Opdrachten Beginselen van de democratische rechtsstaat
Week 1
1. Een van de kenmerken van een staat is dat er effectief gezag wordt uitgeoefend over een op
een grondgebied woonachtige bevolking.
a) Wat is het verschil tussen dwang en gezag?
- Dwang gaat erom dat er onvrijwillig geluisterd moet worden, ongeacht de gevolgen. Bij gezag
wordt er dwang uitgeoefend op vrijwillige basis, wat wil zeggen dat het enige vorm van eigen
wil bevat. Wordt er niet naar dit gezag geluisterd, zullen er negatieve gevolgen zijn. Dit is
echter de keuze van de desbetreffende persoon.
b) Is voor het uitoefenen van effectief overheidsgezag een geschreven constitutie vereist?
- Nee, er kan ook gezag op basis van oa traditie worden uitgeoefend bijvoorbeeld.
c) Waar in de Grondwet wordt verwezen naar de mogelijkheid tot het overdragen van
soevereiniteit
- Art. 92 Gw, Art 113 lid 1 Gw
d) Vooral het lidmaatschap van de EU en de Raad van Europa spelen in dit kader voor Nl
een grote rol. Beperken deze lidmaatschappen de soevereiniteit van Nl?
- Ja, in de zin dat Nederland niet zonder toestemming van de EU en de Raad van Europa
wetten kan maken die tegen de rechten van de mens ingaan. Nederland behoudt wel
soevereiniteit om andere wetgeving op te stellen, zolang deze niet tegen de afspraken in de
verdragen met de EU en Raad van Europa ingaan.
Raad van Europa is opgericht voor de rechten van de mens, EHRM is het hof van de
RvEuropa. +- 50 landen lid. Komen weinig samen en het hof heeft het meeste gezag.
EU is een rechtsorde geworden, 27 lidstaten, verdrag van de werking van de EU, VEU.
e) 1. Grondgebied
2.Bevolking
3. Effectief intern gezag
4. confrontatie extern
- Een vraagstuk waar meerdere kanten van gezien kunnen worden.
Opdracht 2
a) Legaliteitsbeginsel: Overheidsoptreden behoeft een wettelijke grondslag.
Democratische principe: Meerderheid beslist
Machtenscheiding: wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht.
Effectieve rechtsbescherming (onafhankelijke rechter): iedereen heeft recht op de
mogelijkheid tot rechtsbescherming.
Grondrechten: begrenzing van de overheid, bescherming van minderheden.
Zonder een van deze eisen kan het woord rechtsstaat niet worden toegekend aan een
gebied. Een rechtsstaat is een staat waarin vrijheid en rechtszekerheid voorop staan. Zonder
bijvoorbeeld het legaliteitsbeginsel mist de rechtszekerheid voor de burgers van deze staat.
Bovendien wordt de burger in een rechtstaat niet alleen beschermd tegen zijn medeburger,
maar ook tegen de overheid. Zonder deze vier eisen kan dit recht niet worden gewaarborgd
en is de definitie rechtsstaat dus niet toe te kennen.
b) Rechterlijke macht- rechter
Wetgevende macht- parlement (Staten-Generaal en regering)
Uitvoerende macht – koning en regering
Regering zit in 2 machten, dit wordt machtenspreiding genoemd ipv machtenscheiding, dit is
Week 1
1. Een van de kenmerken van een staat is dat er effectief gezag wordt uitgeoefend over een op
een grondgebied woonachtige bevolking.
a) Wat is het verschil tussen dwang en gezag?
- Dwang gaat erom dat er onvrijwillig geluisterd moet worden, ongeacht de gevolgen. Bij gezag
wordt er dwang uitgeoefend op vrijwillige basis, wat wil zeggen dat het enige vorm van eigen
wil bevat. Wordt er niet naar dit gezag geluisterd, zullen er negatieve gevolgen zijn. Dit is
echter de keuze van de desbetreffende persoon.
b) Is voor het uitoefenen van effectief overheidsgezag een geschreven constitutie vereist?
- Nee, er kan ook gezag op basis van oa traditie worden uitgeoefend bijvoorbeeld.
c) Waar in de Grondwet wordt verwezen naar de mogelijkheid tot het overdragen van
soevereiniteit
- Art. 92 Gw, Art 113 lid 1 Gw
d) Vooral het lidmaatschap van de EU en de Raad van Europa spelen in dit kader voor Nl
een grote rol. Beperken deze lidmaatschappen de soevereiniteit van Nl?
- Ja, in de zin dat Nederland niet zonder toestemming van de EU en de Raad van Europa
wetten kan maken die tegen de rechten van de mens ingaan. Nederland behoudt wel
soevereiniteit om andere wetgeving op te stellen, zolang deze niet tegen de afspraken in de
verdragen met de EU en Raad van Europa ingaan.
Raad van Europa is opgericht voor de rechten van de mens, EHRM is het hof van de
RvEuropa. +- 50 landen lid. Komen weinig samen en het hof heeft het meeste gezag.
EU is een rechtsorde geworden, 27 lidstaten, verdrag van de werking van de EU, VEU.
e) 1. Grondgebied
2.Bevolking
3. Effectief intern gezag
4. confrontatie extern
- Een vraagstuk waar meerdere kanten van gezien kunnen worden.
Opdracht 2
a) Legaliteitsbeginsel: Overheidsoptreden behoeft een wettelijke grondslag.
Democratische principe: Meerderheid beslist
Machtenscheiding: wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht.
Effectieve rechtsbescherming (onafhankelijke rechter): iedereen heeft recht op de
mogelijkheid tot rechtsbescherming.
Grondrechten: begrenzing van de overheid, bescherming van minderheden.
Zonder een van deze eisen kan het woord rechtsstaat niet worden toegekend aan een
gebied. Een rechtsstaat is een staat waarin vrijheid en rechtszekerheid voorop staan. Zonder
bijvoorbeeld het legaliteitsbeginsel mist de rechtszekerheid voor de burgers van deze staat.
Bovendien wordt de burger in een rechtstaat niet alleen beschermd tegen zijn medeburger,
maar ook tegen de overheid. Zonder deze vier eisen kan dit recht niet worden gewaarborgd
en is de definitie rechtsstaat dus niet toe te kennen.
b) Rechterlijke macht- rechter
Wetgevende macht- parlement (Staten-Generaal en regering)
Uitvoerende macht – koning en regering
Regering zit in 2 machten, dit wordt machtenspreiding genoemd ipv machtenscheiding, dit is
