, Hoorcollege week 5
Borstkanker
Anatomie van de borst
De mamma (meervoud: mammae), is een complex opgebouwd orgaan dat bij vrouwen voornamelijk bestaat
uit melkklieren, melkgangen, bindweefsel, vetweefsel, bloedvaten en lymfvaten
Elke borst bevat +- 5 tot 25 melkklieren = lobuli
Lobuli zijn verbonden met de ductus lactiferus, die de geproduceerde melk afvoert richting de tepel = mamilla
De mamilla is omgeven door het tepelhof = areola met talgklieren ter bescherming van de huid
De borst is rijk doorbloed en bevat een uitgebreid netwerk van lymfvaten
Deze lymfvaten voeren lymfevocht af naar verschillende lymfeklierstations
Belangrijk bij de afweer + speelt een rol bij de metastasering van borstkanker.
De belangrijkste lymfeklierstations die betrokken zijn bij de afvoer van lymfe uit de borst zijn:
Axillaire lymfeklieren (in de oksel) – voeren grootste deel van de lymfe af
Parasternalen lymfeklieren (langs het borstbeen)
Aupraclaviculaire en infraclaviculaire lymfeklieren (rond het sleutelbeen)
Fysiologie van de borst
Rond de zesde week van de embryonale ontwikkeling ontstaan melklijsten – verdikkingen van het ectoderm van
oksel tot lies
Bij mensen blijft alleen het borstgedeelte behouden
Oestrogeen stimuleert tijdens de puberteit de vorming van vertakkingen van de melkgangen, aanleg van lobuli
en toename vetweefsel in de borst -> vorm en grootte van de volwassen borst
Na menopauze afname productie oestrogenen -> atrofie van het klierweefsel -> lobuli krimpen en vetweefsel
neemt toe -> slappere borst en structuurverandering
Primaire functie van de mammae is lactatie, bedoeld voor de voeding van een pasgeborene
Prolactine -> stimuleert melkproductie
Oxytocine -> zorgt voor het toeschieten van de melk = let-down reflex
Melkklieren zijn evolutionair ontstaan uit gemodificeerde zweetklieren
Naast de voedingsfunctie hebben de mammae een secundaire, seksuele functie
De mammae spelen een rol in aantrekking + seksualiteit en zijn gevoelig voor hormonale schommelingen
gedurende de menstruatiecyclus
Pathologie
Zowel goedaardige als kwaadaardige afwijkingen
Goedaardige afwijkingen = mastopathie, verzamelnaam voor niet-kwaadaardige veranderingen in het
borstklierweefsel, komen vaak voor
Cyste: Met vocht gevulde holte, kan pijnlijk zijn, vooral vlak voor de menstruatie
Fibroadenoom: Een gladde, stevige en goed beweeglijke bindweefselknobbel, meestal bij jonge vrouwen
Lipoom: Goedaardige vetknobbel die langzaam groeit en meestal geen klachten geeft
Vetnecrose: Verhardt vetweefsel na trauma of operatie
Intraductaal papilloom: Een framboosachtig goedaardig gezwel in een melkgang, vaak met bloederige of
heldere tepeluitvloed
Mastitis: Ontsteking borstweefsel, vaak tijdens borstvoeding meestal veroorzaakt door een infectie, en gaat
gepaard met roodheid, zwelling, pijn en soms koorts
Kwaadaardige afwijking = mammacarcinoom
Deze vorm van kanker ontstaat in de meeste gevallen uit cellen van de melkgangen of de melkklieren en kan
uitzaaien via de lymfe- of bloedbanen
Incidentie van borstkanker
Tijdens de COVID-19-pandemie was er een tijdelijke daling in de incidentie van borstkanker zichtbaar
Borstkanker
Anatomie van de borst
De mamma (meervoud: mammae), is een complex opgebouwd orgaan dat bij vrouwen voornamelijk bestaat
uit melkklieren, melkgangen, bindweefsel, vetweefsel, bloedvaten en lymfvaten
Elke borst bevat +- 5 tot 25 melkklieren = lobuli
Lobuli zijn verbonden met de ductus lactiferus, die de geproduceerde melk afvoert richting de tepel = mamilla
De mamilla is omgeven door het tepelhof = areola met talgklieren ter bescherming van de huid
De borst is rijk doorbloed en bevat een uitgebreid netwerk van lymfvaten
Deze lymfvaten voeren lymfevocht af naar verschillende lymfeklierstations
Belangrijk bij de afweer + speelt een rol bij de metastasering van borstkanker.
De belangrijkste lymfeklierstations die betrokken zijn bij de afvoer van lymfe uit de borst zijn:
Axillaire lymfeklieren (in de oksel) – voeren grootste deel van de lymfe af
Parasternalen lymfeklieren (langs het borstbeen)
Aupraclaviculaire en infraclaviculaire lymfeklieren (rond het sleutelbeen)
Fysiologie van de borst
Rond de zesde week van de embryonale ontwikkeling ontstaan melklijsten – verdikkingen van het ectoderm van
oksel tot lies
Bij mensen blijft alleen het borstgedeelte behouden
Oestrogeen stimuleert tijdens de puberteit de vorming van vertakkingen van de melkgangen, aanleg van lobuli
en toename vetweefsel in de borst -> vorm en grootte van de volwassen borst
Na menopauze afname productie oestrogenen -> atrofie van het klierweefsel -> lobuli krimpen en vetweefsel
neemt toe -> slappere borst en structuurverandering
Primaire functie van de mammae is lactatie, bedoeld voor de voeding van een pasgeborene
Prolactine -> stimuleert melkproductie
Oxytocine -> zorgt voor het toeschieten van de melk = let-down reflex
Melkklieren zijn evolutionair ontstaan uit gemodificeerde zweetklieren
Naast de voedingsfunctie hebben de mammae een secundaire, seksuele functie
De mammae spelen een rol in aantrekking + seksualiteit en zijn gevoelig voor hormonale schommelingen
gedurende de menstruatiecyclus
Pathologie
Zowel goedaardige als kwaadaardige afwijkingen
Goedaardige afwijkingen = mastopathie, verzamelnaam voor niet-kwaadaardige veranderingen in het
borstklierweefsel, komen vaak voor
Cyste: Met vocht gevulde holte, kan pijnlijk zijn, vooral vlak voor de menstruatie
Fibroadenoom: Een gladde, stevige en goed beweeglijke bindweefselknobbel, meestal bij jonge vrouwen
Lipoom: Goedaardige vetknobbel die langzaam groeit en meestal geen klachten geeft
Vetnecrose: Verhardt vetweefsel na trauma of operatie
Intraductaal papilloom: Een framboosachtig goedaardig gezwel in een melkgang, vaak met bloederige of
heldere tepeluitvloed
Mastitis: Ontsteking borstweefsel, vaak tijdens borstvoeding meestal veroorzaakt door een infectie, en gaat
gepaard met roodheid, zwelling, pijn en soms koorts
Kwaadaardige afwijking = mammacarcinoom
Deze vorm van kanker ontstaat in de meeste gevallen uit cellen van de melkgangen of de melkklieren en kan
uitzaaien via de lymfe- of bloedbanen
Incidentie van borstkanker
Tijdens de COVID-19-pandemie was er een tijdelijke daling in de incidentie van borstkanker zichtbaar
