Samenvatting Relatievermogensrecht II
Week 1
Bij gebruik van verrekenbedingen kan ondanks koude uitsluiting in de
huwelijkse voorwaarden toch gedeeld worden bij overlijden of scheiding.
Wat blijft buiten de gemeenschap? In beginsel zit alles in de gemeenschap,
tenzij uitgesloten. Denk aan bijv. schenkingen of erfrechtelijke
verkrijgingen. Hetzelfde geldt voor schulden (art. 1:94 lid 7 BW).
Met oog op schuldeisers onderscheid maken tussen:
- Aansprakelijkheid;
- Draagplicht; en
- Uitwinbaarheid (verhaal).
Situatie: A en B zijn getrouwd in beperkte gemeenschap van goederen. A
gaat een verplichting aan jegens X.
Huishoudschuld Gemeenschapsschuld Eigen schuld
A A (art. 3:276 BW) A (art. 3:276 BW) A (art. 3:276 BW)
B (art. 1:85 BW)
D A + B (art. 3:276 + A (art. 3:276 + 1:96 A (art. 3:276 + 1:96
1:96 lid 1 + 2 BW) lid 1 + 2 BW) lid 1 BW)
G (art. 1:96 lid 1 BW) G (art. 1:96 lid 1 BW) G (art. 1:96 lid 1-3
BW)
V A (art. 1:84 lid 1 + 3 G (art. 1:96 lid 4 BW) A (art. 1:96 lid 5
BW) BW)
B (art. 1:84 lid 1 + 3
BW)
G (art. 1:84 lid 1 + 3
BW)
Externe aansprakelijkheid naar schuldeisers aansprakelijk is degene die
handelt en de overeenkomst aangaat of degene die niet handelt en dat
wel had moeten doen. In huwelijksvermogensrecht zijn er twee
uitzonderingen:
1. Huishoudschulden (art. 1:85 BW); en
2. Ontbinding van de gemeenschap (art. 1:102 BW). Dit speelt bij
overlijden en indiening van het echtscheidingsverzoek. De
gemeenschap wordt klaargemaakt voor verdeling.
Extern verhaal/uitwinbaarheid naar schuldeisers als niet wordt
gepresteerd, waarop kan dan beslag worden gelegd? Art. 1:96 + 3:276 e.v.
BW. Door het maken van huwelijkse voorwaarden kan je art. 1:96 BW
uitsluiten.
- Lid 3 geldt voor de gemeenschap van goederen na 2018. Het gaat
om niet in de gemeenschap vallende schulden (uitzondering, want in
beginsel valt alles in de gemeenschap, tenzij…). De
privéschuldeisers kan beslag leggen op vermogen van de ene
echtgenoot en op het vermogen van de gemeenschap. Als het gaat
, om een gemeenschapsgoed, dan 50% opbrengst naar de andere
echtgenoot. De andere echtgenoot kan ook 50% van een goed
betalen zodat het in zijn privévermogen komt en de schuldeiser het
geld kan gebruiken.
Bij ontbinding van de gemeenschap gaat art. 1:102 BW werken en
daarmee wordt de andere echtgenoot ook aansprakelijk. Als je
aansprakelijk bent, moet je instaan met je gehele vermogen (art. 3:276
BW). In principe uitwinnen bij de andere echtgenoot, maar art. 1:102
laatste zin BW: alleen uitwinbaar is het vermogen verkregen uit de
ontbonden huwelijksgemeenschap.
- Dus: aansprakelijk, maar beperkte gevolgen.
- Art. 1:102 BW voorkomt dat we pauliana nodig hebben als mensen
gaan scheiden uit liefde.
Interne draagplicht tussen echtgenoten hoofdregel:
gemeenschapsschulden worden door de gemeenschap gedragen conform
ieders aandeel en privéschulden worden gedragen door privévermogen.
- Art. 1:96 lid 2 BW: de privéschuldeiser mag goederen uit de
gemeenschap aanwijzen en zorgen dat deze uitgewonnen worden.
