E-module: Huid- en slijmvliesaandoenignen
P Plaats
R Rangschikking
O Omvang
V Vorm
O Omtrek
K Kleur
E Effloriscentie
Meest voorkomende huidaandoeningen bij pasgeborenen en zuigelingen
Hemangioom (aardbeivlek) Naevus van Unna Naevus flammeus (wijnvlek)
(ooiersvaarsbeet)
Oorzaak: benginge tumor door Oorzaak: beter doorstroming Oorzaak: onbekend kleine
groei van bloedvaatjes door bloedvaten onder de huid haarvaatjes zijn uitgezet
- ontstaan in de eerste - congentiaal of kort - aanwezig bij de geboorte
levensmaand daarna zichtbaar - groeit langzaam mee, blij
- verdwijnt vanzelf weer; gedurende ghele leven
neemt toe in 1e aanwezig
levensjaar, daarna
spontaan in regressie
(97%) verdwijnt voor 7e
levensjaar
Beleid
Expectatief, behandeling indien:
Beleid
- bedreiging van leven (blokkade Beleid
luchtweg) Camouflagetechnieken, vaatlase
- bedreiging van functie
(dichtdrukken van oog) verdwijnt spontaan, maar kan 40-60% ziet verbetering
- ulceratie/bloeden tot een jaar duren.
- cosmetisch risico (bv.
Hemangioom in het gelaat
- extra-cutane hemangiomen
DD/ haemangioom
Opties: bètablokker (eerste keuze); Aanwezigheid van plaatselijke toename
chirurgisch. van bloedvaatjes en verdwijnt spontaan i
de loop der jaren.
Kenmerken: Kenmerken: Kenmerken:
rode, rode-blauwe/paarse rode tot paarsrode vlek rode tot paarsrode vlek
gezwellen op of net onder vaak op voorhoofd, geen voorkeurslocatie
de huid oogleden en/of in nek (meetal gezicht, rondom
grootte lokatie wisselend grillig vorm romp)
scherp begrensd scherp begrensd grootte wisselt
wisselend in grootte scherp begrensd
Let op:
indien grote wijnvlek is een indicatie voo
, Sturge Weber Syndroom
Syndromaal: afwijking aan het oog en
aangeboren vaatgezwel.
Moedervlekken
verschillende moedervlekken:
‘Gewone moedervlek’ = naevus naevocellularis genoemd. Hierbij is een ophoping
van naevuscellen (veranderde melanocyten).
Congentiale navi
o Goedaardige huidafwijkingen
Cave maligne ontaarden, doorverwijzing:
- Onrustig aspect
- Jeuk of bloeden
- Melanoom in de familie
Café-au-lait-vlekken = teveel aan pigment (melanine)
o Meestal niet kwaadaardig, groeien met het kind mee
o Let op: indien meerdere aanwezig zijn kenmerkend voor
neurofibromatose
Autosomaal dominant
Trias: café au laitvlekken, neurofibromen en oog- en botafwijkingen
Beloop: sterk verhoogde kans op maligniteiten
Doorverwijzing:
- Solitaire vlek > 10cm
- Kind < 10 jr: 6 vlekken, of : 0,5 cm
- Kind > 10 jr: : 6 vlekken, of : 1,5 cm
Mongolenvlek
o Klinische kenmerk:
Veelvoorkomend bij Afrikaanse of Aziatische afkomst (donkere
huid)
Lichtblauwe, donkerblauwe-grijze kleur
Vooral onderrug en billen
Meteen bij geboorte aanwezig
o Beleid:
Geruststelling verdwijnen na 1-2 jaar (4% blijvend)
Ten onrechte aangezien als kindermishandeling
Milia
Verstopping van talg- en zweetkliertjes
o Klinische kenmerk:
Kleine witte of gele papels vnl. Neus en wangen
Ontstaan in de eerste levensdagen
o Beleid:
Geruststelling verdwijnen spontaan
Erythema toxicum neonatorum
, o Klinische kenmerk:
30-70% bij neonaten; begint meestal 24-48u na geboorte
Rode vlekken met klien pustsale of papels gezicht, romp,
proximale extremiteiten, niet op handpalmen en voetzolen.
Mogelijke doorverwijzing bij afh. grootte, lokalisatie en complicaties en/of
familieanamnese (!)
1. Hemangioom
2. Grote wijnvlek in gelaat
3. Café au lait vlekken
4. Neavus naevocellularis
, Eczemateuze huidaandoeningen bij kinderen
Luierdermatitis/luiereczeem
Oorzaak: Ortho-ergisch contacteczeem door inwerking van urine en feces in comb. met
warmte en wrijving.
