Hoorcollege 1 Inleiding geneesmiddelen, gezondheid en ziekte
Doodsoorzaken (WHO)
Wat zie je?
Globaal vs Landen met lage inkomens
Ischemische hartziekten (Hartinfarct) Infectieziekten
Herseninfarct Babys dood bij geboorte
Hoe wordt het verschil verklaard:
• Zorg beter ontwikkeld in welvarende landen
o Meer artsen, vaccins, medicatie (geen antibiotica in arme landen
(=infectieziekten vaker doodsoorzaak)
• Leefomstandigheden (VB: mensen in arme landen leven op een vuilnisbelt)
• Leefstijl (VB: hartinfarct in westerse wereld agv ongezonde leefstijl)
• Beschikking over apparatuur, professionals, infrastructuur (slechte wegen, geen
ambu)
Wat is leefstijl?
Leefstijlfactoren: gedrag dat een gunstige of een ongunstige invloed kan hebben op
de gezondheid, zoals lichaamsbeweging, roken, drugsgebruik, overmatig
alcoholgebruik, seksueel risicogedrag, slapen en social media, gamen.
Leefstijl
• 50% van volwassenen NL overgewicht, BMI 25-30
• 14% van volwassenen NL ernstig overgewicht (obesitas)
• Kinderen (4-17 jaar): 16% overgewicht, 3,5% obesitas
Bij BMI > 30 (ernstig overgewicht of obesitas) of > 25 (overgewicht) én met een
verhoogd risico op ziekten die met overgewicht samenhangen, zoals hart- en
,vaatziekten of diabetes type 2, vergoedt de verzekering een gecombineerde leefstijl
interventie: 2-jarig programma
Onderdelen van een Leefstijl interventie:
• Voeding
• Beweging
• Ontspanning
Doel = “Duurzame gedragsverandering” tot stand brengen
Belangrijkste ziektes die met leefstijl samenhangen
• COPD (roken)
• Diabetes type 2
• Hart- en vaatziekten (weinig lichaamsbeweging, vet eten)
• Kanker (straling, alcohol, roken)
“Ziektes” in rijke landen niet door infecties maar door leefstijlfactoren
Kanker
à Wereldwijd grootste doodsoorzaak
Meest voorkomend: borst, long, colon en rectum, prostaat, huid, buikkanker
Kanker doodsoorzaak: long, colon en rectum, lever, buik, borstkanker
Richtlijnen
Functie: (para-)medische richtlijnen ondersteunen de klinische besluitvorming en
dragen bij aan betere zorg, meer transparantie en minder ongewenste
praktijkvariatie.
Ze zijn wetenschappelijk onderbouwd (consensus). Het zijn geen dwingende
voorschriften, maar afwijken moet goed onderbouwd worden in het dossier.
Leefstijl richtlijnen
Onder andere:
• NHG-standaard cardiovasculair risicomanagement (2019)
• Stoppen met roken NHG-richtlijn (2017)
Stellingen (waar/niet waar )
“In de NHG richtlijn cardio-vasculair risico-management”: Worden als risicofactoren
o.a. roken, alcohol, bewegen en voeding genoemd WAAR
“Volgens de NHG richtlijn cardio-vasculair risico-management”: vraagt de arts in de
anamnese naar iets als een lage sociaal-economische status (SES) WAAR
Een leefstijladvies uit de richtlijn is: ten minste 150 minuten per week matig
intensieve inspanning WAAR
Een optimaal gewicht is: BMI 25-30 NIET WAAR
,Medicamenteuze behandeling van een cardiovasculaire aandoening heeft meer
effect dan leefstijladvies NIET WAAR
86% van iedereen met longkanker krijgt dit door roken WAAR
De eerste keus interventie voor stoppen met roken zijn nicotinepleisters of -kauwgom
WAAR
De e-sigaret is de tweede keus interventie NIET WAAR
Ziekteleer / Pathologie
Gezondheid: een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en
niet alleen het gebrek aan ziekte of kwalen.
Op systeem/orgaan/weefsel/celniveau: homeostase (=evenwicht) wordt verstoord
cel kan door intra- of extracellulaire invloeden inwendig milieu niet handhaven à
verstoring homeostase à celschade of dood
TENTAMEN MKA §3.3.6
Energiehuishouding cel
Fotosynthese
Verbranding glucose
, Mitochondrion, 38 ATP
Glucose homeostase
Homeostase
Ziekte
Ziekte in het algemeen: de cel kan door extracellulaire en intracellulaire invloeden het
inwendig milieu niet handhaven à homeostase wordt verstoord
Doodsoorzaken (WHO)
Wat zie je?
