Orthopedagogiek: onderwijsfactoren
Cursusleerdoelen:
o Het ontstaan van verschillen tussen leerlingen in leren en ontwikkelen
(psychosociale en neurocognitieve aspecten/factoren + in (onderwijs) context)
o Verzorgingsstaat van het onderwijs in Nederland
o Het belang van funderende vaardigheden zoals taal en rekenen/wiskunde
o Praktische en wetenschappelijke implicaties van onderzoek en theorieën
College 1 – Hoe gaat het op school?
Literatuur:
Higgen, S., & Mösko, M. (2020). Mental health and cultural and linguistic diversity as
challenges in school? An interview study on the implications for students and
teachers. PLoS ONE, 15, 1-21 (e0236160)
Link: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0236160
McCoy, S., & Banks, J. (2012). Simply Academic? Why children with special educational
needs don’t like school. European Journal of Special Needs Education, 27, 81-97.
Doi: 10.1080/08856257.2011.640487
Leerdoelen College 1:
o E"ecten omschrijven van onderwijs inclusief leerlingen met extra
ondersteuningsbehoeften, zoals ervaren door leerkrachten, leerlingbegeleiders
en leerlingen
o De resultaten van een onderzoeksartikel interpreteren a.d.h.v. het
biopsychosociale model van deze cursus
o Het verschil tussen positieve en risico-factoren herkennen
o De ondersteuningsroute binnen Passend Onderwijs in Nederland uitleggen
,Biopsychosociaal model
Gezondheidsconditie:
Er werd altijd meer gekeken naar het Medisch model
Nu steeds meer naar het sociaal model
Sociaal model:
o Probleem in interactie met omgeving à aanpassingen in omgeving à fijn voor
individu
o Mogelijke problemen in de klas (Artikel: Higgen & Mösko, 2020)
o Externaliserend gedrag: rusteloos, storend, agressief
o Teruggetrokken gedrag
o Sociale problemen: moeite met vriendschappen
o Somatische symptomen: hoofdpijn en buikpijn
o Hoge eisen vanuit huis
o Moeite met leren: lezen, schrijven, rekenen
Domeinfunctioneren:
o Verbale communicatie (woordenschat, verbaal redeneren)
o Schoolse basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen)
o Visueel cognitief (visuele perceptie, nonverbaal redeneren)
o Sociale vaardigheden (positie in de klas, vriendschappen)
o Executief functioneren (plannen, organiseren, aandacht switchen)
o Zelfregulatie (emotieregulatie, onvoorspelbaarheid)
à Verbale communicatie & Schoolse basisvaardigheden zijn funderende
vaardigheden
,Hoe functioneert de leerling? (ongeacht de diagnose)
à Functional Abilities Classification Tool (FACT)
Schoolbetrokken:
Divers begrip:
1. Schoolsucces à cijfers en diploma halen
2. Sense of belonging à erbij horen in de klas en op school
3. Passend leergedrag à past je gedrag bij de situatie in de klas
o Participatie à in hoeverre mag en kan je meedoen in de klas en in de pauze?
o Belemmerend als een kind hier problemen in ervaart
o Optimaliserend als een kind positief participeert
o Betrokkenheid is zichtbaar in diverse contexten
o Gestructureerd: klassikale instructie, gym, leekracht-gestuurd groepswerk
o Ongestructureerd: pauzes, zelfstandig werken, huiswerk maken,
groepsprojecten
Hoe betrokken is de leerling op school?
à Participation Classification
, Externe factoren:
- Onderwijssysteem
o Regulier onderwijs
o Speciaal (basis)onderwijs
o samenwerkingsverbanden
- School & klas
o Fysieke omgeving (inrichting klaslokaal, school, schoolplein)
o Klassenklimaat
o Time-management (dagschema)
o Steun, aandacht en ondersteuning voor leerlingen
o Acceptatie klasgenoten (uit Artikel Higgen & Mösko, 2020: stigmatiseren,
exclusie, pesten, speciale behandeling)
- Familie & thuis
o Sociale klasse (inkomen, werk, opleiding ouders)
o Thuistaal (culturele waarden)
o Stress
o Gezinssamenstelling
o Ouder met gezondheidsproblemen
o Opvoedingsstijl
o Kwaliteit relatie (ouder-kind en ouders onderling)
o Ouderbetrokkenheid bij school
Persoonlijke factoren:
- Achtergrondkenmerken
- Onderliggende processen/ mechanismen
o Neurocognitief
§ Werkgeheugen
§ Verwerkingssnelheid
§ Fonologisch bewustzijn
o Psychosociaal
§ Aiectief: motivatie, angst, persoonlijke interesses
Cursusleerdoelen:
o Het ontstaan van verschillen tussen leerlingen in leren en ontwikkelen
(psychosociale en neurocognitieve aspecten/factoren + in (onderwijs) context)
o Verzorgingsstaat van het onderwijs in Nederland
o Het belang van funderende vaardigheden zoals taal en rekenen/wiskunde
o Praktische en wetenschappelijke implicaties van onderzoek en theorieën
College 1 – Hoe gaat het op school?