De aanwijsbevoegdheden zijn er om uitwinning en draagplicht op
elkaar te laten aansluiten. Dat voorkomt dat sprake is van
vergoedingsrechten.
Waarom bestaat art. 1:103 BW (afstand doen van de gemeenschap) nog
als art. 1:102 BW al bescherming biedt?
- Beëindiging voor aansprakelijkheid van nieuwe schulden, dus je
maakt je niet alleen los van de verhaalbaarheid, maar ook van
aansprakelijkheid.
- Voorkomen dat toekomstige inkomsten in de gemeenschap vallen en
daardoor vatbaar zijn voor schuldeisers.
Art. 1:102 BW biedt passieve bescherming tegen bepaalde schulden en
art. 1:103 BW is een actieve keuze om uit de gemeenschap te stappen –
en dus alle verdere aansprakelijkheid te beëindigen.
Onderdeel Art. 1:102 BW Art. 1:103 BW
Wat regelt het? Aansprakelijkheid voor Mogelijkheid om
gemeenschapsschulde afstand te doen van de
n gemeenschap
Wie wordt Echtgenoot die géén Echtgenoot die géén
beschermd? partij was bij een schulden wil dragen of
schuld deel wil blijven van de
gemeenschap
Aansprakelijkheid Beperkt: geen verhaal Niet meer van
privévermogen? op privégoederen die toepassing, want men
niet uit de is geen deelgenoot
gemeenschap komen meer
Toekomstige Nog steeds risico als Geen aansprakelijkheid
gemeenschapsschuld deelgenoot (via meer voor toekomstige
, en? gemeenschap) gemeenschapsschulde
n
Verhaalsmogelijkhede Alleen op Alleen op wat uit
n schuldeisers? gemeenschap gemeenschap aan
(beperkt) overgebleven
echtgenoot toekomt
Is men nog Ja Nee
deelgenoot?
Is afstand een optie Nee, slechts Ja, vrijwillige afstand
hier? bescherming van het gehele
gemeenschapsdeel
Doel van bepaling Beschermen van het Actieve beëindiging
privévermogen bij van vermogensband en
schulden van de ander aansprakelijkheid
Week 2
Gemeenschap van goederen is het systeem wat automatische werking
heeft, mits je huwelijkse voorwaarden maakt. Zonder huwelijkse
voorwaarden kan je de gemeenschap van goederen niet uitsluiten.
Art. 1:94 lid 1 BW geeft aan wat er in de gemeenschap van goederen valt.
Alles wat echtgenoten voor huwelijke privé hadden blijft privé. Er kunnen
dus 3 vermogens zijn. Lid 2 geeft dat de teller begint te lopen vanaf het
moment dat de gemeenschap ontstaat. Het moment van verkrijgen is dus
cruciaal. Uitzonderingen op de hoofdregel (lid 2):
- Sub a: erfrecht of gift. Moment van verkrijging is niet van belang,
maar de titel van de verkrijging wel.
- Sub b: pensioen, want daar is de Wvps voor die bepaalt hoe om te
gaan met pensioen van echtgenoten tijdens huwelijk (ouderdoms-
en nabestaandenpensioen).
- Sub c: rechten op grond van Boek 4 BW.
Altijd kijken naar wie heeft verkregen, op welk moment is verkregen en ten
titel waarvan is verkregen.
Art. 1:94 lid 3 BW: geeft een uitzondering op de uitzonderingen van lis 2
sub a:
- Sub a: echtgenoten kunnen door middel van schenkingen aan elkaar
er niet voor zorgen dat goederen buiten de gemeenschap vallen.
- Sub b: lezen in verband met lid 4, want erflater of schenker kan
insluitingsclausule verbinden aan de verkrijging, zodat het in de
gemeenschap valt.
Art. 1:94 lid 4 BW: uitsluitingsclausule en daarmee kan de verkrijging nooit
in de gemeenschap vallen, ook niet als echtgenoten bij huwelijkse
voorwaarden anders bepalen.
- Kan in combinatie met de insluitingsclausule, bijv. bij overlijden.
