Hoofdstuk 9
Een zaak kan in mede-eigendom toebehoren aan diverse personen. De mogelijkheid tot meerdere
beperkt gerechtigde bestaat. Titel 3.7 geeft regels voor de onderlinge verhoudingen tussen
gezamenlijke rechthebbenden op een of meerdere vermogensbestanddelen. De rechthebbenden
heten deelgenoten, hun onderlinge betrekking wordt aangemerkt als gemeenschap. Uit artikel 3:166
volgt dat de gemeenschap op ieder goed betrekking kan hebben. Een gemeenschap komt in veel
verschillende soorten en maten voor. Afdeling 3.7.1 bevat bepalingen die in beginsel op alle
gemeenschappen van toepassing zijn. Artikel 3:189 geeft de gemeenschappen die enkel door eigen
regels worden beheerst. De deelgenoot is als medegerechtigde tot een of meer goederen
rechthebbende op een aandeel in die goederen. Dit kan in beginsel ook aan derde worden
overgedragen. Ex. artikel 3:166 lid 2 zijn de aandelen van de deelgenoten gelijk tenzij uit hun
rechtsverhouding anders voortvloeit. Artikel 3:167 bepaalt dat goederen die geacht moeten worden
in de plaats van een gemeenschappelijk goed te treden tot de gemeenschap behoren. De onderlinge
verhouding tussen de deelgenoten wordt beheerst door redelijkheid en billijkheid. Ex. artikel 3:168
hebben deelgenoten de vrijheid hun onderlinge verhoudingen zelf te regelen. De overeenkomst
betreffende onderhavige is van goederenrechtelijke aard. Een deelgenoot kan echter ook de
kantonrechter verzoeken de benodigde regelingen te treffen. De deelgenoot die wordt belast met het
beheer moet aan het einde van zijn beheer dan wel jaarlijks rekening en verantwoording afleggen. In
geval van overdracht zijn in beginsel ook de verkrijgers gebonden aan de gemaakte regelingen.
De deelgenoten hebben in beginsel allen het volledige recht van gebruik. Het gebruik van iedere
deelgenoot moet met het gebruiksrecht van de overige deelgenoten te verenigen zijn. Artikel 3:170
geeft een regeling voor zowel het beheer als het beschikken over het gemeenschappelijk goed. In
beginsel zijn slechts de deelgenoten tezamen bevoegd tot beheer alsmede tot beschikken of het
verrichten van eventuele andere handelingen ten aanzien van het goed. De deelgenoten zijn wel
ieder afzonderlijk bevoegd tot het verrichten van handelingen dienende tot gewoon onderhoud en
tot behoud van het gemeenschappelijk goed ex. lid 1. Ex. artikel 3:171 is behoudens andersluidende
regeling iedere deelgenoot bevoegd tot het instellen van vorderingen en het indienen van verzoeken
ter verkrijging van een rechterlijke uitspraak ten behoeve van de gemeenschap. Artikel 3:174 wijdt uit
over eventuele machtiging tot verkoop door de rechter. Artikel 3:96 geeft de leveringsvereisten voor
een aandeel in de gemeenschap. De leveringsvereisten voor levering van het desbetreffende goed
gelden. In geval van bijzondere gemeenschappen legt artikel 3:189 een beperking op. Vervreemding
van een aandeel wordt geheel beheerst door eigen regels. Voor andere gemeenschappen geldt artikel
3:175: iedere deelgenoot kan over zijn aandeel in een gemeenschappelijk goed beschikken. De
rechtsverhouding tussen deelgenoten kan niet in de weg staan aan uitwinning door een schuldenaar.
De verkrijger van een aandeel na executie door een schuldeiser is niet gebonden aan
beschikkingsbeperkingen die tussen de deelgenoten zijn afgesproken.
