrukt.
- Gestandaardiseerde vragenlijsten
- Cijfermatig, kwantificeerbaar
- Grote groepen respondenten
Kwalitatief Bij kwalitatief onderzoek achterhaal je diepgaande informatie over motivaties,
onderzoek gedachten en verwachtingen van mensen. Kwalitatief onderzoek draait om
woorden en niet om cijfers.
- Diepte-interviews, groepsgesprekken
- Achterhalen waarom vragen
- Vragenlijsten vaak met vaste gespreksonderwerpen, maar volgorde en
formulering ligt niet vast
- Kleinere groep respondenten
Operationaliseren Het meetbaar maken van abstract concepten zoals succes, geluk of status.
Interviews
Gestructureerd Bij een gestructureerd interview, ook wel een gestandaardiseerd interview
genoemd, hou je je aan een vastgesteld interviewschema. Hierin staan de vragen en
de volgorde van de vragen vast. Hiermee wordt ernaar gestreefd dat alle
geïnterviewde personen onder dezelfde omstandigheden geïnterviewd worden en
op precies dezelfde manier de vragen gesteld krijgen. Dit verhoogt de validiteit van
het interview.
Een gestructureerd interview wordt vaak gebruikt in kwantitatief onderzoek (maar
kan ook in kwalitatief onderzoek voorkomen). Hierbij zijn de vragen die gesteld
worden vaak erg specifiek en gesloten, met meerkeuzeantwoorden die vooraf
gecodeerd zijn door aan de antwoordcategorieën nummers toe te kennen.
Hierdoor is een statistische analyse van de antwoorden mogelijk.
Semigestructureerd Semigestructureerde interviews worden ook wel kwalitatieve of diepte-interviews
genoemd. Hierbij heb je een algemeen interviewschema met vooropgestelde, wat
algemener geformuleerde, vragen, maar je mag hier wel van afwijken. Zo kun je
bijvoorbeeld doorvragen als je respondent iets interessants zegt of als je niet
helemaal begrijpt wat hij of zij bedoelt. Hiermee krijg je meer en gedetailleerde
informatie, wat in kwalitatief onderzoek vaak het doel is.
Ongestructureerd Bij het ongestructureerde interview, wat ook wel een intensief of (net als het
semigestructureerde interview) een kwalitatief of diepte-interview genoemd wordt,
gebruik je als onderzoeker vaak een lijst met onderwerpen (een topiclijst) in plaats
van vragen. Deze onderwerpen moeten in ieder geval besproken worden in je
interview, maar op welke manier je daarnaar vraagt en in welke volgorde je dat
doet staat helemaal vrij. Deze interviewstijl is dan ook vaak informeel.
Gefocust Met een gefocust interview stel je de respondenten vooral open vragen over een
interview/focusgroep specifieke situatie of gebeurtenis die relevant is voor hen. Dit is in een focusgroep
hetzelfde, maar in dat geval bespreekt een groep respondenten deze gebeurtenis
met elkaar.
In een gefocust interview of focusgroep gebruik je als interviewer vaak een klein
aantal algemene vragen die het interview of de discussie leiden. Qua interviewstijl
lijkt dit daarom op het semigestructureerde interview
1
, J2P4 Onderzoek
Groepsinterview Een groepsinterview lijkt erg op een focusgroep, maar het verschil is dat met een
groepsinterview vaak meerdere onderwerpen in een interview behandeld worden,
terwijl een focusgroep (of gefocust interview) gericht is op een specifiek onderwerp
of situatie.
Observaties
Wanneer gebruik je - Wanneer je OZ vraag een hoe- of wat-vraag is.
observatieonderzoek
- Wanneer er nog weinig bekend is over het onderwerp wat je wilt
onderzoeken; dus over het gedrag van mensen in een bepaalde situatie.
- Wanneer een fenomeen of persoon in zijn of haar natuurlijke setting moet
worden bestudeerd.
- Als het waarschijnlijk is dat respondenten met zelf-rapportage hun gedrag
anders beschrijven dan het daadwerkelijk is. Bijv.: roken
Participerende Bij participerende observatie maak je als observator deel uit van de context
observatie waarbinnen het gedrag van mensen bestudeerd wordt. Op die manier kun je
duidelijk maken welke betekenis mensen hebben voor hun omgeving en welk
gedrag ze hierbinnen uitvoeren. Zo kan een nauwkeurig beeld van een bepaalde
situatie verkregen worden. Vooral kwalitatief.
Binnen de participerende observatie kan onderscheid gemaakt worden tussen
observatie waarbij de mensen die geobserveerd worden weten dat de observator ze
observeert en observatie waarbij zij dat niet weten.
Voordelen:
- Doordat je onderdeel ben van de context die je onderzoekt kun je tot
interessante inzichten komen over het onderzoeksonderwerp, die je niet
van tevoren had verwacht.
- Omdat je er zelf middenin staat kun je gedrag onderzoeken dat je met een
enquête of interview niet zou kunnen onderzoeken
Nadelen:
- Je wordt als observator sterk beïnvloed door subjectieve elementen,
doordat je deel uitmaakt van de situatie die geobserveerd wordt. Als
onderzoeker kun je je bijvoorbeeld identificeren met de individuen die je
bestudeert. Hierdoor krijg je slechts een beperkt inzicht in de
daadwerkelijke betekenis van de sociale context.
- Je kunt als onderzoeker onbedoeld het gedrag van de individuen die je
observeert beïnvloeden, omdat je er zo dichtbij staat.