Globaal vs Landen met lage inkomens
Ischemische hartziekten (Hartinfarct) Infectieziekten
Herseninfarct Babys dood bij geboorte
Hoe wordt het verschil verklaard:
• Zorg beter ontwikkeld in welvarende landen
o Meer artsen, vaccins, medicatie (geen antibiotica in arme landen
(=infectieziekten vaker doodsoorzaak)
• Leefomstandigheden (VB: mensen in arme landen leven op een vuilnisbelt)
• Leefstijl (VB: hartinfarct in westerse wereld agv ongezonde leefstijl)
• Beschikking over apparatuur, professionals, infrastructuur (slechte wegen, geen
ambu)
Wat is leefstijl?
Leefstijlfactoren: gedrag dat een gunstige of een ongunstige invloed kan hebben op
de gezondheid, zoals lichaamsbeweging, roken, drugsgebruik, overmatig
alcoholgebruik, seksueel risicogedrag, slapen en social media, gamen.
Leefstijl
• 50% van volwassenen NL overgewicht, BMI 25-30
• 14% van volwassenen NL ernstig overgewicht (obesitas)
• Kinderen (4-17 jaar): 16% overgewicht, 3,5% obesitas
Bij BMI > 30 (ernstig overgewicht of obesitas) of > 25 (overgewicht) én met een
verhoogd risico op ziekten die met overgewicht samenhangen, zoals hart- en
,vaatziekten of diabetes type 2, vergoedt de verzekering een gecombineerde leefstijl
interventie: 2-jarig programma
Onderdelen van een Leefstijl interventie:
• Voeding
• Beweging
• Ontspanning
Doel = “Duurzame gedragsverandering” tot stand brengen
Belangrijkste ziektes die met leefstijl samenhangen
• COPD (roken)
• Diabetes type 2
• Hart- en vaatziekten (weinig lichaamsbeweging, vet eten)
• Kanker (straling, alcohol, roken)
“Ziektes” in rijke landen niet door infecties maar door leefstijlfactoren
Kanker
à Wereldwijd grootste doodsoorzaak
Meest voorkomend: borst, long, colon en rectum, prostaat, huid, buikkanker
Kanker doodsoorzaak: long, colon en rectum, lever, buik, borstkanker
Richtlijnen
Functie: (para-)medische richtlijnen ondersteunen de klinische besluitvorming en
dragen bij aan betere zorg, meer transparantie en minder ongewenste
praktijkvariatie.
Ze zijn wetenschappelijk onderbouwd (consensus). Het zijn geen dwingende
voorschriften, maar afwijken moet goed onderbouwd worden in het dossier.
Leefstijl richtlijnen
Onder andere:
• NHG-standaard cardiovasculair risicomanagement (2019)
• Stoppen met roken NHG-richtlijn (2017)
Stellingen (waar/niet waar )
“In de NHG richtlijn cardio-vasculair risico-management”: Worden als risicofactoren
o.a. roken, alcohol, bewegen en voeding genoemd WAAR
“Volgens de NHG richtlijn cardio-vasculair risico-management”: vraagt de arts in de
anamnese naar iets als een lage sociaal-economische status (SES) WAAR
Een leefstijladvies uit de richtlijn is: ten minste 150 minuten per week matig
intensieve inspanning WAAR
Een optimaal gewicht is: BMI 25-30 NIET WAAR
,Medicamenteuze behandeling van een cardiovasculaire aandoening heeft meer
effect dan leefstijladvies NIET WAAR
86% van iedereen met longkanker krijgt dit door roken WAAR
De eerste keus interventie voor stoppen met roken zijn nicotinepleisters of -kauwgom
WAAR
De e-sigaret is de tweede keus interventie NIET WAAR
Ziekteleer / Pathologie
Gezondheid: een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en
niet alleen het gebrek aan ziekte of kwalen.
Op systeem/orgaan/weefsel/celniveau: homeostase (=evenwicht) wordt verstoord
cel kan door intra- of extracellulaire invloeden inwendig milieu niet handhaven à
verstoring homeostase à celschade of dood
TENTAMEN MKA §3.3.6
Energiehuishouding cel
Fotosynthese
Verbranding glucose
, Mitochondrion, 38 ATP
Glucose homeostase
Homeostase
Ziekte
Ziekte in het algemeen: de cel kan door extracellulaire en intracellulaire invloeden het
inwendig milieu niet handhaven à homeostase wordt verstoord