Literatuur:
Higgen, S., & Mösko, M. (2020). Mental health and cultural and linguistic diversity as
challenges in school? An interview study on the implications for students and
teachers. PLoS ONE, 15, 1-21 (e0236160)
Link: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0236160
McCoy, S., & Banks, J. (2012). Simply Academic? Why children with special educational
needs don’t like school. European Journal of Special Needs Education, 27, 81-97.
Doi: 10.1080/08856257.2011.640487
Leerdoelen College 1:
o E"ecten omschrijven van onderwijs inclusief leerlingen met extra
ondersteuningsbehoeften, zoals ervaren door leerkrachten, leerlingbegeleiders
en leerlingen
o De resultaten van een onderzoeksartikel interpreteren a.d.h.v. het
biopsychosociale model van deze cursus
o Het verschil tussen positieve en risico-factoren herkennen
o De ondersteuningsroute binnen Passend Onderwijs in Nederland uitleggen
,Biopsychosociaal model
Gezondheidsconditie:
Er werd altijd meer gekeken naar het Medisch model
Nu steeds meer naar het sociaal model
Sociaal model:
o Probleem in interactie met omgeving à aanpassingen in omgeving à fijn voor
individu
o Mogelijke problemen in de klas (Artikel: Higgen & Mösko, 2020)
o Externaliserend gedrag: rusteloos, storend, agressief
o Teruggetrokken gedrag
o Sociale problemen: moeite met vriendschappen
o Somatische symptomen: hoofdpijn en buikpijn
o Hoge eisen vanuit huis
o Moeite met leren: lezen, schrijven, rekenen
Domeinfunctioneren:
o Verbale communicatie (woordenschat, verbaal redeneren)
o Schoolse basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen)
o Visueel cognitief (visuele perceptie, nonverbaal redeneren)
o Sociale vaardigheden (positie in de klas, vriendschappen)
o Executief functioneren (plannen, organiseren, aandacht switchen)
o Zelfregulatie (emotieregulatie, onvoorspelbaarheid)
à Verbale communicatie & Schoolse basisvaardigheden zijn funderende
vaardigheden
,Hoe functioneert de leerling? (ongeacht de diagnose)
à Functional Abilities Classification Tool (FACT)
Schoolbetrokken:
Divers begrip:
1. Schoolsucces à cijfers en diploma halen
2. Sense of belonging à erbij horen in de klas en op school
3. Passend leergedrag à past je gedrag bij de situatie in de klas
o Participatie à in hoeverre mag en kan je meedoen in de klas en in de pauze?
o Belemmerend als een kind hier problemen in ervaart
o Optimaliserend als een kind positief participeert
o Betrokkenheid is zichtbaar in diverse contexten
o Gestructureerd: klassikale instructie, gym, leekracht-gestuurd groepswerk
o Ongestructureerd: pauzes, zelfstandig werken, huiswerk maken,
groepsprojecten
Hoe betrokken is de leerling op school?
à Participation Classification
, Externe factoren:
- Onderwijssysteem
o Regulier onderwijs
o Speciaal (basis)onderwijs
o samenwerkingsverbanden
- School & klas
o Fysieke omgeving (inrichting klaslokaal, school, schoolplein)
o Klassenklimaat
o Time-management (dagschema)
o Steun, aandacht en ondersteuning voor leerlingen
o Acceptatie klasgenoten (uit Artikel Higgen & Mösko, 2020: stigmatiseren,
exclusie, pesten, speciale behandeling)
- Familie & thuis
o Sociale klasse (inkomen, werk, opleiding ouders)
o Thuistaal (culturele waarden)
o Stress
o Gezinssamenstelling
o Ouder met gezondheidsproblemen
o Opvoedingsstijl
o Kwaliteit relatie (ouder-kind en ouders onderling)
o Ouderbetrokkenheid bij school
Persoonlijke factoren:
- Achtergrondkenmerken
- Onderliggende processen/ mechanismen
o Neurocognitief
§ Werkgeheugen
§ Verwerkingssnelheid
§ Fonologisch bewustzijn
o Psychosociaal
§ Aiectief: motivatie, angst, persoonlijke interesses