De verkrijger van een aandeel wordt beschermd tegen beschikkingsonbevoegdheid van de
vervreemder door de normale bepalingen. De verkrijger moet na verwerving van het aandeel
daarvan mededeling doen aan de overige deelgenoten. De verkrijger is in principe gebonden aan de
beheersregeling tussen de deelgenoten. Het is mogelijk beperkte rechten op een aandeel in een goed
te vestigen ex artikel 3:98 jo. 3:84 jo. 3:96. Artikel 3:177 lid 1 onderscheid twee situaties. Wordt het
goed verworven door de deelgenoot die het beperkte recht heeft gevestigd, dan groeit het recht uit
en komt op het gehele goed te rusten. Wordt het goed verworven door een andere deelgenoot of
, door een derde dan vervalt het beperkte recht. Verkrijgt de deelgenoot wiens aandeel is bezwaard
het aandeel van een andere deelgenoot, dan komt het beperkte recht te rusten op diens nieuwe,
grotere aandeel. Verkrijgt een andere deelgenoot het bezwaarde aandeel, dan vervalt het beperkte
recht. Artikel 3:178 – 3:185 geven een nadere regeling van de verschillende wijzen waarop een
verdeling in gang kan worden gezet. Artikel 3:182 geeft de definitie van verdeling. Alle deelgenoten
dienen aan de verdeling mee te werken, anders kan deze niet plaatsvinden. In geval van een
bijzondere gemeenschap kan verdeling niet worden gevorderd.
De deelgenoten zijn in beginsel vrij in de wijze waarop zij hun gemeenschap verdelen. Daarbij moeten
wel alle betrokkenen partij zijn. Inzet van de rechter is mogelijk. Nadere regels hieromtrent worden
gegeven in artikel 3:185. De verdeling levert een titel tot levering op. Voor verkrijging van het
toegedeelde moet de verdeling worden gevolgd door een levering. De verdeling kan op grond van
diverse zaken nietig zijn (3:33 jo. 3:35 jo. 3:183 jo. 3:39 jo. 3:40 jo. 3:43 jo. 3:195). Hetzelfde geldt
voor vernietiging betreffende de verdeling. In geval van aanwezigheid van een vernietigingsgrond, kan
men de bevoegde vragen tot bevestiging. Ex. artikel 3:200 vervalt de vordering tot vernietiging door
verloop van drie jaren na de verdeling. Artikel 3:195 en 3:196 bevatten twee aan de verdeling eigen
vernietigingsgronden. De bevoegdheid tot vernietiging van de verdeling op grond van benadeling
vervalt indien de overige deelgenoten het nadeel met geld of in nature opheffen.
Een zaak kan in mede-eigendom toebehoren aan diverse personen. De mogelijkheid tot meerdere
beperkt gerechtigde bestaat. Titel 3.7 geeft regels voor de onderlinge verhoudingen tussen
gezamenlijke rechthebbenden op een of meerdere vermogensbestanddelen. De rechthebbenden
heten deelgenoten, hun onderlinge betrekking wordt aangemerkt als gemeenschap. Uit artikel 3:166
volgt dat de gemeenschap op ieder goed betrekking kan hebben. Een gemeenschap komt in veel
verschillende soorten en maten voor. Afdeling 3.7.1 bevat bepalingen die in beginsel op alle
gemeenschappen van toepassing zijn. Artikel 3:189 geeft de gemeenschappen die enkel door eigen
regels worden beheerst. De deelgenoot is als medegerechtigde tot een of meer goederen
rechthebbende op een aandeel in die goederen. Dit kan in beginsel ook aan derde worden
overgedragen. Ex. artikel 3:166 lid 2 zijn de aandelen van de deelgenoten gelijk tenzij uit hun
rechtsverhouding anders voortvloeit. Artikel 3:167 bepaalt dat goederen die geacht moeten worden
in de plaats van een gemeenschappelijk goed te treden tot de gemeenschap behoren. De onderlinge
verhouding tussen de deelgenoten wordt beheerst door redelijkheid en billijkheid. Ex. artikel 3:168
hebben deelgenoten de vrijheid hun onderlinge verhoudingen zelf te regelen. De overeenkomst
betreffende onderhavige is van goederenrechtelijke aard. Een deelgenoot kan echter ook de
kantonrechter verzoeken de benodigde regelingen te treffen. De deelgenoot die wordt belast met het
beheer moet aan het einde van zijn beheer dan wel jaarlijks rekening en verantwoording afleggen. In
geval van overdracht zijn in beginsel ook de verkrijgers gebonden aan de gemaakte regelingen.
