Stedenbouwkunde
Hoorcollege 1
Leerdoelen:
- Beeld schetsen van de ontwikkeling van Nederlandse steden vanaf
1650 tot nu
- Uitleggen en voorbeelden geven van ‘stedelijk programma’
- Belangrijkste ontwikkeling in het ruimtegebruik vanaf de WO II tot
heden
- Beeld van relevante trends en ontwikkelingen in de stad van
morgen
Stedenbouwkunde is het vakgebied dat onderzoek doet naar wenselijke en
mogelijke ontwikkelingen voor bestaande en nieuw in te richten gebieden
inclusief en de openbare ruimte.
Een stad is nooit af, want er zijn continue veranderede behoeftes.
Bij een stedelijk programma gaat over de functionaliteiten van een stad, de
bestaansredenen:
- Wonen
- Cultuur
- Recreatie
- Werk
- Vervoer
Mensen gaan in de stad wonen omdat er woningen zijn, er werk is, ov, recreatie
en een combinatie van deze factoren. Bedrijven gaan zich ergens vestigen omdat
er een afzetmarkt en personeel te vinden is. Ook kunnen imago en identiteit een
rol spelen. Deze factoren moeten permanent worden onderhouden om er voor te
zorgen dat steden niet weer leeg lopen.
Middeleeuwse stad
In de middeleeuwen werd ontworpen met als basis een militaire verdediging. Zo
hadden steden stadsmuren om de stad te beschermen. Een stad was opgebouwd
als: stad-stadsmuur-gracht. Deze zijn uiteindelijk verdwenen omdat steden te
hard groeide en wapens sterker werden dan de muren en de muren dus
overbodig zijn. De steden groeide door de bouw van fabrieken, bedrijven en
arbeiderswijken. Een nieuw verdedigingssysteem is bijvoorbeeld de stelling van
Amsterdam.
industriële stad
- Functiescheiding: wonen en werken
apart
- Ondersteund door industrie
Na de tweede wereldoorlog kwam (prefab)
beton op omdat er snel en goedkoop
gebouwd moest worden.
, Gebundelde deconcentratie spreidbeleid met groeikernen
Maakbare samenleving door ontpoldering en ontginning maakte wij gebieden
zoals we wouden. Door de emancipatie kreeg alle burgers steeds meer te
zeggen over de stad.
Functionele stad
Er zijn 5 hoofkenmerken van de functionele stad
1. Tegengaan van metropool vorming, het juist bevorderen van stedelijke
spreiding, spreidingsbeleid, 1960. Hierdoor worden er ruimtelijk,
verkeerskundige, sociale en economische problemen opgelost.
2. Samenhang van stedenbouw en volkshuisvesting. Bouwproductie en
ruimtelijke ordening/stedenbouw worden op elkaar afgestemd
3. Accent op nationaal wegennetwerk: achterblijven van regionale netwerken.
Het ruimtelijke beleid wordt ook afgestemd op de wegen. Echter werd er
hier alleen rekening gehouden met de A-wegen en minder met de N-
wegen.
4. Bewerking en beheersing van natuur en landschap. Door het inpolderen
kwam er meer land beschikbaar. Hier werd zowel economisch als stedelijk
van geprofiteerd.
5. Functiescheiding van stedelijke functies wonen, werken, verkeer en
recreatie.
Er kwam ook kritiek op de functionele stad:
- Binnenstad beleving kil en sfeerloos
- Milieu en visserij door de inpoldering en afsluiten van rivieren en
kanalen was visserij niet meer mogelijk
Door deze kritieke kwam er een aan de functionele, moderne stedenbouw
Ruimtelijke kwaliteit is basis van 3 principes:
1. Duurzame esthetische kwaliteit. Langdurige waardering
2. Duurzame functionele kwaliteit. Het moet eenvoudig aanpasbaar zijn
3. Duurzame constructieve kwaliteit. Bij de locatiekeuze en inpassing van het
landschap wordt er met rekening houden met de natuur.
Actuele trends in de stedenbouw
- Functiemening
- Herwaardering van metropoolvorming
- Woningbouwopgave. Toename van verschillen tussen bevolkingsgroepen
voornamelijk economisch. Er moet dus gekeken worden naar hoe woningen
worden en voor welke doelgroep en voor elke doelgroep een woning.
- Decentralisering en privatisering.
