Week 1 rechtswetenschap
Drie visies op recht
o Natuurrecht
Belangrijkste vraag: wat is rechtvaardig recht?
- Kijken naar inhoud van recht, recht moet rechtvaardig zijn.
- Recht verliest geldigheid als het onrechtvaardig is.
- Positief geldend recht is gezaghebbend als de kritische toets is doorstaan: is
het rechtvaardig?
- Recht is ook rechtsbeginselen en andere ongeschreven rechtsbronnen.
- Recht en moraal zijn onlosmakelijke met elkaar verbonden.
- Iedereen die met rede begiftigd is, kan voor zichzelf nagaan wat rechtvaardig
is of onrechtvaardig.
Voordelen:
- Kritisch vermogen (geldend recht wordt kritisch getoetst aan rechtvaardigheid)
- Breed bereik (men zoekt houvast in normen bv ethiek, religie, politiek en
cultuur. Die normen worden dus niet alleen door juristen ingevuld.
Nadelen:
- Inhoud is vaag en onduidelijk, want wat is nou rechtvaardig?
- Rechtszekerheid, mensen weten niet waar ze aan toe zijn.
- Geen helder begrip van recht
, o Rechtspositivisme
Belangrijkste vraag: wat is juridisch gezien geldend recht?
- Kijken naar vorm van recht, nadruk op totstandkoming.
- Uitgangspunt > recht = positief geldend recht.
- Niet geïnteresseerd in rechtvaardigheid, maar in recht van non-recht te
onderscheiden.
- Recht is verzameling regels die op formele wijze tot stand zijn gekomen (art.
81 – 88 Gw) of door een lager bevoegd regelgevend orgaan.
- Recht is niet noodzakelijk rechtvaardig, ook slecht recht, kan recht zijn
(nazirecht)
Voordelen
- Duidelijkheid, rechtszekerheid (achteraf geen verrassingen)
- Houdt discussie (relatief) eenvoudig, want al het recht staat geschreven en
dat is wat geldt.
Nadelen
- Wat te doen met zeer onrechtvaardig recht?
- Er wordt niets gezegd over uitvoering van de regels in de praktijk.
Verschil natuurrecht en rechtspositivisme
- Geldigheid recht
RP: recht is geldend als het op juiste manier tot stand is gekomen.
NR: geldigheid is afhankelijk van moraal, is het wel rechtvaardig?
- Verbondenheid met moraal
RP: recht en moraal zijn strikt gescheiden
NR: als recht niet moreel is, is het geen recht
- Grondslag van het recht
RP: er is geen grondslag voor het recht, recht kan ook veranderen. Als
het maar op juiste manier tot stand komt.
NR: moraal is grondslag voor het recht en die is overkoepelend, die
gelden altijd en dat is het fundament.
Drie visies op recht
o Natuurrecht
Belangrijkste vraag: wat is rechtvaardig recht?
- Kijken naar inhoud van recht, recht moet rechtvaardig zijn.
- Recht verliest geldigheid als het onrechtvaardig is.
- Positief geldend recht is gezaghebbend als de kritische toets is doorstaan: is
het rechtvaardig?
- Recht is ook rechtsbeginselen en andere ongeschreven rechtsbronnen.
- Recht en moraal zijn onlosmakelijke met elkaar verbonden.
- Iedereen die met rede begiftigd is, kan voor zichzelf nagaan wat rechtvaardig
is of onrechtvaardig.
Voordelen:
- Kritisch vermogen (geldend recht wordt kritisch getoetst aan rechtvaardigheid)
- Breed bereik (men zoekt houvast in normen bv ethiek, religie, politiek en
cultuur. Die normen worden dus niet alleen door juristen ingevuld.
Nadelen:
- Inhoud is vaag en onduidelijk, want wat is nou rechtvaardig?
- Rechtszekerheid, mensen weten niet waar ze aan toe zijn.
- Geen helder begrip van recht
, o Rechtspositivisme
Belangrijkste vraag: wat is juridisch gezien geldend recht?
- Kijken naar vorm van recht, nadruk op totstandkoming.
- Uitgangspunt > recht = positief geldend recht.
- Niet geïnteresseerd in rechtvaardigheid, maar in recht van non-recht te
onderscheiden.
- Recht is verzameling regels die op formele wijze tot stand zijn gekomen (art.
81 – 88 Gw) of door een lager bevoegd regelgevend orgaan.
- Recht is niet noodzakelijk rechtvaardig, ook slecht recht, kan recht zijn
(nazirecht)
Voordelen
- Duidelijkheid, rechtszekerheid (achteraf geen verrassingen)
- Houdt discussie (relatief) eenvoudig, want al het recht staat geschreven en
dat is wat geldt.
Nadelen
- Wat te doen met zeer onrechtvaardig recht?
- Er wordt niets gezegd over uitvoering van de regels in de praktijk.
Verschil natuurrecht en rechtspositivisme
- Geldigheid recht
RP: recht is geldend als het op juiste manier tot stand is gekomen.
NR: geldigheid is afhankelijk van moraal, is het wel rechtvaardig?
- Verbondenheid met moraal
RP: recht en moraal zijn strikt gescheiden
NR: als recht niet moreel is, is het geen recht
- Grondslag van het recht
RP: er is geen grondslag voor het recht, recht kan ook veranderen. Als
het maar op juiste manier tot stand komt.
NR: moraal is grondslag voor het recht en die is overkoepelend, die
gelden altijd en dat is het fundament.