Klinische kenmerk:
o Meest voorkomende huidafwijking op zuigelingenleeftijd
o Roodheid m.a.g. schilfering bij actieve luierdermatitis kunnen papels en vesikels
optreden en kan de dermatitis nattend worden. kenmerkend zijn
satelietliaseies.
o Lokalisatie: billen, buik, genitalia, binnenkant bovenbenen en in de plooien.
o Aanwezigheid van Candida albicans (gist) is de huid felrood
o Leeftijd 3mnd-2jr
Preventie: vaak verschonen, goed absorberendel luiers gebruiken, billen schoonmaken
met lauw water
Behandeling:
Beginnende uitslag: zinoxidezalf
Nattende uitslag: zinkoxidekalwaterzalf FNA (indrogend)
indien Candida-infectie = lokaal antimycoticum (miconazol crème)
Seborrhoïsch eczeem
Oorzaak: onbekend mogelijk spelen Candida infectie een rol
Klinische kenmerken:
o Rode huid (erytheem) en schilfering (squamae)
o Begint vaak in luiergebied; later ook schilfers en roodheid zoals onder de oksels, in
het gezicht, achter de oren en op het hoofd
o Vaak geel of geelbruin dikke, vettige grove schilfers, ook wel berg genoemd.
o Geen last van, er is (nauwelijks) jeuk
o 3-8 weken na de geboorte
Behandeling
- hoofdhuid verweken met olie
- luierstreek: lokaal antimycoticum
(anti-Candida)
- evt. Zuigeling Veel jeuk (!); erytheem, papels, vesikels en squamae
en-fase 0- (schilfering)
2 jr - Acuut: nattend aspect: kapotte blaasjes (=
dauwworm)
- Chronisch: droger
- begint vaak in gezicht vooral op wangen en
voorhoofd en breidt zich daarna uit; opvallend niet in
luiergebied aanwezig
Kinderfas Chronisch eczeem met schilfering, in comb.
e 2-12 jr krabeffecten en lichenificatie
- elleboogsplooien, knieholtes en hals/nek soms met
hyperpigmentatie
Volwasse Kappotte huid ‘prurigo’ met opengekrabde papels
n fase > - hele lichaam aangedaan, vaak in het gezicht,
12 jr tepels, handen en voeten.
Hydrocortisonacetaat 1% crème
P Plaats
R Rangschikking
O Omvang
V Vorm
O Omtrek
K Kleur
E Effloriscentie
Meest voorkomende huidaandoeningen bij pasgeborenen en zuigelingen
Hemangioom (aardbeivlek) Naevus van Unna Naevus flammeus (wijnvlek)
(ooiersvaarsbeet)
Oorzaak: benginge tumor door Oorzaak: beter doorstroming Oorzaak: onbekend kleine
groei van bloedvaatjes door bloedvaten onder de huid haarvaatjes zijn uitgezet
- ontstaan in de eerste - congentiaal of kort - aanwezig bij de geboorte
levensmaand daarna zichtbaar - groeit langzaam mee, blij
- verdwijnt vanzelf weer; gedurende ghele leven
neemt toe in 1e aanwezig
levensjaar, daarna
spontaan in regressie
(97%) verdwijnt voor 7e
levensjaar
Beleid
Expectatief, behandeling indien:
Beleid
- bedreiging van leven (blokkade Beleid
luchtweg) Camouflagetechnieken, vaatlase
- bedreiging van functie
(dichtdrukken van oog) verdwijnt spontaan, maar kan 40-60% ziet verbetering
- ulceratie/bloeden tot een jaar duren.
- cosmetisch risico (bv.
Hemangioom in het gelaat
- extra-cutane hemangiomen
DD/ haemangioom
Opties: bètablokker (eerste keuze); Aanwezigheid van plaatselijke toename
chirurgisch. van bloedvaatjes en verdwijnt spontaan i
de loop der jaren.
Kenmerken: Kenmerken: Kenmerken:
rode, rode-blauwe/paarse rode tot paarsrode vlek rode tot paarsrode vlek
gezwellen op of net onder vaak op voorhoofd, geen voorkeurslocatie
de huid oogleden en/of in nek (meetal gezicht, rondom
grootte lokatie wisselend grillig vorm romp)
scherp begrensd scherp begrensd grootte wisselt
wisselend in grootte scherp begrensd
Let op:
indien grote wijnvlek is een indicatie voo
, Sturge Weber Syndroom
Syndromaal: afwijking aan het oog en
aangeboren vaatgezwel.
