Les 1: Ontwikkeling van kinderrechten
Nederland – begin 20e eeuw:
Leerplichtwet (1901): kinderen moesten verplicht naar school.
Kinderwetten (1901): grote veranderingen in kinderbescherming en
jeugdstrafrecht.
➤ Beide waren onderdeel van sociale wetgeving: de overheid ging zich actief
bemoeien met het beschermen van kinderen.
Internationaal:
1948 – UVRM: Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
1950 – EVRM: Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (directe
werking in NL).
1989 – IVRK: Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind.
➤ Geratificeerd door 193 staten (de VS nog niet).
Vier algemene principes van het IVRK (voor alle kinderen):
1. Recht op alle rechten en vrijheden van het verdrag.
2. Belang van het kind moet altijd voorop staan.
3. Recht op (over)leven en ontwikkeling.
4. Recht op mening en participatie in besluiten die hen aangaan.
Publiekrecht vs. Privaatrecht
Publiekrecht: overheid speelt altijd een rol (bijv. strafrecht,
bestuursrecht).
Privaatrecht (civiel/burgerlijk recht): regels tussen burgers onderling
(bijv. familierecht).
, Familierecht – kernbegrippen
Bloedverwantschap = biologische relatie.
Aanverwantschap = verwantschap door huwelijk/geregistreerd
partnerschap.
Juridisch ouderschap ≠ altijd biologische ouderschap.
Familierechtelijke betrekking = juridische band tussen kind en
ouder(s). ➤ Max. 2 juridische ouders per kind (mogelijk wetswijziging op
komst).
Ook vrouwen kunnen kinderen erkennen → juridisch ouderschap is
genderneutraal geregeld.
Juridisch moederschap (6 manieren)
1. De vrouw die het kind baart.
2. Vrouw die gehuwd is of een geregistreerd partnerschap heeft met de
barende moeder.
3. Vrouw (duomoeder) die binnen 306 dagen vóór de geboorte is overleden.
4. Door erkenning.
5. Door gerechtelijke vaststelling.
6. Door adoptie.
Juridisch vaderschap (5 manieren)
1. Huwelijk/geregistreerd partnerschap met de moeder bij geboorte.
2. Overlijden binnen 306 dagen vóór de geboorte.
3. Erkenning.
4. Gerechtelijke vaststelling.
5. Adoptie.
Erkenning van een kind
Officiële verklaring bij de gemeente.
Vereist als er nog geen juridische vader (of tweede moeder) is.
Toestemming nodig van:
o Moeder.
o Kind (>12 jaar).
Leidt tot:
o Juridische band.
o Onderhoudsplicht.
Nederland – begin 20e eeuw:
Leerplichtwet (1901): kinderen moesten verplicht naar school.
Kinderwetten (1901): grote veranderingen in kinderbescherming en
jeugdstrafrecht.
➤ Beide waren onderdeel van sociale wetgeving: de overheid ging zich actief
bemoeien met het beschermen van kinderen.
Internationaal:
1948 – UVRM: Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
1950 – EVRM: Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (directe
werking in NL).
1989 – IVRK: Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind.
➤ Geratificeerd door 193 staten (de VS nog niet).
Vier algemene principes van het IVRK (voor alle kinderen):
1. Recht op alle rechten en vrijheden van het verdrag.
2. Belang van het kind moet altijd voorop staan.
3. Recht op (over)leven en ontwikkeling.
4. Recht op mening en participatie in besluiten die hen aangaan.
Publiekrecht vs. Privaatrecht
Publiekrecht: overheid speelt altijd een rol (bijv. strafrecht,
bestuursrecht).
Privaatrecht (civiel/burgerlijk recht): regels tussen burgers onderling
(bijv. familierecht).
, Familierecht – kernbegrippen
Bloedverwantschap = biologische relatie.
Aanverwantschap = verwantschap door huwelijk/geregistreerd
partnerschap.
Juridisch ouderschap ≠ altijd biologische ouderschap.
Familierechtelijke betrekking = juridische band tussen kind en
ouder(s). ➤ Max. 2 juridische ouders per kind (mogelijk wetswijziging op
komst).
Ook vrouwen kunnen kinderen erkennen → juridisch ouderschap is
genderneutraal geregeld.
Juridisch moederschap (6 manieren)
1. De vrouw die het kind baart.
2. Vrouw die gehuwd is of een geregistreerd partnerschap heeft met de
barende moeder.
3. Vrouw (duomoeder) die binnen 306 dagen vóór de geboorte is overleden.
4. Door erkenning.
5. Door gerechtelijke vaststelling.
6. Door adoptie.
Juridisch vaderschap (5 manieren)
1. Huwelijk/geregistreerd partnerschap met de moeder bij geboorte.
2. Overlijden binnen 306 dagen vóór de geboorte.
3. Erkenning.
4. Gerechtelijke vaststelling.
5. Adoptie.
Erkenning van een kind
Officiële verklaring bij de gemeente.
Vereist als er nog geen juridische vader (of tweede moeder) is.
Toestemming nodig van:
o Moeder.
o Kind (>12 jaar).
Leidt tot:
o Juridische band.
o Onderhoudsplicht.
