HC 1, 22 april 2024
Inleiding agrarisch recht en historie pachtrecht
Ondernemingsrecht
Maatschap is de meest gebruikte rechtsvorm. Is meest bedoeld voor beroepen. VOF is
bedrijfsuitoefening. Raar onderscheid in de wet en moeilijk. Onderscheid beroep vs bedrijf.
Onderscheid is dun. Keuze VOF of maatschap dan kiest men voor maatschap. Wordt voor gekozen in
verband met aansprakelijkheid. Bij maatschap in gelijke delen. Maatschap 50%, VOF 100%.
Maatschap wordt eigenlijk misbruikt. Maatschappen zijn eigenlijk VOF. Gaat niet om het beroep,
maar over het bedrijf dat wordt uitgeoefend.
Onroerende zakenrecht
Grond is van belang.
Algemene kenmerken
Functioneel rechtsgebied. Beweegt rondom een bepaalde functie. Functie is de landbouw. Op die
manier zie je dat als de landbouw ontwikkelt, recht ook ontwikkelt. Als functie landbouw verandert,
dan verandert het agrarisch recht ook.
Dienstbaar aan maatschappelijke doeleinden.
Personen, bedrijven, organisaties
In welke vorm onderneming, hoe zit het met bedrijfsopvolging (bij leven of na overlijden),
bedrijfsbeëindiging, coöperaties, privaatrechtelijke organisaties, overheidsorganisaties, rechtspraak
(Pachthof).
Grondgebruik
Kan in eigendom. Meest omvattende recht. Alternatief erfpacht nog steeds semi-eigenaar. Ook
andere zakelijke rechten en pacht. Pacht is belangrijk onderdeel agrarisch recht.
Ruimtelijke ordening
Bestemming, inrichting en beheer. Onderdeel bestuursrecht. Manier waarop de overheid ruimte in
land ordent. Staan in Omgevingswet. Voorkeursrecht gemeente staat hier ook in. Als
gemeente/provincie/rijksoverheid vermoedt dat ergens woningbouw gaat plaatsvinden, dan
voorkeursrecht agrarische gronden waar woningbouw gaat plaatsvinden, om te voorkomen dat
andere projectontwikkelaars de gemeente te snel af zijn.
Je onderzoekt wat waar mag. Op welke locatie mag je agrariër zijn, waar woningbouw, waar natuur,
waar infrastructuur? Ruimtelijke ordening dan kan je omgevingsplannen maken, waarin wordt
beschreven.
Landinrichting
Herverkaveling en kavelruil. Richten het land in. Manier waarop buitengebied is ingericht. Verdeling
natuur, recreatie, agrarisch grondgebied, woongebied, e.d.
Beheer
Omgevingsplan komt niet vanzelf tot stand. Door landinrichting schakeling plannen en daadwerkelijk
actie ondernemen. Uitvoering gedaan, dan kom je bij beheer terecht. Belangrijke maatregel is
natuurschoonwet. Zorgt ervoor dat je met fiscale faciliteiten land 25 jaar tot stand kan houden.
Vogel- en Habitatrichtlijn verplichten NL om bepaalde dieren hun ruimte te geven. Aanleiding dat er
boven bepaalde snelwegen wildwissels aangebracht. Brug dieren ene naar andere kant, omdat er
twee stukken natuur zijn.
Beheer is bestaande situatie bestendig houden. Ingericht als natuur, dan blijft het natuur.
1
,Voor natuur ook verschillende wetten.
Agrarisch milieurecht
Mest, ammoniak en stank.
Marktordening
Hoe overheid markt organiseert wordt steeds minder. Zaken die waren geprivatiseerd zijn nu
onderdeel publiekrecht.
Europees agrarisch recht
GLB, betalingsrechten, marktordening, voedselveiligheid, plattelandsontwikkeling.
Waarom pachtrecht?
Pacht is een alternatief voor het verkrijgen van landbouwgrond in eigendom.
Agrariër moet wel worden beschermd en dat is ook zo. Dwingend recht van toepassing. Niet ten
nadele van de pachter van afwijken. Pachter wordt gezien als zwakkere pij t.o.v. verpachter. Je mag
wel regeling treffen die gunstiger is, maar niet regeling die ongunstiger is.
Bij pacht mag je niet iedere prijs vragen die je wil als je het gaat verpachten.
Bescherming pachter ben je ook nodig voor de bank, omdat banken anders niet zullen investeren.
