SAMENVATTING HUMAN RESOURCES MANAGEMENT
Kim De Meulenaere
2024-2025
1
BO BEMELMANS
, Inhoudsopgave
Voorbereiding: tekst Jiang et al. AMO-model .................................................................... 6
How does human resource management influence organizational outcomes? A meta-analytic
inverstigation of mediating mechanisms. ..............................................................................6
LES 1: WAT IS HRM PRECIES? WAT IS HET BELANG VAN HRM? ........................................... 6
Organisaties door de jaren heen ...........................................................................................6
Vroeger: ...........................................................................................................................7
HR-functies die bestaan in een organisatie ...........................................................................9
Conceptueel model: Wat is HRM? Wat voor impact heeft HRM op de bedrijfsresultaten? ........9
Onderdelen van het conceptueel model: ............................................................................ 10
The black box..................................................................................................................... 10
Resource based view ...................................................................................................... 11
Psychologisch contract .................................................................................................. 12
Interdisciplinaire visie op SHRM ...................................................................................... 12
Artikel van Boxall & Purcell: twee visies op best practices van SHRM .................................... 12
VISIE 1 ........................................................................................................................... 12
VISIE 1.5 (configuratieperspectief) .................................................................................. 13
Hoe moeten we HR aanpakken? - 2 wetenschappelijke basismodellen ................................ 13
Model 1 (Michiganmodel) ............................................................................................... 13
Model 2 (Harvardmodel) ................................................................................................. 14
De plaats van HR in organisaties ......................................................................................... 14
HR in de praktijk (in 2025) – zie study Ulrich ......................................................................... 16
4 rollen van een HR-professional ..................................................................................... 16
Strategisch HRM in de praktijk ............................................................................................ 17
Uitdagingen waar HR vandaag voor staat ............................................................................ 17
LES 2: STRATEGISCHE PERSONEELSPLANNING & WERVING ........................................... 18
Strategische personeelsplanning........................................................................................ 18
Waarom strategische personeelsplanning? ..................................................................... 18
Van strategie naar personeelsplanning ............................................................................ 18
Wat is een strategie van een organisatie? ......................................................................... 19
Balanced scorecard: ...................................................................................................... 19
Flexibiliteit: belangrijke factor in het plannen van je personeelsinzet ................................ 20
Van personeels- naar HR-planning: stap voor stap ........................................................... 21
INSTROOM – DOORSTROOM – UITSTROOM ........................................................................ 22
HR-plan ......................................................................................................................... 22
Aanwerving .................................................................................................................... 23
2
BO BEMELMANS
, Hoe organisaties competentieprofielen uitwerken: .......................................................... 24
Aanwervingsproces: doelgroep – kanaal – boodschap ...................................................... 25
Employer branding ......................................................................................................... 26
ROI – Return On Investment - “Wat brengt het de organisatie op als die een goed
aanwervingsbeleid voert?” .............................................................................................. 28
LES 3: SELECTIE & ASSESSMENT ................................................................................... 29
Het selectieproces............................................................................................................. 29
Taken van de assessoren ................................................................................................ 34
Onboarding .................................................................................................................... 35
De ROI van een goed selectiebeleid ................................................................................ 35
LES 4: LOOPBAANMANAGEMENT – LEREN EN ONTWIKKELEN (= doorstroom) ................... 36
Loopbaanmanagement ...................................................................................................... 36
Loopbaanmanagement is een duale verantwoordelijkheid ............................................... 36
Organizational Career Management – Waar moet de focus liggen? ................................... 37
3 types van loopbaanbeleid ............................................................................................ 37
Bindingsbeleid: typisch voor organisaties met een interne arbeidsmarkt .......................... 37
Bureaucratisch vs. flexibel loopbaanbeleid ..................................................................... 38
Individual career management ........................................................................................ 39
Life-span, life-space theory (Super, 1980) ........................................................................ 39
8 loopbaanankers (Edgar Schein) .................................................................................... 40
Kaleidoscope-loopbaanmodel (Maineiro & Sullivan, 2005) ............................................... 40
Doel van loopbaanmanagement ..................................................................................... 41
ROI van een goed loopbaanbeleid ................................................................................... 41
Leren en ontwikkelen – learning and development............................................................... 42
2 definities ..................................................................................................................... 42
Doelen van leren en ontwikkelen ..................................................................................... 42
Verschillende vormen van leren ...................................................................................... 42
Waarom leren en ontwikkelen? ....................................................................................... 43
Performantie- en potentieelmatrix................................................................................... 43
HR-development ............................................................................................................ 43
Levenslang leren in de praktijk ........................................................................................ 44
Leer- en ontwikkelbeleid ................................................................................................. 44
Methoden binnen de HR-development cylcus ................................................................. 45
4 niveaus qua evaluatie (Kirkpatrick) ............................................................................... 46
De lerende organisatie .................................................................................................... 47
LES 6: STUREN OP PERFORMANTIE ............................................................................... 48
3
BO BEMELMANS
, Wat is sturen op performantie? ........................................................................................... 48
De rode draad (figuur vorige editie en deze editie van boek) .............................................. 48