Moedervlekken
verschillende moedervlekken:
‘Gewone moedervlek’ = naevus naevocellularis genoemd. Hierbij is een ophoping
van naevuscellen (veranderde melanocyten).
Congentiale navi
o Goedaardige huidafwijkingen
Cave maligne ontaarden, doorverwijzing:
- Onrustig aspect
- Jeuk of bloeden
- Melanoom in de familie
Café-au-lait-vlekken = teveel aan pigment (melanine)
o Meestal niet kwaadaardig, groeien met het kind mee
o Let op: indien meerdere aanwezig zijn kenmerkend voor
neurofibromatose
Autosomaal dominant
Trias: café au laitvlekken, neurofibromen en oog- en botafwijkingen
Beloop: sterk verhoogde kans op maligniteiten
Doorverwijzing:
- Solitaire vlek > 10cm
- Kind < 10 jr: 6 vlekken, of : 0,5 cm
- Kind > 10 jr: : 6 vlekken, of : 1,5 cm
Mongolenvlek
o Klinische kenmerk:
Veelvoorkomend bij Afrikaanse of Aziatische afkomst (donkere
huid)
Lichtblauwe, donkerblauwe-grijze kleur
Vooral onderrug en billen
Meteen bij geboorte aanwezig
o Beleid:
Geruststelling verdwijnen na 1-2 jaar (4% blijvend)
Ten onrechte aangezien als kindermishandeling
Milia
Verstopping van talg- en zweetkliertjes
o Klinische kenmerk:
Kleine witte of gele papels vnl. Neus en wangen
Ontstaan in de eerste levensdagen
o Beleid:
Geruststelling verdwijnen spontaan
Erythema toxicum neonatorum
, o Klinische kenmerk:
30-70% bij neonaten; begint meestal 24-48u na geboorte
Rode vlekken met klien pustsale of papels gezicht, romp,
proximale extremiteiten, niet op handpalmen en voetzolen.
Mogelijke doorverwijzing bij afh. grootte, lokalisatie en complicaties en/of
familieanamnese (!)
1. Hemangioom
2. Grote wijnvlek in gelaat
3. Café au lait vlekken
4. Neavus naevocellularis
, Eczemateuze huidaandoeningen bij kinderen
Luierdermatitis/luiereczeem
Oorzaak: Ortho-ergisch contacteczeem door inwerking van urine en feces in comb. met
warmte en wrijving.
Klinische kenmerk:
o Meest voorkomende huidafwijking op zuigelingenleeftijd
o Roodheid m.a.g. schilfering bij actieve luierdermatitis kunnen papels en vesikels
optreden en kan de dermatitis nattend worden. kenmerkend zijn
satelietliaseies.
o Lokalisatie: billen, buik, genitalia, binnenkant bovenbenen en in de plooien.
o Aanwezigheid van Candida albicans (gist) is de huid felrood
o Leeftijd 3mnd-2jr
Preventie: vaak verschonen, goed absorberendel luiers gebruiken, billen schoonmaken
met lauw water
Behandeling:
Beginnende uitslag: zinoxidezalf
Nattende uitslag: zinkoxidekalwaterzalf FNA (indrogend)
indien Candida-infectie = lokaal antimycoticum (miconazol crème)
Seborrhoïsch eczeem
Oorzaak: onbekend mogelijk spelen Candida infectie een rol
Klinische kenmerken:
o Rode huid (erytheem) en schilfering (squamae)
o Begint vaak in luiergebied; later ook schilfers en roodheid zoals onder de oksels, in
het gezicht, achter de oren en op het hoofd
o Vaak geel of geelbruin dikke, vettige grove schilfers, ook wel berg genoemd.
o Geen last van, er is (nauwelijks) jeuk
o 3-8 weken na de geboorte
Behandeling
- hoofdhuid verweken met olie
- luierstreek: lokaal antimycoticum
(anti-Candida)
- evt. Zuigeling Veel jeuk (!); erytheem, papels, vesikels en squamae
en-fase 0- (schilfering)
2 jr - Acuut: nattend aspect: kapotte blaasjes (=
dauwworm)
- Chronisch: droger
- begint vaak in gezicht vooral op wangen en
voorhoofd en breidt zich daarna uit; opvallend niet in
luiergebied aanwezig
Kinderfas Chronisch eczeem met schilfering, in comb.
e 2-12 jr krabeffecten en lichenificatie
- elleboogsplooien, knieholtes en hals/nek soms met
hyperpigmentatie
Volwasse Kappotte huid ‘prurigo’ met opengekrabde papels
n fase > - hele lichaam aangedaan, vaak in het gezicht,
12 jr tepels, handen en voeten.
Hydrocortisonacetaat 1% crème