Beschermd in de mate dat met normale agrarische exploitatie op minst pachtprijs betalen. Dat is
reden dat er prijsbescherming is en ook veel dwingend recht. Pachter dwingend beschermd. Andere
vorm bescherming is verlening, indeplaatsstelling en voorkeursrecht.
Bescherming pachter is zo groot gemaakt, dat dilemma pacht is ontstaan. Kwestie dat je te veel kan
beschermen. Verpachters willen dan niet meer verpachten. Wetgeving in NL is momenteel erg
beschermend voor de pachter. Verpachters willen niet meer op deze voorwaarden verpachten. Niet
meer interessant te verpachten. Rechter heeft de pachtmarkt wat vrijheid gegeven. Nieuwe
pachtrecht, geliberaliseerde pacht.
Reguliere pacht
Standaardvorm. Als je die niet hebt kan je andere vorm kiezen. Geliberaliseerde pacht > iedere prijs
vragen, bepalingen opnemen die niet zo beschermend zijn. Best wat mogelijk als je niet in reguliere
pacht zit.
Waarschijnlijk geen financieringsinstrument meer. Bank wil niet meer financieren.
2
, HC 2, 29 april 2024
Omschrijving pachtovereenkomst, duur, schriftelijke vastlegging, toetsing grondkamer, tegenprestatie
Pachtovereenkomst in het BW
- Bijzondere overeenkomst.
- Pacht is een persoonlijk recht met zakelijke kenmerken.
- Pacht en erfpacht afbakenen. 7:399d.
o Pacht is een persoonlijk recht, erfpacht is zakelijk staat in boek 5.
o Erfpacht dan ben je bijna eigenaar. Zware kenmerken van eigendom. Erfpacht is veel
regelend recht. Vrij om in voorwaarden bepalingen op te nemen. Prijs, duur,
voorwaarden e.d. zijn vrij om wat over af te spreken. In pachtrecht dwingend recht.
o Als 25 jaar of langer is, dan zijn bepalingen van pacht niet van toepassing. Wetgever
zegt dat je erfpacht over je ovk kan zetten, maar agrarische onroerende zaken en
duur 25 jaar of korter dan bepalingen pacht dwingend van toepassing. Geen zin
erfpacht noemen.
o Erfpacht standaardduur 26 jaar agrarisch. 399d heeft het mee te maken. Anders van
dwingendrechtelijke bescherming afkomen. Niet aantrekkelijk 26 jaar eigendom kwijt
zijn. Je moet dan goed willen nadenken of je naar erfpacht wil.
- Partijen zijn gebonden in een ovk.
- Koop breekt geen pacht. Overdracht breekt ook geen pacht. Zodra b en c ovk sluiten, dan c
als verpachter (nieuwe) gebonden aan afspraken a en b. Overeenkomst hoef je niet aan te
passen. Integraal positie innemen. Beschermd tegen nieuwe verpachter. Zakelijk kenmerk,
want semi-zakelijke werking gekregen. Ook bindend voor derde die niet bij oorspronkelijk
contract was betrokken.
- 201 lid 3. Op pachtovk huurtitel niet van toepassing. Pacht is speciale vorm van huur. Meestal
val je terug op huur. Pachtrechter op dat moment niet meer bevoegd. Pachtrechter is alleen
bevoegd in geschillen omtrent pacht. Verwijzen naar gewone civiele rechter.
- Dwingend recht is veel aanwezig. Pachter moet worden beschermd. Dwingend recht. Niet ten
nadele van de pachter afwijken.
Soorten pachtovk
- Reguliere pacht.
- Hectarepacht.
- Openbare lichamen.
- Reservaatpacht.
- Teeltpacht.
- Geliberaliseerde pacht.
7:397 > pachtovk dan in 9/10 gevallen geliberaliseerde pacht. Meest flexibele vorm van pacht.
Regulier is standaardvorm als je geen vorm kiest.
Reguliere pacht is dwingend. Dan moet je naar andere pachtvorm toe.
Je kan voor geliberaliseerde gaan, behalve als je gebouwen hebt. Als je juiste vorm kiest vrij elke prijs,
looptijd zelf bepalen.
Bovenste en onderste vorm vergelijken van heel streng naar heel vrij. 2 uitersten die niet verenigbaar
zijn. Onbalans.
Pachtprocedures
- Pachtkamer met rechtbank, rechter met 2 leden. Pachterkamer geen specialistisch college. Is
rechter die toevallig iets weet van pacht. Er zijn dan twee mensen bij die geen rechter zijn bij
met verstand van zaken. Zijn 2 leden om hem te informeren.
o Discussie omvang pachtrecht, dan ga je naar de rechtbank.