De deelgenoten hebben in beginsel allen het volledige recht van gebruik. Het gebruik van iedere
deelgenoot moet met het gebruiksrecht van de overige deelgenoten te verenigen zijn. Artikel 3:170
geeft een regeling voor zowel het beheer als het beschikken over het gemeenschappelijk goed. In
beginsel zijn slechts de deelgenoten tezamen bevoegd tot beheer alsmede tot beschikken of het
verrichten van eventuele andere handelingen ten aanzien van het goed. De deelgenoten zijn wel
ieder afzonderlijk bevoegd tot het verrichten van handelingen dienende tot gewoon onderhoud en
tot behoud van het gemeenschappelijk goed ex. lid 1. Ex. artikel 3:171 is behoudens andersluidende
regeling iedere deelgenoot bevoegd tot het instellen van vorderingen en het indienen van verzoeken
ter verkrijging van een rechterlijke uitspraak ten behoeve van de gemeenschap. Artikel 3:174 wijdt uit
over eventuele machtiging tot verkoop door de rechter. Artikel 3:96 geeft de leveringsvereisten voor
een aandeel in de gemeenschap. De leveringsvereisten voor levering van het desbetreffende goed
gelden. In geval van bijzondere gemeenschappen legt artikel 3:189 een beperking op. Vervreemding
van een aandeel wordt geheel beheerst door eigen regels. Voor andere gemeenschappen geldt artikel
3:175: iedere deelgenoot kan over zijn aandeel in een gemeenschappelijk goed beschikken. De
rechtsverhouding tussen deelgenoten kan niet in de weg staan aan uitwinning door een schuldenaar.
De verkrijger van een aandeel na executie door een schuldeiser is niet gebonden aan
beschikkingsbeperkingen die tussen de deelgenoten zijn afgesproken.
De verkrijger van een aandeel wordt beschermd tegen beschikkingsonbevoegdheid van de
vervreemder door de normale bepalingen. De verkrijger moet na verwerving van het aandeel
daarvan mededeling doen aan de overige deelgenoten. De verkrijger is in principe gebonden aan de
beheersregeling tussen de deelgenoten. Het is mogelijk beperkte rechten op een aandeel in een goed
te vestigen ex artikel 3:98 jo. 3:84 jo. 3:96. Artikel 3:177 lid 1 onderscheid twee situaties. Wordt het
goed verworven door de deelgenoot die het beperkte recht heeft gevestigd, dan groeit het recht uit
en komt op het gehele goed te rusten. Wordt het goed verworven door een andere deelgenoot of
, door een derde dan vervalt het beperkte recht. Verkrijgt de deelgenoot wiens aandeel is bezwaard
het aandeel van een andere deelgenoot, dan komt het beperkte recht te rusten op diens nieuwe,
grotere aandeel. Verkrijgt een andere deelgenoot het bezwaarde aandeel, dan vervalt het beperkte
recht. Artikel 3:178 – 3:185 geven een nadere regeling van de verschillende wijzen waarop een
verdeling in gang kan worden gezet. Artikel 3:182 geeft de definitie van verdeling. Alle deelgenoten
dienen aan de verdeling mee te werken, anders kan deze niet plaatsvinden. In geval van een
bijzondere gemeenschap kan verdeling niet worden gevorderd.
De deelgenoten zijn in beginsel vrij in de wijze waarop zij hun gemeenschap verdelen. Daarbij moeten
wel alle betrokkenen partij zijn. Inzet van de rechter is mogelijk. Nadere regels hieromtrent worden
gegeven in artikel 3:185. De verdeling levert een titel tot levering op. Voor verkrijging van het
toegedeelde moet de verdeling worden gevolgd door een levering. De verdeling kan op grond van
diverse zaken nietig zijn (3:33 jo. 3:35 jo. 3:183 jo. 3:39 jo. 3:40 jo. 3:43 jo. 3:195). Hetzelfde geldt
voor vernietiging betreffende de verdeling. In geval van aanwezigheid van een vernietigingsgrond, kan
men de bevoegde vragen tot bevestiging. Ex. artikel 3:200 vervalt de vordering tot vernietiging door
verloop van drie jaren na de verdeling. Artikel 3:195 en 3:196 bevatten twee aan de verdeling eigen
vernietigingsgronden. De bevoegdheid tot vernietiging van de verdeling op grond van benadeling
vervalt indien de overige deelgenoten het nadeel met geld of in nature opheffen.
