samenvatting hoofdstuk 9 zintuigen

Hoofdstuk 9 zintuigen

Zintuigcellen/sensoren
Vangen voor hen specifieke prikkel op

Prikkeldrempel
De sterkte die een prikkel moet hebben om een zintuig te prikkelen

Adaptatievermogen
Zintuigen kunnen zich dus aanpassen aan de omstandigheden

Reukzintuig
Bevindt zich in het reukslijmvlies helemaal boven in de neusholte op de bovenste neusschelp
& op het deel van het neustussenschot dat er tegenover ligt

Negatieve adaptatie
Minder gevoelig worden voor een zintuig bij een langdurige prikkel

Reukzenuw/hersenzenuw I
20 bundeltjes zenuwvezels vormen samen de reukzenuw

Smaakzintuig
Ligt op de tong & zachte gehemelte

Smaakbekers
Bevatten naast zintuigcellen ook steuncellen

Smaakpapillen
4 groepen, zout, zuur, zoet, bitter

Ph-sensoren
Liggen in wand van aortaboog & halsslagaders

Warmte, koude sensoren
In de huid zijn gevoelig voor temperatuurschommelingen spelen belangrijke rol bij regulatie
lichaamstemperatuur

Centrum voor temperatuurregulatie
In hypothalamus ligt onder andere een centrum voor temperatuurregulatie

Tast-, druk-, & pijn sensoren
Tastsensoren:
- Bevinden zich onder opperhuid in lederhuid zijn gevoelig voor vervormingen van huid
o Vingertoppen
o Lippen
o Tong
Drukzintuigen
- Dieper in huid liggen, kunne sterke vervormingen waarnemen
o Spier- & gewrichtszin
Pijnsensoren
Gevoelig voor bedreigende beschadiging aan weefsels, ze komen in het hele lichaam voor
de informatie die ze doorgeven wordt ervaren als pijn

Fotosensoren/zintuigcellen, kegeltjes (kleur), staafjes (grijstinten)
Fotosensoren
- in netvlies van oog vangen lichtprikkels op
kegeltjes

, Hoofdstuk 9 zintuigen

- zorgen voor keur zien
- hebben veel licht nodig om te kunne functioneren
- 3 soorten
o Blauw gevoelige kegeltjes
o Groen gevoelige kegeltjes
o Rood gevoelige kegeltjes
Staafjes
- Zorgen voor grijstinten zien
- Bevatten stof, gezicht purper dat onder invloed van licht ontleed wordt
- Zijn zeer licht gevoelig & hebben dus weinig licht nodig

Pijnsensoren
Vaak vrije uiteinden van gevoelszenuwen in huid, verschillende soorten
- Mechanische
- Thermische
- Chemische

Inwendige pijnsensoren
De inwendige pijnsensoren bevinden zich in inwendige organen, zoals de wand van de maag
& hersenvliezen
Inwendige pijn kan ontstaan door uitrekking van holle organen, door stoornis in de
bloedvoorziening, door kramptoestanden in glad spierweefsel & door ontstekingsproducten

Bouw & functie uitwendige oor: oorschelp, gehoorgang, trommelvlies
Het uitwendig oor bestaat uit de oorschelp & de uitwendige gehoorgang
Oorschelp kraakbeen gedeelte
Gehoorgang stuurt geluid door
Trommelvlies worden geluidsgolven opgevangen: het wordt door deze golven in trilling
gebracht
Geluidsgolven opvangen

Bouw & functie middenoor: hamer, aambeeld, stijgbeugel, slakkenhuis, voorhof, 3
halve cirkelvormige kanalen
Geluidgeleidende gedeelte
Het middenoor bestaat uit een smalle, hoge, met lucht gevulde trommelholte in het rotsbeen

Hamer, met steel tegen het trommelvlies aan

Aambeeld, in midden verbonden met hamer & stijgbeugel

Stijgbeugel, met voetplaat vergroeid met ovale venster

3 halve cirkelvormige kanalen, stat in verbinding met voorhof, vliezige structuren bevatten
stroperige vloeistof

Slakenhuis, wordt lymfatisch vloeistof in trilling gebracht, staat in contact met stijgbeugel

Voorhof, omvat met 2 vliezige zakjes
- Ovale zakje
- Ronde zakje
Bestaat uit epitheel met haarcellen

Voortplanting van geluid in het oor
Geluid is golfverschuiving zorgt dat trommelvlies beweegt  beentjes in middenoor worden
in beweging gebracht (hamer, aambeeld & stijgbeugel)  over naar slakenhuis wordt