Microbiologie is een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van micro-
organismen. Dit zijn met de microscoop waarneembare organismen, vaak eencellig, maar
ook als cluster eencelligen of multi-cellulair.
vb. - Bacteriën (prokaryoten)
- Gisten en schimmels (eukaryoten)
- Algen (eukaryoten)
- Protisten (ééncelligen eukaryoten; Protozoa)
- (virussen)
MO zijn:
- Makkelijk en snel te kweken, veel genetisch identieke cellen te verkrijgen.
- Makkelijk om werking van genen te bestuderen omdat je mutanten kunt maken.
Toegepaste microbiologie
- relatie micro-organismen met praktische problemen of oplossingen in ons dagelijks leven
(Witte Biotechnologie)
In het dagelijks leven komen ze voor al:
- 50 % van de O2 productie door fotosynthetische aquatische MO
- essentieel voor cycli van nutrienten en organisch materiaal.
- ziekteverwekkers, mensen, dier, planten
- hulp bij verteren van voedsel
- Productie van enzymen in voedingsindustie,
- oplossing voor milieuproblemen, afbraak
1. Fundamentele Microbiologie
- Algemene principes: bouw, functie, biosynthese, energie, groei
- Biochemische, genetische en moleculair biologische technieken
2. Medische Microbiologie
- Medisch infectieziekten, veterinair, voedselveiligheid
3. Milieu Microbiologie
- Grond, aquatisch , afvalwaterzuivering
4. Industriële Microbiologie (Biotechnologie)
- Traditionele Microbiologie: voedsel bereiding (brood, bier, kaas yoghurt)
- Moderne microbiologie
Landbouw: Biologische bestrijding,
Productie chemicalien (citroenzuur, bouwstenen voor polymeren)
Productie enzymen (wasmiddelen, afbraak reststromen van plantengewassen voor
bioethanol productie
Productie geneesmiddelen: antibiotica, vaccins
, 9 + 10 + 11 + 12
Principe 1
Micro-organismen zijn essentieel voor ons leven:
- Bodemvruchtbaarheid (bv N2 fixatie en vertering)
- O2 productie
- Cycli van elementen (C, N, O, P)
- Onderdrukking ziekten (mens, plant, dier)
- Afbraak olie op autowegen
Principe 2
Micro-organismen zijn overal:
Feces (uitscheiding) 1012 /gram
Grond 108 /gram (TOT 10 10)
Lucht variabel, bv 40 per 10.000 liter
Drinkwater < 10 bacteriën /100 ml
Behalve in urine en serum
Principe 3
Lang niet alle micro-organismen zijn (al) te kweken
bosgrond: 0.1 a 1%
cultuurgrond: 10 %
zeewater: ??
We kennen eigenlijk alleen de MO goed die we kunnen kweken
Principe 4
De diversiteit onder bacteriën is enorm.
Principe 5
Een bacterie wil: overleven, eten, zich vermenigvuldigen, zijn DNA uitwisselen (plasmiden)
De meeste bacteriën zijn niet gevaarlijk, maar de pathogene bacteriën krijgen veel aandacht
Drie hoofddomeinen