3
Inleiding agrarisch recht en historie pachtrecht
Ondernemingsrecht
Maatschap is de meest gebruikte rechtsvorm. Is meest bedoeld voor beroepen. VOF is
bedrijfsuitoefening. Raar onderscheid in de wet en moeilijk. Onderscheid beroep vs bedrijf.
Onderscheid is dun. Keuze VOF of maatschap dan kiest men voor maatschap. Wordt voor gekozen in
verband met aansprakelijkheid. Bij maatschap in gelijke delen. Maatschap 50%, VOF 100%.
Maatschap wordt eigenlijk misbruikt. Maatschappen zijn eigenlijk VOF. Gaat niet om het beroep,
maar over het bedrijf dat wordt uitgeoefend.
Onroerende zakenrecht
Grond is van belang.
Algemene kenmerken
Functioneel rechtsgebied. Beweegt rondom een bepaalde functie. Functie is de landbouw. Op die
manier zie je dat als de landbouw ontwikkelt, recht ook ontwikkelt. Als functie landbouw verandert,
dan verandert het agrarisch recht ook.
Dienstbaar aan maatschappelijke doeleinden.
Personen, bedrijven, organisaties
In welke vorm onderneming, hoe zit het met bedrijfsopvolging (bij leven of na overlijden),
bedrijfsbeëindiging, coöperaties, privaatrechtelijke organisaties, overheidsorganisaties, rechtspraak
(Pachthof).
Grondgebruik
Kan in eigendom. Meest omvattende recht. Alternatief erfpacht nog steeds semi-eigenaar. Ook
andere zakelijke rechten en pacht. Pacht is belangrijk onderdeel agrarisch recht.
Ruimtelijke ordening
Bestemming, inrichting en beheer. Onderdeel bestuursrecht. Manier waarop de overheid ruimte in
land ordent. Staan in Omgevingswet. Voorkeursrecht gemeente staat hier ook in. Als
gemeente/provincie/rijksoverheid vermoedt dat ergens woningbouw gaat plaatsvinden, dan
voorkeursrecht agrarische gronden waar woningbouw gaat plaatsvinden, om te voorkomen dat
andere projectontwikkelaars de gemeente te snel af zijn.
Je onderzoekt wat waar mag. Op welke locatie mag je agrariër zijn, waar woningbouw, waar natuur,
waar infrastructuur? Ruimtelijke ordening dan kan je omgevingsplannen maken, waarin wordt
beschreven.
Landinrichting
Herverkaveling en kavelruil. Richten het land in. Manier waarop buitengebied is ingericht. Verdeling
natuur, recreatie, agrarisch grondgebied, woongebied, e.d.
Beheer
Omgevingsplan komt niet vanzelf tot stand. Door landinrichting schakeling plannen en daadwerkelijk
actie ondernemen. Uitvoering gedaan, dan kom je bij beheer terecht. Belangrijke maatregel is
natuurschoonwet. Zorgt ervoor dat je met fiscale faciliteiten land 25 jaar tot stand kan houden.
Vogel- en Habitatrichtlijn verplichten NL om bepaalde dieren hun ruimte te geven. Aanleiding dat er
boven bepaalde snelwegen wildwissels aangebracht. Brug dieren ene naar andere kant, omdat er
twee stukken natuur zijn.
Beheer is bestaande situatie bestendig houden. Ingericht als natuur, dan blijft het natuur.
1
,Voor natuur ook verschillende wetten.
Agrarisch milieurecht
Mest, ammoniak en stank.
Marktordening
Hoe overheid markt organiseert wordt steeds minder. Zaken die waren geprivatiseerd zijn nu
onderdeel publiekrecht.
Europees agrarisch recht
GLB, betalingsrechten, marktordening, voedselveiligheid, plattelandsontwikkeling.
Waarom pachtrecht?
Pacht is een alternatief voor het verkrijgen van landbouwgrond in eigendom.
Agrariër moet wel worden beschermd en dat is ook zo. Dwingend recht van toepassing. Niet ten
nadele van de pachter van afwijken. Pachter wordt gezien als zwakkere pij t.o.v. verpachter. Je mag
wel regeling treffen die gunstiger is, maar niet regeling die ongunstiger is.
Bij pacht mag je niet iedere prijs vragen die je wil als je het gaat verpachten.
Bescherming pachter ben je ook nodig voor de bank, omdat banken anders niet zullen investeren.
