Weefselhormonen
Hormonen worden geproduceerd in hormoonklieren & in weefsel, de hormonen die in
weefsels gemaakt worden heten weefselhormonen
Klier met interne secretie/endocriene klier
Geven het product direct af aan het bloed
- Hypofyse
- Schildklier
- Bijschildklier
- Eilandjes van Langerhans
- Bijnieren
- Geslachtsklieren
Klier met externe secretie/exocriene klier
Geeft het product af naar buiten
- De huid
Receptoren
Hormonen hebben pas effect wanneer zij gebonden worden aan specifieke ontvangers –
receptoren
Doelwitorgaan
Een orgaan waarin de prikkeling van bepaalde zenuwen tot uiting komt
Negatieve terugkoppeling
Negatieve feedback
Hypothalamus
Pal onder de hypothalamus ligt de hypofyse
Hypofyse voor/achterkwab
Achterkwab
- Staat met de hypothalamus via axonen in verbinding met de hypofysesteel
- Geeft 2 hormonen af
o ADH (antidiuretische hormoon)
o Oxytocine
o Worden geproduceerd in de cellichaam van zenuwcellen in de hypothalamus
- Worden opgeslagen in de hypofyse
Voorkwab
- Produceert een groot aantal hormonen
o Verdeelt in 2 groepen
Direct werkende hormonen
Indirect werkende hormonen
ADH
- Antidiuretische hormoon
- Remt via de nieren de urineproductie
o Het zorgt voor de terugresorptie van water uit de nierbuisjes, wat een afname
van de urinelozing tot gevolg heeft
- 1ste prikkel
o Verhoging van zoutconcentratie in het bloed, je krijgt dorst, ADH wordt weer
aangemaakt
- 2de prikkel
, Hoofdstuk 7 hormoonstelsel
o Aanmaken van ADH is een sterke daling van de bloeddruk (hevig
bloedverlies)
o ADH zorgt voor vaatvernauwing
Oxytocine
- Speelt een belangrijke rol bij de zwangerschap
o Samentrekking van gladspierweefsel
- Weeën
- Borstvoeding, samentrekking van de spiervellen rondom de melkgangen
- Zaadlozing
Groeihormoon
- Bevordert de aanmaak van eiwitten (eiwitsynthese) & groei
- Eiwitsynthese bevordert de ontwikkeling van spierweefsel
- Stimuleert lengtegroei doordat de groeischijven activeert
- Tekort van dit hormoon veroorzaakt dwerggroei
- Teveel reuzengroei
- Wordt ook als doping gebruikt
Prolactine
- Stimuleert de ontwikkeling van de borstklieren
- De productie van melk in de borstklieren na de bevalling
Groep van indirect werkende hormonen: stimulerend hormonen
- Schildklier stimulerend hormoon (thyroïd-stimulerend hormon, TSH)
o Zet de schildklier aan te vorming van schildklierhormon
- Bijnierschors stimulerend hormoon (adrenocorticotroop hormoon, ACTH)
o Zet de bijnierschors vooral aan tot productie van glucocorticoïden, onder
andere cortisol (hydrocortison)
- Geslachtsklier stimulerende hormonen
o Stimuleren in de geslachtsklieren de productie van geslachtshormonen &
geslachtscellen
Follikelstimulerend hormoon (FSH)
Bevordert bij de vrouw de groei & ontwikkeling van de follikels
in de eierstokken & daarmee ook de productie van het
hormoon oestrogeen in het Graafse follikel
Bij de man bevordert het de vorming van zaadcellen in de
zaadballen
Luteïniserend hormoon (LH)
Bevordert bij de vrouw vochtophoping in de Graafse follikel,
waardoor de druk daarin toeneemt dat de follikel barst & de
eisprong plaatsvindt
Stimuleert de ontwikkeling van het gele lichaam dat na de
eisprong uit de Graafse follikel is ontstaan, het gele lichaam
produceert het vrouwelijk geslachtshormoon progesteron
Bij de man stimuleert het de cellen van Ledig in de zaadballen
tot produceren van het mannelijk geslachthormoon testosteron
Schildklierhormoon
- Ligt aan de voorzijde van de hals
- Bestaat uit 2 met elkaar verbonden lobben
- Liggen tegen het strottenhoofd & bedekken de bovenste kraakbeenstukken van de
luchtpijp
- Productie vindt plaats in 2 stappen