Plannen, opvolgen en evalueren ...................................................................................... 49
Prestatiemanagement in de praktijk ................................................................................ 49
Elke fase: stap voor stap ................................................................................................. 50
Goal setting theory: Locke & Latham → zorgt voor motivatie (AMO) .................................. 50
Het planningsgesprek ..................................................................................................... 51
Het functioneringsgesprek .............................................................................................. 51
Het evaluatiegesprek ...................................................................................................... 51
De evaluatie: methoden/tools/instrumenten om werknemers te evalueren....................... 52
Beoordelingsfouten ........................................................................................................ 54
SHRM-interventies o.b.v. beoordeling .............................................................................. 55
ROI van prestatiemanagement ........................................................................................ 55
Waarom is prestatiemanagement het zwarte schaap? ..................................................... 56
LES 7: GASTLES RIA JANVIER – HRM & ARBEIDSRECHT.................................................... 58
Inleiding ............................................................................................................................ 58
Waarom arbeidsrecht?....................................................................................................... 59
Juist of fout vragen: ......................................................................................................... 60
Aanwerving binnen het arbeidsrecht ................................................................................... 63
Definitie arbeidsovereenkomst ....................................................................................... 63
Selecteren ......................................................................................................................... 65
Selecteren ......................................................................................................................... 66
Tewerkstelling .................................................................................................................... 66
Aansprakelijkheid .............................................................................................................. 67
Schorsing .......................................................................................................................... 68
Schorsingsgronden......................................................................................................... 68
Loon .................................................................................................................................. 69
Het beëindigen van de AO .................................................................................................. 70
Vragen Arbeidsrecht met verbetering .................................................................................. 73
LES 8: BELONEN EN WAARDEREN ................................................................................. 75
Waarom belonen en waarderen? ........................................................................................ 75
Allerbelangrijkste effecten binnen het conceptueel model ............................................... 77
Arbeidsrechtelijke context van lonen ............................................................................... 78
Wat is beloning? ............................................................................................................. 78
Verschillende typologieën loon/compensatie .................................................................. 79
Het functieloon .............................................................................................................. 80
4
BO BEMELMANS
, Automatische loonindexatie ........................................................................................... 81
Werkt het functieloon? ................................................................................................... 81
Loontransparantie .......................................................................................................... 82
Is er nog een loonkloof? .................................................................................................. 82
Redenen voor de loonkloof ............................................................................................. 83
Het prestatieloon ........................................................................................................... 84
Voor- en nadelen prestatieloon (p. 212-215) .................................................................... 84
Voorwaarde prestatieloon............................................................................................... 84
Vast of prestatieloon? ..................................................................................................... 86
Een mix van vast loon en prestatieloon: goed idee? .......................................................... 86
Een goed loonbeleid ....................................................................................................... 87
Total rewards.................................................................................................................. 88
Is een cafetariaplan een goed idee? (= flexibele voordelen) .............................................. 88
Aanbod extralegale voordelen ............................................................................................ 89
Ontwikkeling .................................................................................................................. 89
Motiverende werkomgeving ............................................................................................ 89
Job design / job enrichment ............................................................................................ 90
Succesfactoren van beloningsbeleid ............................................................................... 90
Billijkheid ....................................................................................................................... 91
Rechtvaardigheid ........................................................................................................... 91
Fit .................................................................................................................................. 92
ROI van beloningsbeleid ................................................................................................. 92
LES 10: UITSTROOMBELEID .......................................................................................... 93
Verschillende types van verloop ......................................................................................... 93
Functioneel – dysfunctioneel verloop ................................................................................. 93
Functioneel verloop (voordelen) ...................................................................................... 94
Dysfunctioneel verloop (nadelen).................................................................................... 94
Wanneer functioneel – dysfunctioneel verloop? ............................................................... 95
Uitstroombeleid................................................................................................................. 96
Onvrijwillig verloop ......................................................................................................... 96
Vrijwillig verloop ........................................................................................................... 102
Onderzoek: Impact van leeftijdspolarisatie op vrijwillig verloop ...................................... 103
Natuurlijk verloop ......................................................................................................... 107
ROI van goed uitstroombeleid ....................................................................................... 108
5
BO BEMELMANS
, SAMENVATTING HUMAN RECOURCES MANAGEMENT – KIM DE MEULENAERE
Voorbereiding: tekst Jiang et al. AMO-model
How does human resource management influence organizational outcomes? A
meta-analytic inverstigation of mediating mechanisms.