Week 1
Bij gebruik van verrekenbedingen kan ondanks koude uitsluiting in de
huwelijkse voorwaarden toch gedeeld worden bij overlijden of scheiding.
Wat blijft buiten de gemeenschap? In beginsel zit alles in de gemeenschap,
tenzij uitgesloten. Denk aan bijv. schenkingen of erfrechtelijke
verkrijgingen. Hetzelfde geldt voor schulden (art. 1:94 lid 7 BW).
Met oog op schuldeisers onderscheid maken tussen:
- Aansprakelijkheid;
- Draagplicht; en
- Uitwinbaarheid (verhaal).
Situatie: A en B zijn getrouwd in beperkte gemeenschap van goederen. A
gaat een verplichting aan jegens X.
Huishoudschuld Gemeenschapsschuld Eigen schuld
A A (art. 3:276 BW) A (art. 3:276 BW) A (art. 3:276 BW)
B (art. 1:85 BW)
D A + B (art. 3:276 + A (art. 3:276 + 1:96 A (art. 3:276 + 1:96
1:96 lid 1 + 2 BW) lid 1 + 2 BW) lid 1 BW)
G (art. 1:96 lid 1 BW) G (art. 1:96 lid 1 BW) G (art. 1:96 lid 1-3
BW)
V A (art. 1:84 lid 1 + 3 G (art. 1:96 lid 4 BW) A (art. 1:96 lid 5
BW) BW)
B (art. 1:84 lid 1 + 3
BW)
G (art. 1:84 lid 1 + 3
BW)
Externe aansprakelijkheid naar schuldeisers aansprakelijk is degene die
handelt en de overeenkomst aangaat of degene die niet handelt en dat
wel had moeten doen. In huwelijksvermogensrecht zijn er twee
uitzonderingen:
1. Huishoudschulden (art. 1:85 BW); en
2. Ontbinding van de gemeenschap (art. 1:102 BW). Dit speelt bij
overlijden en indiening van het echtscheidingsverzoek. De
gemeenschap wordt klaargemaakt voor verdeling.
Extern verhaal/uitwinbaarheid naar schuldeisers als niet wordt
gepresteerd, waarop kan dan beslag worden gelegd? Art. 1:96 + 3:276 e.v.
BW. Door het maken van huwelijkse voorwaarden kan je art. 1:96 BW
uitsluiten.
- Lid 3 geldt voor de gemeenschap van goederen na 2018. Het gaat
om niet in de gemeenschap vallende schulden (uitzondering, want in
beginsel valt alles in de gemeenschap, tenzij…). De
privéschuldeisers kan beslag leggen op vermogen van de ene
echtgenoot en op het vermogen van de gemeenschap. Als het gaat
, om een gemeenschapsgoed, dan 50% opbrengst naar de andere
echtgenoot. De andere echtgenoot kan ook 50% van een goed
betalen zodat het in zijn privévermogen komt en de schuldeiser het
geld kan gebruiken.
Bij ontbinding van de gemeenschap gaat art. 1:102 BW werken en
daarmee wordt de andere echtgenoot ook aansprakelijk. Als je
aansprakelijk bent, moet je instaan met je gehele vermogen (art. 3:276
BW). In principe uitwinnen bij de andere echtgenoot, maar art. 1:102
laatste zin BW: alleen uitwinbaar is het vermogen verkregen uit de
ontbonden huwelijksgemeenschap.
- Dus: aansprakelijk, maar beperkte gevolgen.
- Art. 1:102 BW voorkomt dat we pauliana nodig hebben als mensen
gaan scheiden uit liefde.
Interne draagplicht tussen echtgenoten hoofdregel:
gemeenschapsschulden worden door de gemeenschap gedragen conform
ieders aandeel en privéschulden worden gedragen door privévermogen.
- Art. 1:96 lid 2 BW: de privéschuldeiser mag goederen uit de
gemeenschap aanwijzen en zorgen dat deze uitgewonnen worden.