Hoorcollege 2: de stadsplattegrond
Gelaagdheid van de stadsplattegrond:
- Gebruik/bestemming
Hoorcollege 1
Leerdoelen:
- Beeld schetsen van de ontwikkeling van Nederlandse steden vanaf
1650 tot nu
- Uitleggen en voorbeelden geven van ‘stedelijk programma’
- Belangrijkste ontwikkeling in het ruimtegebruik vanaf de WO II tot
heden
- Beeld van relevante trends en ontwikkelingen in de stad van
morgen
Stedenbouwkunde is het vakgebied dat onderzoek doet naar wenselijke en
mogelijke ontwikkelingen voor bestaande en nieuw in te richten gebieden
inclusief en de openbare ruimte.
Een stad is nooit af, want er zijn continue veranderede behoeftes.
Bij een stedelijk programma gaat over de functionaliteiten van een stad, de
bestaansredenen:
- Wonen
- Cultuur
- Recreatie
- Werk
- Vervoer
Mensen gaan in de stad wonen omdat er woningen zijn, er werk is, ov, recreatie
en een combinatie van deze factoren. Bedrijven gaan zich ergens vestigen omdat
er een afzetmarkt en personeel te vinden is. Ook kunnen imago en identiteit een
rol spelen. Deze factoren moeten permanent worden onderhouden om er voor te
zorgen dat steden niet weer leeg lopen.
Middeleeuwse stad
In de middeleeuwen werd ontworpen met als basis een militaire verdediging. Zo
hadden steden stadsmuren om de stad te beschermen. Een stad was opgebouwd
als: stad-stadsmuur-gracht. Deze zijn uiteindelijk verdwenen omdat steden te
hard groeide en wapens sterker werden dan de muren en de muren dus
overbodig zijn. De steden groeide door de bouw van fabrieken, bedrijven en
arbeiderswijken. Een nieuw verdedigingssysteem is bijvoorbeeld de stelling van
Amsterdam.
industriële stad
- Functiescheiding: wonen en werken
apart
- Ondersteund door industrie
Na de tweede wereldoorlog kwam (prefab)
beton op omdat er snel en goedkoop
gebouwd moest worden.
, Gebundelde deconcentratie spreidbeleid met groeikernen
Maakbare samenleving door ontpoldering en ontginning maakte wij gebieden
zoals we wouden. Door de emancipatie kreeg alle burgers steeds meer te
zeggen over de stad.
Functionele stad
Er zijn 5 hoofkenmerken van de functionele stad
1. Tegengaan van metropool vorming, het juist bevorderen van stedelijke
spreiding, spreidingsbeleid, 1960. Hierdoor worden er ruimtelijk,
verkeerskundige, sociale en economische problemen opgelost.
2. Samenhang van stedenbouw en volkshuisvesting. Bouwproductie en
ruimtelijke ordening/stedenbouw worden op elkaar afgestemd
3. Accent op nationaal wegennetwerk: achterblijven van regionale netwerken.
Het ruimtelijke beleid wordt ook afgestemd op de wegen. Echter werd er
hier alleen rekening gehouden met de A-wegen en minder met de N-
wegen.
4. Bewerking en beheersing van natuur en landschap. Door het inpolderen
kwam er meer land beschikbaar. Hier werd zowel economisch als stedelijk
van geprofiteerd.
5. Functiescheiding van stedelijke functies wonen, werken, verkeer en
recreatie.
Er kwam ook kritiek op de functionele stad:
- Binnenstad beleving kil en sfeerloos
- Milieu en visserij door de inpoldering en afsluiten van rivieren en
kanalen was visserij niet meer mogelijk
Door deze kritieke kwam er een aan de functionele, moderne stedenbouw
Ruimtelijke kwaliteit is basis van 3 principes:
1. Duurzame esthetische kwaliteit. Langdurige waardering
2. Duurzame functionele kwaliteit. Het moet eenvoudig aanpasbaar zijn
3. Duurzame constructieve kwaliteit. Bij de locatiekeuze en inpassing van het
landschap wordt er met rekening houden met de natuur.
Actuele trends in de stedenbouw
- Functiemening
- Herwaardering van metropoolvorming
- Woningbouwopgave. Toename van verschillen tussen bevolkingsgroepen
voornamelijk economisch. Er moet dus gekeken worden naar hoe woningen
worden en voor welke doelgroep en voor elke doelgroep een woning.
- Decentralisering en privatisering.
Hoorcollege 2: de stadsplattegrond
Gelaagdheid van de stadsplattegrond:
- Gebruik/bestemming