De effecten van 3 HRM-systemen worden, gebruikmakend van het AMO-model, onderzocht:
• Vaardigheden verhogen
• Motivatie verhogen
• Kansen verhogen
De effecten worden gemeten door te kijken naar directe en indirecte bedrijfsresultaten.
De directe bedrijfsresultaten: menselijk kapitaal en motivatie.
De indirecte bedrijfsresultaten: de turnover, de operationele resultaten en de financiële
resultaten.
Vaardigheden-verhogende praktijken zijn sterk gerelateerd aan menselijk kapitaal, maar
minder aan de motivatie van werknemers dan motivatie verhogende praktijken en kansen
verhogende praktijken. Alle praktijken waren zowel direct als indirect verbonden aan de
financiële resultaten van het bedrijf.
LES 1: WAT IS HRM PRECIES? WAT IS HET BELANG VAN HRM?
Organisaties door de jaren heen
Waaruit bestaan organisaties:
• Configuratie van mensen, groeperingen van mensen
• Elk met eigen rol en verantwoordelijkheid
• Elk met eigen doel/missie
• Hiervoor zijn recources nodig!
3 types recources die nodig zijn voor een organisatie:
• Financiële middelen
• Plant machinery & equipment (gebouwen, computers, spullen, …)
• Menselijk kapitaal (human recources)
Nu: ‘Menselijke recources zijn het allerbelangrijkste.”
6
BO BEMELMANS
Kim De Meulenaere
2024-2025
1
BO BEMELMANS
, Inhoudsopgave
Voorbereiding: tekst Jiang et al. AMO-model .................................................................... 6
How does human resource management influence organizational outcomes? A meta-analytic
inverstigation of mediating mechanisms. ..............................................................................6
LES 1: WAT IS HRM PRECIES? WAT IS HET BELANG VAN HRM? ........................................... 6
Organisaties door de jaren heen ...........................................................................................6
Vroeger: ...........................................................................................................................7
HR-functies die bestaan in een organisatie ...........................................................................9
Conceptueel model: Wat is HRM? Wat voor impact heeft HRM op de bedrijfsresultaten? ........9
Onderdelen van het conceptueel model: ............................................................................ 10
The black box..................................................................................................................... 10
Resource based view ...................................................................................................... 11
Psychologisch contract .................................................................................................. 12
Interdisciplinaire visie op SHRM ...................................................................................... 12
Artikel van Boxall & Purcell: twee visies op best practices van SHRM .................................... 12
VISIE 1 ........................................................................................................................... 12
VISIE 1.5 (configuratieperspectief) .................................................................................. 13
Hoe moeten we HR aanpakken? - 2 wetenschappelijke basismodellen ................................ 13
Model 1 (Michiganmodel) ............................................................................................... 13
Model 2 (Harvardmodel) ................................................................................................. 14
De plaats van HR in organisaties ......................................................................................... 14
HR in de praktijk (in 2025) – zie study Ulrich ......................................................................... 16
4 rollen van een HR-professional ..................................................................................... 16
Strategisch HRM in de praktijk ............................................................................................ 17
Uitdagingen waar HR vandaag voor staat ............................................................................ 17
LES 2: STRATEGISCHE PERSONEELSPLANNING & WERVING ........................................... 18
Strategische personeelsplanning........................................................................................ 18
Waarom strategische personeelsplanning? ..................................................................... 18
Van strategie naar personeelsplanning ............................................................................ 18
Wat is een strategie van een organisatie? ......................................................................... 19
Balanced scorecard: ...................................................................................................... 19
Flexibiliteit: belangrijke factor in het plannen van je personeelsinzet ................................ 20
Van personeels- naar HR-planning: stap voor stap ........................................................... 21
INSTROOM – DOORSTROOM – UITSTROOM ........................................................................ 22
HR-plan ......................................................................................................................... 22
Aanwerving .................................................................................................................... 23
2
BO BEMELMANS
, Hoe organisaties competentieprofielen uitwerken: .......................................................... 24
Aanwervingsproces: doelgroep – kanaal – boodschap ...................................................... 25
Employer branding ......................................................................................................... 26
ROI – Return On Investment - “Wat brengt het de organisatie op als die een goed
aanwervingsbeleid voert?” .............................................................................................. 28
LES 3: SELECTIE & ASSESSMENT ................................................................................... 29
Het selectieproces............................................................................................................. 29
Taken van de assessoren ................................................................................................ 34
Onboarding .................................................................................................................... 35
De ROI van een goed selectiebeleid ................................................................................ 35