De aanwijsbevoegdheden zijn er om uitwinning en draagplicht op
elkaar te laten aansluiten. Dat voorkomt dat sprake is van
vergoedingsrechten.
Waarom bestaat art. 1:103 BW (afstand doen van de gemeenschap) nog
als art. 1:102 BW al bescherming biedt?
- Beëindiging voor aansprakelijkheid van nieuwe schulden, dus je
maakt je niet alleen los van de verhaalbaarheid, maar ook van
aansprakelijkheid.
- Voorkomen dat toekomstige inkomsten in de gemeenschap vallen en
daardoor vatbaar zijn voor schuldeisers.
Art. 1:102 BW biedt passieve bescherming tegen bepaalde schulden en
art. 1:103 BW is een actieve keuze om uit de gemeenschap te stappen –
en dus alle verdere aansprakelijkheid te beëindigen.
Onderdeel Art. 1:102 BW Art. 1:103 BW
Wat regelt het? Aansprakelijkheid voor Mogelijkheid om
gemeenschapsschulde afstand te doen van de
n gemeenschap
Wie wordt Echtgenoot die géén Echtgenoot die géén
beschermd? partij was bij een schulden wil dragen of
schuld deel wil blijven van de
gemeenschap
Aansprakelijkheid Beperkt: geen verhaal Niet meer van
privévermogen? op privégoederen die toepassing, want men
niet uit de is geen deelgenoot
gemeenschap komen meer
Toekomstige Nog steeds risico als Geen aansprakelijkheid
gemeenschapsschuld deelgenoot (via meer voor toekomstige
, en? gemeenschap) gemeenschapsschulde
n
Verhaalsmogelijkhede Alleen op Alleen op wat uit
n schuldeisers? gemeenschap gemeenschap aan
(beperkt) overgebleven
echtgenoot toekomt
Is men nog Ja Nee
deelgenoot?
Is afstand een optie Nee, slechts Ja, vrijwillige afstand
hier? bescherming van het gehele
gemeenschapsdeel
Doel van bepaling Beschermen van het Actieve beëindiging
privévermogen bij van vermogensband en
schulden van de ander aansprakelijkheid
Week 2
Gemeenschap van goederen is het systeem wat automatische werking
heeft, mits je huwelijkse voorwaarden maakt. Zonder huwelijkse
voorwaarden kan je de gemeenschap van goederen niet uitsluiten.
Art. 1:94 lid 1 BW geeft aan wat er in de gemeenschap van goederen valt.
Alles wat echtgenoten voor huwelijke privé hadden blijft privé. Er kunnen
dus 3 vermogens zijn. Lid 2 geeft dat de teller begint te lopen vanaf het
moment dat de gemeenschap ontstaat. Het moment van verkrijgen is dus
cruciaal. Uitzonderingen op de hoofdregel (lid 2):
- Sub a: erfrecht of gift. Moment van verkrijging is niet van belang,
maar de titel van de verkrijging wel.
- Sub b: pensioen, want daar is de Wvps voor die bepaalt hoe om te
gaan met pensioen van echtgenoten tijdens huwelijk (ouderdoms-
en nabestaandenpensioen).
- Sub c: rechten op grond van Boek 4 BW.
Altijd kijken naar wie heeft verkregen, op welk moment is verkregen en ten
titel waarvan is verkregen.
Art. 1:94 lid 3 BW: geeft een uitzondering op de uitzonderingen van lis 2
sub a:
- Sub a: echtgenoten kunnen door middel van schenkingen aan elkaar
er niet voor zorgen dat goederen buiten de gemeenschap vallen.
- Sub b: lezen in verband met lid 4, want erflater of schenker kan
insluitingsclausule verbinden aan de verkrijging, zodat het in de
gemeenschap valt.
Art. 1:94 lid 4 BW: uitsluitingsclausule en daarmee kan de verkrijging nooit
in de gemeenschap vallen, ook niet als echtgenoten bij huwelijkse
voorwaarden anders bepalen.
- Kan in combinatie met de insluitingsclausule, bijv. bij overlijden.
