Methaphon samenvatting
Hoofdstuk 3: het onderzoek
Doel
Onderzoeken van de meest voorkomende fonologische processen bij Nederlandstalige
kinderen.
De screening
De screening omvat een lijst van 42 woorden. De woorden worden uitgedrukt in plaatjes. Er
worden voornamelijk monosyllabische woorden gebruikt. Dit zijn woorden die bestaan uit 1
lettergreep. De items zijn zo gekozen dat het voorkomen van vereenvoudigingsprocessen in
woorden initiaal en finaal meerdere malen kan worden vastgesteld. De fonologische analyse
leveren kwalitatieve (welke processen) en kwantitatieve (hoevaak voorkomen) gegevens op.
Woorden die in de therapie worden gebruikt als deel van een minimaal paar, wordt zoveel
mogelijk vermeden. Dit is belangrijk om ervan verzekerd te zijn dat bij herhaalde afname van
het onderzoek de uitkomst niet beïnvloed wordt door het gebruik van de items tijdens de
therapie.
Afname
De uitspraak van het kind wordt uitgelokt door benoeming van plaatjes. Soms wordt er hulp
aangeboden met driedimensionaal materiaal zoals een bal, sok, hoed. Dit wordt vaak
gedaan bij jonge of weinig meewerkende kinderen. Bij sommige items worden aanvulzinnen
gegeven zoals wat is dit, of zinnen die bij het plaatje staan aangegeven. De antwoorden van
het kind worden onmiddellijk genoteerd op het score formulier.
Als er geen spontane reactie wordt ontlokt en de aanvulzin werkt ook niet, kan het woord
geimiteerd worden. De logopedist tekent op het scoreformulier aan dat hier een imitatie
betreft.
Noteren en analyseren van de gegevens:
1. Noteren van de uiting. De logopedist schrijft de uiting van het kind op het formulier.
Aan de dikgedrukte fonemen is te zien welke fonemen onderzocht worden.
2. Noteren van de score (0 of 1). Vergelijking met goed/fout score. Bijvoorbeeld geel
keel. 1 punt onder kopje stopping.
3. Percentage van voorkomen berekenen en noteren in de verzamelstaat
De fonologische processen op de verzamellijst zijn de meest voorkomende
vereenvoudigingen bij Nederlandse fonologische gestoorde kinderen. Er kunnen ook echter
andere processen optreden in de spraak van het kind. Van deze processen kan een
aantekening worden gemaakt op het screeningsformulier.
De methaphonbox bevat geen speciaal onderdeel voor het onderzoeken van
klinkervervanging. Het vereenvoudigen van vocalen komt niet vaak voor in vergelijking met
vereenvoudigen van consonanten.
Interpreteren van de resultaten
Om vast te stellen of de gevonden gegevens afwijkend zijn, wordt er niet gekeken naar de
kalenderleeftijd, maar naar zijn taalontwikkelingsniveau.
Dit niveau wordt vastgesteld door afname van enkele gestandaardiseerde taaltests
(taalbegrip en actieve woordenschat Schlichting) Op grond van deze gegevens wordt de
Hoofdstuk 3: het onderzoek
Doel
Onderzoeken van de meest voorkomende fonologische processen bij Nederlandstalige
kinderen.
De screening
De screening omvat een lijst van 42 woorden. De woorden worden uitgedrukt in plaatjes. Er
worden voornamelijk monosyllabische woorden gebruikt. Dit zijn woorden die bestaan uit 1
lettergreep. De items zijn zo gekozen dat het voorkomen van vereenvoudigingsprocessen in
woorden initiaal en finaal meerdere malen kan worden vastgesteld. De fonologische analyse
leveren kwalitatieve (welke processen) en kwantitatieve (hoevaak voorkomen) gegevens op.
Woorden die in de therapie worden gebruikt als deel van een minimaal paar, wordt zoveel
mogelijk vermeden. Dit is belangrijk om ervan verzekerd te zijn dat bij herhaalde afname van
het onderzoek de uitkomst niet beïnvloed wordt door het gebruik van de items tijdens de
therapie.
Afname
De uitspraak van het kind wordt uitgelokt door benoeming van plaatjes. Soms wordt er hulp
aangeboden met driedimensionaal materiaal zoals een bal, sok, hoed. Dit wordt vaak
gedaan bij jonge of weinig meewerkende kinderen. Bij sommige items worden aanvulzinnen
gegeven zoals wat is dit, of zinnen die bij het plaatje staan aangegeven. De antwoorden van
het kind worden onmiddellijk genoteerd op het score formulier.
Als er geen spontane reactie wordt ontlokt en de aanvulzin werkt ook niet, kan het woord
geimiteerd worden. De logopedist tekent op het scoreformulier aan dat hier een imitatie
betreft.
Noteren en analyseren van de gegevens:
1. Noteren van de uiting. De logopedist schrijft de uiting van het kind op het formulier.
Aan de dikgedrukte fonemen is te zien welke fonemen onderzocht worden.
2. Noteren van de score (0 of 1). Vergelijking met goed/fout score. Bijvoorbeeld geel
keel. 1 punt onder kopje stopping.
3. Percentage van voorkomen berekenen en noteren in de verzamelstaat
De fonologische processen op de verzamellijst zijn de meest voorkomende
vereenvoudigingen bij Nederlandse fonologische gestoorde kinderen. Er kunnen ook echter
andere processen optreden in de spraak van het kind. Van deze processen kan een
aantekening worden gemaakt op het screeningsformulier.
De methaphonbox bevat geen speciaal onderdeel voor het onderzoeken van
klinkervervanging. Het vereenvoudigen van vocalen komt niet vaak voor in vergelijking met
vereenvoudigen van consonanten.
Interpreteren van de resultaten
Om vast te stellen of de gevonden gegevens afwijkend zijn, wordt er niet gekeken naar de
kalenderleeftijd, maar naar zijn taalontwikkelingsniveau.
Dit niveau wordt vastgesteld door afname van enkele gestandaardiseerde taaltests
(taalbegrip en actieve woordenschat Schlichting) Op grond van deze gegevens wordt de