LES 4: LOOPBAANMANAGEMENT – LEREN EN ONTWIKKELEN (= doorstroom) ................... 36
Loopbaanmanagement ...................................................................................................... 36
Loopbaanmanagement is een duale verantwoordelijkheid ............................................... 36
Organizational Career Management – Waar moet de focus liggen? ................................... 37
3 types van loopbaanbeleid ............................................................................................ 37
Bindingsbeleid: typisch voor organisaties met een interne arbeidsmarkt .......................... 37
Bureaucratisch vs. flexibel loopbaanbeleid ..................................................................... 38
Individual career management ........................................................................................ 39
Life-span, life-space theory (Super, 1980) ........................................................................ 39
8 loopbaanankers (Edgar Schein) .................................................................................... 40
Kaleidoscope-loopbaanmodel (Maineiro & Sullivan, 2005) ............................................... 40
Doel van loopbaanmanagement ..................................................................................... 41
ROI van een goed loopbaanbeleid ................................................................................... 41
Leren en ontwikkelen – learning and development............................................................... 42
2 definities ..................................................................................................................... 42
Doelen van leren en ontwikkelen ..................................................................................... 42
Verschillende vormen van leren ...................................................................................... 42
Waarom leren en ontwikkelen? ....................................................................................... 43
Performantie- en potentieelmatrix................................................................................... 43
HR-development ............................................................................................................ 43
Levenslang leren in de praktijk ........................................................................................ 44
Leer- en ontwikkelbeleid ................................................................................................. 44
Methoden binnen de HR-development cylcus ................................................................. 45
4 niveaus qua evaluatie (Kirkpatrick) ............................................................................... 46
De lerende organisatie .................................................................................................... 47
LES 6: STUREN OP PERFORMANTIE ............................................................................... 48
3
BO BEMELMANS
, Wat is sturen op performantie? ........................................................................................... 48
De rode draad (figuur vorige editie en deze editie van boek) .............................................. 48
Plannen, opvolgen en evalueren ...................................................................................... 49
Prestatiemanagement in de praktijk ................................................................................ 49
Elke fase: stap voor stap ................................................................................................. 50
Goal setting theory: Locke & Latham → zorgt voor motivatie (AMO) .................................. 50
Het planningsgesprek ..................................................................................................... 51
Het functioneringsgesprek .............................................................................................. 51
Het evaluatiegesprek ...................................................................................................... 51
De evaluatie: methoden/tools/instrumenten om werknemers te evalueren....................... 52
Beoordelingsfouten ........................................................................................................ 54
SHRM-interventies o.b.v. beoordeling .............................................................................. 55
ROI van prestatiemanagement ........................................................................................ 55
Waarom is prestatiemanagement het zwarte schaap? ..................................................... 56
LES 7: GASTLES RIA JANVIER – HRM & ARBEIDSRECHT.................................................... 58
Inleiding ............................................................................................................................ 58
Waarom arbeidsrecht?....................................................................................................... 59
Juist of fout vragen: ......................................................................................................... 60
Aanwerving binnen het arbeidsrecht ................................................................................... 63
Definitie arbeidsovereenkomst ....................................................................................... 63
Selecteren ......................................................................................................................... 65
Selecteren ......................................................................................................................... 66
Tewerkstelling .................................................................................................................... 66
Aansprakelijkheid .............................................................................................................. 67
Schorsing .......................................................................................................................... 68
Schorsingsgronden......................................................................................................... 68
Loon .................................................................................................................................. 69
Het beëindigen van de AO .................................................................................................. 70
Vragen Arbeidsrecht met verbetering .................................................................................. 73