2
1. KWANTITATIEF EN KWALITATIEF ONDERZOEK
Kwantitatief Met kwantitatief onderzoek verkrijg je cijfermatige inzichten over mensen. Het
onderzoek geeft antwoorden op vragen die in hoeveelheden kunnen worden uitgedrukt.
- Gestandaardiseerde vragenlijsten
- Cijfermatig, kwantificeerbaar
- Grote groepen respondenten
Kwalitatief Bij kwalitatief onderzoek achterhaal je diepgaande informatie over motivaties,
onderzoek gedachten en verwachtingen van mensen. Kwalitatief onderzoek draait om
woorden en niet om cijfers.
- Diepte-interviews, groepsgesprekken
- Achterhalen waarom vragen
- Vragenlijsten vaak met vaste gespreksonderwerpen, maar volgorde en
formulering ligt niet vast
- Kleinere groep respondenten
Operationaliseren Het meetbaar maken van abstract concepten zoals succes, geluk of status.
Interviews
Gestructureerd Bij een gestructureerd interview, ook wel een gestandaardiseerd interview
genoemd, hou je je aan een vastgesteld interviewschema. Hierin staan de vragen en
de volgorde van de vragen vast. Hiermee wordt ernaar gestreefd dat alle
geïnterviewde personen onder dezelfde omstandigheden geïnterviewd worden en
op precies dezelfde manier de vragen gesteld krijgen. Dit verhoogt de validiteit van
het interview.
Een gestructureerd interview wordt vaak gebruikt in kwantitatief onderzoek (maar
kan ook in kwalitatief onderzoek voorkomen). Hierbij zijn de vragen die gesteld
worden vaak erg specifiek en gesloten, met meerkeuzeantwoorden die vooraf
gecodeerd zijn door aan de antwoordcategorieën nummers toe te kennen.
Hierdoor is een statistische analyse van de antwoorden mogelijk.
Semigestructureerd Semigestructureerde interviews worden ook wel kwalitatieve of diepte-interviews
genoemd. Hierbij heb je een algemeen interviewschema met vooropgestelde, wat
algemener geformuleerde, vragen, maar je mag hier wel van afwijken. Zo kun je
bijvoorbeeld doorvragen als je respondent iets interessants zegt of als je niet
helemaal begrijpt wat hij of zij bedoelt. Hiermee krijg je meer en gedetailleerde
informatie, wat in kwalitatief onderzoek vaak het doel is.
Ongestructureerd Bij het ongestructureerde interview, wat ook wel een intensief of (net als het
semigestructureerde interview) een kwalitatief of diepte-interview genoemd wordt,
gebruik je als onderzoeker vaak een lijst met onderwerpen (een topiclijst) in plaats
van vragen. Deze onderwerpen moeten in ieder geval besproken worden in je
interview, maar op welke manier je daarnaar vraagt en in welke volgorde je dat
doet staat helemaal vrij. Deze interviewstijl is dan ook vaak informeel.
Gefocust Met een gefocust interview stel je de respondenten vooral open vragen over een
interview/focusgroep specifieke situatie of gebeurtenis die relevant is voor hen. Dit is in een focusgroep
hetzelfde, maar in dat geval bespreekt een groep respondenten deze gebeurtenis
met elkaar.
In een gefocust interview of focusgroep gebruik je als interviewer vaak een klein
aantal algemene vragen die het interview of de discussie leiden. Qua interviewstijl
lijkt dit daarom op het semigestructureerde interview
1
, J2P4 Onderzoek
Groepsinterview Een groepsinterview lijkt erg op een focusgroep, maar het verschil is dat met een
groepsinterview vaak meerdere onderwerpen in een interview behandeld worden,
terwijl een focusgroep (of gefocust interview) gericht is op een specifiek onderwerp
of situatie.
Observaties
Wanneer gebruik je - Wanneer je OZ vraag een hoe- of wat-vraag is.
observatieonderzoek
- Wanneer er nog weinig bekend is over het onderwerp wat je wilt
onderzoeken; dus over het gedrag van mensen in een bepaalde situatie.
- Wanneer een fenomeen of persoon in zijn of haar natuurlijke setting moet
worden bestudeerd.
- Als het waarschijnlijk is dat respondenten met zelf-rapportage hun gedrag
anders beschrijven dan het daadwerkelijk is. Bijv.: roken
Participerende Bij participerende observatie maak je als observator deel uit van de context
observatie waarbinnen het gedrag van mensen bestudeerd wordt. Op die manier kun je
duidelijk maken welke betekenis mensen hebben voor hun omgeving en welk
gedrag ze hierbinnen uitvoeren. Zo kan een nauwkeurig beeld van een bepaalde
situatie verkregen worden. Vooral kwalitatief.
Binnen de participerende observatie kan onderscheid gemaakt worden tussen
observatie waarbij de mensen die geobserveerd worden weten dat de observator ze
observeert en observatie waarbij zij dat niet weten.
Voordelen:
- Doordat je onderdeel ben van de context die je onderzoekt kun je tot
interessante inzichten komen over het onderzoeksonderwerp, die je niet
van tevoren had verwacht.
- Omdat je er zelf middenin staat kun je gedrag onderzoeken dat je met een
enquête of interview niet zou kunnen onderzoeken
Nadelen:
- Je wordt als observator sterk beïnvloed door subjectieve elementen,
doordat je deel uitmaakt van de situatie die geobserveerd wordt. Als
onderzoeker kun je je bijvoorbeeld identificeren met de individuen die je
bestudeert. Hierdoor krijg je slechts een beperkt inzicht in de
daadwerkelijke betekenis van de sociale context.
- Je kunt als onderzoeker onbedoeld het gedrag van de individuen die je
observeert beïnvloeden, omdat je er zo dichtbij staat.
2
