Samenvatting Lichamelijk onderzoek STAT

STAT- LO


Hals en lymfeklieren
Handen wassen + patient bovenkleding uit laten doen

Inspectie
- Algemene indruk
o Mate van ziek zijn
o Symmetrie
o Nervositeit
o Tremor
o Klamme huid
o Heesheid
o Afstaand oor  mastoiditis
- Beoordeling huid
o Kleur
o Littekens
o Zwellingen
o Venentekening
o Pigmentaties
o Eventuele ‘porte d’entree’
o Beharing
o Ontstekingsverschijnselen
o Pulsaties
o Gestuwde venen

Orientatiepunten
 Halsregionen I tm VI
 Mastoid
 Mandibula (onderkaak)
 Kaakgewricht
 Clavicula
 Sternum
 M.sternocleidomastoideus
 M.trapezius
 Os hyoideum
 Cartilago thyroidea
 Cartilago cricoideum
 Kraakbeenringen trachea
 Glandula thyroidea (schildklier)

,Onderzoek mond/keel
- Tonsilla palatina= keelamandelen
- Uvula
- Pharynxbogen
o Arcus palatoglossus
o Arcus palatopharyngeus
- Palatum durum
- Palatum molle

Palpatie
1. Lymfeklieren en speekselklieren
a. Sta voor/achter de patient (klein beetje anteflexie hoofd)
b. Volgorde palpatie lymfeklieren
o Submentaal
o Submandibulair
o Pre-auriculair
o Retroauriculair
o (sub)occipitaal
o Oppervlakkige hals klieren: ventraal m.sternocleidomastoideus
o Oppervlakkige hals klieren: dorsaal van m.sternocleidomastoideus
o Supraclaviculair
o Infraclaviculair
c. Speelskelklieren
o Glandula parotis (op kaakhoek, voor het oor)  wisselende vingerdruk +
ronddraaiende bewegingen
o Glandula submandibularis (onder kaakhoek)
d. Schildklier
o Voelen met ene hand en met andere hand schildklier tegen andere hand aan
duwen. Normaal is om de schildklier niet te voelen. Bij twijfel vragen of de
patient wil slikken.
o Ga achter de patient staan
o Leg je duimen in de nek en palpeer met beide wijs- en middelvingers
o Lokaliseer inkeping thyroid
o Glij met wijsvinger naar beneden tot cricoid
o Middelvinger nu op verbinding tussen linker e rechter schildklierlob
o NIET BEIDE LOBBEN TEGELIJK PALPEREN  ouderen mogelijk vernauwde
carotiden een collaps kunnen veroorzaken
e. Lymfeklieren oksels
o Handschoenen aan!
o Arm van patient in 30 graden vasthouden + laat patient die arm ontspannen
o Superior (okseltop tegen thoraxwand)  anterieur (tegen rand van m.pectoralis)
 lateraal (boven humeruskop)  posterieur (tegen binnenkant van de
m.latissimus dorsi)
Bevindingen
Gevonden zwelling  let op:
- Lokalisatie
- Vorm

, - Grootte
- Consistentie
- Pijn
- Beweegelijkheid ten opzichte van de huid en onderlaag
- Afgrensbaarheid omliggend weefsel
Onderscheid goedaardig en kwaadaardige zwelling
 Goedaardig
o Hoog in de hals
o Glad
o <1cm
o Voor m.sternocleidomastoideus
o Consistentie: zacht, week, elastisch
o Glad oppervlak
o Los van de onderlaag
o Lokalisatie: occipitaal, submentaal, oppervlakkig
 Kwaadaardig
o Onderin de hals (rondom clavicula)
o >2cm (bij >1cm alert!)
o Consistentie: hard, vast, onregelmatig oppervlak
o Vast aan onderlaag
o Lokalisatie: supra- of infraclaviculair, oksel, achter m.sternocleidomastoideus

In thorax zijn supraclaviculaire klieren en infraclaviculaire klieren van groot belang. Klier
van Virchow is van speciaal belang: deze ligt in het drainagegebied van de ductus
thoracicus. Als deze vergroot is moet er gedacht worden aan tumoren waarbij de
lymfogene metastasering via de ductus thoracicus gaat zoals maag, pancreas, long en
testis.


Alarmsignalen
 Ongewenst afgevallen in korte periode
 Roken en drinken
 >40 jaar
 Grootte van zwelling >2cm
 Vast aanvoelende zwelling
 Laag in de hals
 Niet pijnlijk bij palpatie

Verdenking op kwaadaardige zwelling
- Biopt
- Bloedonderzoek

Vaak denk je aan een infectie bij een gezwollen lymfeklier:
- Lokaal  keelontsteking, oogafwijkingen, herpes, cellulitis
- Primair  infectie van lymfeklier zelf door streptokokken, pfeiffer, TBC, aids

Infra- en supraclaviculaire lymfeklieren zijn vaak pathologisch.