LES 8: BELONEN EN WAARDEREN ................................................................................. 75
Waarom belonen en waarderen? ........................................................................................ 75
Allerbelangrijkste effecten binnen het conceptueel model ............................................... 77
Arbeidsrechtelijke context van lonen ............................................................................... 78
Wat is beloning? ............................................................................................................. 78
Verschillende typologieën loon/compensatie .................................................................. 79
Het functieloon .............................................................................................................. 80
4
BO BEMELMANS
, Automatische loonindexatie ........................................................................................... 81
Werkt het functieloon? ................................................................................................... 81
Loontransparantie .......................................................................................................... 82
Is er nog een loonkloof? .................................................................................................. 82
Redenen voor de loonkloof ............................................................................................. 83
Het prestatieloon ........................................................................................................... 84
Voor- en nadelen prestatieloon (p. 212-215) .................................................................... 84
Voorwaarde prestatieloon............................................................................................... 84
Vast of prestatieloon? ..................................................................................................... 86
Een mix van vast loon en prestatieloon: goed idee? .......................................................... 86
Een goed loonbeleid ....................................................................................................... 87
Total rewards.................................................................................................................. 88
Is een cafetariaplan een goed idee? (= flexibele voordelen) .............................................. 88
Aanbod extralegale voordelen ............................................................................................ 89
Ontwikkeling .................................................................................................................. 89
Motiverende werkomgeving ............................................................................................ 89
Job design / job enrichment ............................................................................................ 90
Succesfactoren van beloningsbeleid ............................................................................... 90
Billijkheid ....................................................................................................................... 91
Rechtvaardigheid ........................................................................................................... 91
Fit .................................................................................................................................. 92
ROI van beloningsbeleid ................................................................................................. 92
LES 10: UITSTROOMBELEID .......................................................................................... 93
Verschillende types van verloop ......................................................................................... 93
Functioneel – dysfunctioneel verloop ................................................................................. 93
Functioneel verloop (voordelen) ...................................................................................... 94
Dysfunctioneel verloop (nadelen).................................................................................... 94
Wanneer functioneel – dysfunctioneel verloop? ............................................................... 95
Uitstroombeleid................................................................................................................. 96
Onvrijwillig verloop ......................................................................................................... 96
Vrijwillig verloop ........................................................................................................... 102
Onderzoek: Impact van leeftijdspolarisatie op vrijwillig verloop ...................................... 103
Natuurlijk verloop ......................................................................................................... 107
ROI van goed uitstroombeleid ....................................................................................... 108
5
BO BEMELMANS
, SAMENVATTING HUMAN RECOURCES MANAGEMENT – KIM DE MEULENAERE
Voorbereiding: tekst Jiang et al. AMO-model
How does human resource management influence organizational outcomes? A
meta-analytic inverstigation of mediating mechanisms.
De effecten van 3 HRM-systemen worden, gebruikmakend van het AMO-model, onderzocht:
• Vaardigheden verhogen
• Motivatie verhogen
• Kansen verhogen
De effecten worden gemeten door te kijken naar directe en indirecte bedrijfsresultaten.
De directe bedrijfsresultaten: menselijk kapitaal en motivatie.
De indirecte bedrijfsresultaten: de turnover, de operationele resultaten en de financiële
resultaten.
Vaardigheden-verhogende praktijken zijn sterk gerelateerd aan menselijk kapitaal, maar
minder aan de motivatie van werknemers dan motivatie verhogende praktijken en kansen
verhogende praktijken. Alle praktijken waren zowel direct als indirect verbonden aan de
financiële resultaten van het bedrijf.
LES 1: WAT IS HRM PRECIES? WAT IS HET BELANG VAN HRM?
Organisaties door de jaren heen
Waaruit bestaan organisaties:
• Configuratie van mensen, groeperingen van mensen
• Elk met eigen rol en verantwoordelijkheid
• Elk met eigen doel/missie
• Hiervoor zijn recources nodig!
3 types recources die nodig zijn voor een organisatie:
• Financiële middelen
• Plant machinery & equipment (gebouwen, computers, spullen, …)
• Menselijk kapitaal (human recources)
Nu: ‘Menselijke recources zijn het allerbelangrijkste.”
6
BO BEMELMANS
