Dermatologische tumoren
De huid is het grootste orgaan van de mens en kent een divers aantal maligniteiten. Huidtumoren
vertegenwoordigen de grootste groep maligniteiten die in Nederland voorkomen. Ze kennen de
volgende verdeling:
- Basaalcelcarcinoom ong. 75%
- Plaveiselcelcarcinoom ong. 13%
- Melanoom ong. 10%
- Merkelcelcarcinoom ong. 0,1%
- Overige huidtumoren ong. 1%
Epidemiologie:
In Nederland worden per jaar ongeveer 35.000 patiënten gediagnosticeerd met huidkanker,
waarvan:
60.000 patiënten per jaar met basaalcelcarcinoom
7000 patiënten per jaar met een melanoom
16.000 patiënten per jaar met een plaveiselcelcarcinoom
0,1% van de patiënten met een merkelcelcarcinoom
1% van de patiënten met een andere vorm van huidkanker
, De oorzaak (etiologie) en risicofactoren:
Uv-straling; leidt tot DNA-schade in de celkern
Komt vnl. voor bij mensen die veel in de buitenlucht werken (landbouwers, zeelieden,
tropen,, bouw)
Hoofd neus, lippen en oren
Armen handen
Benen
Langdurig gebruik van immunosuppressiva; bijv. na orgaantransplantatie
Deze mensen hebben grote kans op het ontwikkelen van multipele actinische keratosen die
kunnen uitgroeien tot huidtumoren (plaveiselcelcarcinoom, basaalcelcarcinoom en
melanomen)
Chronische ulcus cruris
Langdurige blootstelling aan röntgenstraling
Radiotherapie
Uitgebreide littekenvorming
Chronische ontstekingsprocessen; brandwonden en zweren
Erfelijkheid
Contact met carcinogene stoffen; teer
Symptomen:
Waarschuwingssymptomen
- Huidafwijkingen die van vorm en kleur veranderen
- Huidafwijkingen die in vorm toenemen
- Huidafwijkingen die spontaan gaan zweren
- Nieuw ontstaan van huidafwijkingen op hogere leeftijd
- Lokale jeuk
- Veranderingen van moedervlekken
Basaalcelcarcinoom
Wordt vooral waargenomen bij mensen van middelbare leeftijd of ouder en komt het meest voor op
aan zonlicht blootgestelde lichaamsdelen.
Symptomen:
Verheven glad, glazig bolletje met een gelobde rand
Soms rode, wat schilferende plek met een nauwelijks waarneembare opgeworpen randje
Vaak een ulcus met een iets verheven rand en infiltraat eromheen
Soms een putje met een omgevend subcutaan infiltraat (deze variant is het meest gevaarlijk)
Diagnostiek:
Indien de huisarts een maligniteit vermoed wordt de patient doorverwezen naar een dermatoloog of
(plastisch)chirurg.
- Incisie
- Excisiebiopsie
Stadiëring:
Vindt plaats volgens de TNM-classificatie
De huid is het grootste orgaan van de mens en kent een divers aantal maligniteiten. Huidtumoren
vertegenwoordigen de grootste groep maligniteiten die in Nederland voorkomen. Ze kennen de
volgende verdeling:
- Basaalcelcarcinoom ong. 75%
- Plaveiselcelcarcinoom ong. 13%
- Melanoom ong. 10%
- Merkelcelcarcinoom ong. 0,1%
- Overige huidtumoren ong. 1%
Epidemiologie:
In Nederland worden per jaar ongeveer 35.000 patiënten gediagnosticeerd met huidkanker,
waarvan:
60.000 patiënten per jaar met basaalcelcarcinoom
7000 patiënten per jaar met een melanoom
16.000 patiënten per jaar met een plaveiselcelcarcinoom
0,1% van de patiënten met een merkelcelcarcinoom
1% van de patiënten met een andere vorm van huidkanker
, De oorzaak (etiologie) en risicofactoren:
Uv-straling; leidt tot DNA-schade in de celkern
Komt vnl. voor bij mensen die veel in de buitenlucht werken (landbouwers, zeelieden,
tropen,, bouw)
Hoofd neus, lippen en oren
Armen handen
Benen
Langdurig gebruik van immunosuppressiva; bijv. na orgaantransplantatie
Deze mensen hebben grote kans op het ontwikkelen van multipele actinische keratosen die
kunnen uitgroeien tot huidtumoren (plaveiselcelcarcinoom, basaalcelcarcinoom en
melanomen)
Chronische ulcus cruris
Langdurige blootstelling aan röntgenstraling
Radiotherapie
Uitgebreide littekenvorming
Chronische ontstekingsprocessen; brandwonden en zweren
Erfelijkheid
Contact met carcinogene stoffen; teer
Symptomen:
Waarschuwingssymptomen
- Huidafwijkingen die van vorm en kleur veranderen
- Huidafwijkingen die in vorm toenemen
- Huidafwijkingen die spontaan gaan zweren
- Nieuw ontstaan van huidafwijkingen op hogere leeftijd
- Lokale jeuk
- Veranderingen van moedervlekken
Basaalcelcarcinoom
Wordt vooral waargenomen bij mensen van middelbare leeftijd of ouder en komt het meest voor op
aan zonlicht blootgestelde lichaamsdelen.
Symptomen:
Verheven glad, glazig bolletje met een gelobde rand
Soms rode, wat schilferende plek met een nauwelijks waarneembare opgeworpen randje
Vaak een ulcus met een iets verheven rand en infiltraat eromheen
Soms een putje met een omgevend subcutaan infiltraat (deze variant is het meest gevaarlijk)
Diagnostiek:
Indien de huisarts een maligniteit vermoed wordt de patient doorverwezen naar een dermatoloog of
(plastisch)chirurg.
- Incisie
- Excisiebiopsie
Stadiëring:
Vindt plaats volgens de TNM-classificatie
