stromingen
Samenvatting colleges
Leerdoelen
- Kennis van meest gangbare psychotherapeutische
behandelvormen
- Kennismaking (toepassen) behandeltechnieken in colleges of
casuïstiek
- Plaatsing psychotherapeutische stromingen in historisch
perspectief
- Basiskennis omtrent interventieplanning
- Ontwikkeling eigen kritische houding en interesse voor
verschillende psychotherapeutische behandelvormen
- Oefening integratie bevindingen
- Oefening mondeling presenteren
Structureer informatie voor jezelf!
Per stroming de volgende punten voor jezelf structureren:
- Ontstaansgeschiedenis en ontwikkeling?
- Mensbeeld? Waarom gedragen mensen zich zoals ze zich gedragen?
-> hoe ontstaan problemen?
- Therapie: Hoe worden gedragsveranderingen tot stand gebracht?
Rol therapeut? Interventies?
- Sterke zwakke kanten?
,Gedragstherapie dl. 1
Gedragstherapie is globaal ontstaan op basis van het Behaviorisme
(jaren ‘20). Het idee was;
psychologie moet zich meer richten op observeerbaar en daarom
meetbaar gedrag.
“psychologische stroming die alleen objectief meetbaar, observeerbaar
gedrag bestudeert”
Je kunt namelijk zien wat er gebeurd en wat iemands reactie erop is. Je
kan de interactie tussen mensen zien. Maar wat daartussen gebeurt daar
moet je je niet mee bezig houden als wetenschapper, maar dit moet je
opvatten als een Black box.
Hier zijn mensen met de tijd toch wat op terug gekomen omdat je via
meetbaar gedrag toch iets te weten kunt komen over motivatie,
bewustzijn en emoties bijvoorbeeld.
Maar het principe van het behaviorisme blijft dat je je richt op het
observeerbare en meetbare fenomenen.
Founding fathers
De grondleggers van de gedragstherapie zijn Pavlov, Watson, Bandura en
Skinner. Zij hebben allen wat aan de gedragstherapie toegevoegd.
- Ivan Pavlov (1849-1936)
- John Watson (1878-1958)
- Burrhus Skinner (1904-1990)
leerprincipes – hoe leren mensen?
Het ontstaan van gedragstherapie kwam voort uit de behoefte aan meer
wetenschappelijke onderbouwing van de effectiviteit van therapie in eind
jaren 50. Hier zitten een aantal leerprincipes achter. Als je hier meer over
weet, kun je nagaan hoe je gedrag aanleert maar ook weer afleert en dus
kan veranderen.
1. Klassieke conditionering
2. Operante conditionering
3. Model leren (Bandura)
,
, 1. Klassieke Conditionering
Pavlov – hond + bel
Pavlov (1849-1936) ontwikkelde de klassieke conditionering. Pavlov stuitte
op het verschijnsel dat honden beginnen te kwijlen wanneer ze voedsel
wordt aangeboden. Hij onderzocht dit verschijnsel door een signaal te
geven en daarna de honden te voeren. Het signaal was geen bel, zoals
vaak wordt gedacht, maar het tikkende geluid van een metronoom. Later
experimenteerde hij met andere signalen (het geluid van een harmonium,
het trillen van een buzzer, elektrische schokken).
Oorspronkelijk kwijlden de honden alleen bij het voeren en niet bij het
signaal. Nadat de combinatie van signaal gevolgd door voeren enkele
keren was herhaald begonnen de honden al te kwijlen bij het geven van
het signaal.
Eten (UCS) -> kwijlen (UCR)
Bel (NS) -> ....
Eten + bel(UCS + NS) -> kwijlen (UCR)
Bel (CS) -> kwijlen (CR)
Bel -> .... (extinctie), krijgt geen eten meer:
conditionering dooft
langzaam uit
UNC: unconditioned stimulus
UCR: unconditioned response
NS: neutrale stimulus
CS: geconditioneerde stimulus
CR: geconditioneerde respons
Dit principe is ontstaan omdat het belangrijk is om voorspelbaarheid van
de omstandigheden te hebben voor een mens.
Contingentie = voorspelbaarheid
Bijvoorbeeld om te overleven: onweer leidt tot regen. Je kunt dan
bijvoorbeeld een schuilplaats zoeken. Dus je weet dat bepaalde stimulus
zonder dat die direct een bepaalde respons oproept toch geassocieerd
wordt met bepaalde omstandigheden. Dit kan ook heel intuïtief of
onbewust gebeuren.
Watson - little Albert
Watson is een tweede Founing Father en deed experimenten op basis van
de klassieke conditionering.
Hij zei op basis van het principe voorspelbaarheid: geef mij een
pasgeboren kind en ik maak ervan wat je wil: een arts of putjesschepper
en hij deed hier experimenten mee.