Robin Jansen- 12088013
Evolutie in de
geneeskunde
Betekenis van evolutie in de geneeskunde
In de klinische praktijk wordt onderzocht door wat en hoe symptomen/klachten worden veroorzaakt.
Evolutie in de geneeskunde kan daarbij helpen met de vraag waarom een ziekte ontstaat. Dit kan
behulpzaam zijn in het voorkomen, beperken of terugdringen van verschillende gezondheidsklachten.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan een mismatch tussen omgeving, zoals veranderde leefomstandigheden, en
het menselijk genoom.
De mensheid kent de aflopen 200 jaar op het gebied van technische evolutie een exponentiële groei. Dit
heeft ertoe geleid dat genen van jagers en verzamelaars van vroeger niet genoeg zijn aangepast aan de
moderne tijd van nu, met alle gezondheidsklachten van dien (1). Dokters hebben hedendaags dagelijks
met deze mismatches te doen. Het is daarom belangrijk om kennis te hebben van de herkomst/oorzaak
van deze mismatches.
De stelling luidt daarom: In de geneeskunde studie zou evolutionair onderwijs standaard gegeven moeten
worden.
Voor en nadelen
Het voordeel van evolutionair onderwijs is dat dokters inzichten vergaren in (mogelijke) verklaringen van
ziektes of gezondheid op basis van omgeving, anatomische vergelijkingen, genetica, archeologie,
antropologie, epidemiologie en pathofysiologie (2). Dit is van belang om achter bepaalde risicofactoren te
komen zodat gerelateerde ziektes beperkt dan wel gereduceerd kunnen worden. De risicofactoren
kunnen worden verklaard met behulp van evolutie biologie, waarbij natuurlijke selectie en seksuele
selectie een rol spelen.
Natuurlijke selectie houdt in dat bepaalde eigenschappen ervoor zorgen dat een dier beter aanpast is aan
het milieu en dit voor een overlevingsvoordeel zorgt. Het VSR-model vormt hierbij een algoritme van
variatie, selectie en reproductie. Bij de geboorte treedt er willekeurig variatie op tussen jongen, daarna zal
selectie plaatsvinden en zullen de jongen die het beste zijn aangepast aan de omgeving overleven. Deze
jongen zullen op ten duur zich gaan reproduceren waardoor de genen die het beste zijn aangepast
worden doorgegeven. Dit algoritme kan jarenlang doorgaan, waardoor een soort zich in een bepaalde
richting ontwikkeld (3). Een ander evolutie voordeel van dieren berust op de seksuele selectie. Dieren
voortonen opmerkelijke uiterlijke kenmerken, waarvan niet wordt verwacht dat dit tot een
overlevingsvoordeel leidt. Neem bijvoorbeeld een pauwen staart. Door een lange staart is een pauw
minder wendbaar en valt hij meer op bij de vijand. Vrouwtjes pauwen paren echter bij voorkeur met
mannetjes pauwen met een lange staart. Het berust hier op een reproductie voordeel (4).