Beschermd in de mate dat met normale agrarische exploitatie op minst pachtprijs betalen. Dat is
reden dat er prijsbescherming is en ook veel dwingend recht. Pachter dwingend beschermd. Andere
vorm bescherming is verlening, indeplaatsstelling en voorkeursrecht.
Bescherming pachter is zo groot gemaakt, dat dilemma pacht is ontstaan. Kwestie dat je te veel kan
beschermen. Verpachters willen dan niet meer verpachten. Wetgeving in NL is momenteel erg
beschermend voor de pachter. Verpachters willen niet meer op deze voorwaarden verpachten. Niet
meer interessant te verpachten. Rechter heeft de pachtmarkt wat vrijheid gegeven. Nieuwe
pachtrecht, geliberaliseerde pacht.
Reguliere pacht
Standaardvorm. Als je die niet hebt kan je andere vorm kiezen. Geliberaliseerde pacht > iedere prijs
vragen, bepalingen opnemen die niet zo beschermend zijn. Best wat mogelijk als je niet in reguliere
pacht zit.
Waarschijnlijk geen financieringsinstrument meer. Bank wil niet meer financieren.
2
, HC 2, 29 april 2024
Omschrijving pachtovereenkomst, duur, schriftelijke vastlegging, toetsing grondkamer, tegenprestatie
Pachtovereenkomst in het BW
- Bijzondere overeenkomst.
- Pacht is een persoonlijk recht met zakelijke kenmerken.
- Pacht en erfpacht afbakenen. 7:399d.
o Pacht is een persoonlijk recht, erfpacht is zakelijk staat in boek 5.
o Erfpacht dan ben je bijna eigenaar. Zware kenmerken van eigendom. Erfpacht is veel
regelend recht. Vrij om in voorwaarden bepalingen op te nemen. Prijs, duur,
voorwaarden e.d. zijn vrij om wat over af te spreken. In pachtrecht dwingend recht.
o Als 25 jaar of langer is, dan zijn bepalingen van pacht niet van toepassing. Wetgever
zegt dat je erfpacht over je ovk kan zetten, maar agrarische onroerende zaken en
duur 25 jaar of korter dan bepalingen pacht dwingend van toepassing. Geen zin
erfpacht noemen.
o Erfpacht standaardduur 26 jaar agrarisch. 399d heeft het mee te maken. Anders van
dwingendrechtelijke bescherming afkomen. Niet aantrekkelijk 26 jaar eigendom kwijt
zijn. Je moet dan goed willen nadenken of je naar erfpacht wil.
- Partijen zijn gebonden in een ovk.
- Koop breekt geen pacht. Overdracht breekt ook geen pacht. Zodra b en c ovk sluiten, dan c
als verpachter (nieuwe) gebonden aan afspraken a en b. Overeenkomst hoef je niet aan te
passen. Integraal positie innemen. Beschermd tegen nieuwe verpachter. Zakelijk kenmerk,
want semi-zakelijke werking gekregen. Ook bindend voor derde die niet bij oorspronkelijk
contract was betrokken.
- 201 lid 3. Op pachtovk huurtitel niet van toepassing. Pacht is speciale vorm van huur. Meestal
val je terug op huur. Pachtrechter op dat moment niet meer bevoegd. Pachtrechter is alleen
bevoegd in geschillen omtrent pacht. Verwijzen naar gewone civiele rechter.
- Dwingend recht is veel aanwezig. Pachter moet worden beschermd. Dwingend recht. Niet ten
nadele van de pachter afwijken.
Soorten pachtovk
- Reguliere pacht.
- Hectarepacht.
- Openbare lichamen.
- Reservaatpacht.
- Teeltpacht.
- Geliberaliseerde pacht.
7:397 > pachtovk dan in 9/10 gevallen geliberaliseerde pacht. Meest flexibele vorm van pacht.
Regulier is standaardvorm als je geen vorm kiest.
Reguliere pacht is dwingend. Dan moet je naar andere pachtvorm toe.
Je kan voor geliberaliseerde gaan, behalve als je gebouwen hebt. Als je juiste vorm kiest vrij elke prijs,
looptijd zelf bepalen.
Bovenste en onderste vorm vergelijken van heel streng naar heel vrij. 2 uitersten die niet verenigbaar
zijn. Onbalans.
Pachtprocedures
- Pachtkamer met rechtbank, rechter met 2 leden. Pachterkamer geen specialistisch college. Is
rechter die toevallig iets weet van pacht. Er zijn dan twee mensen bij die geen rechter zijn bij
met verstand van zaken. Zijn 2 leden om hem te informeren.
o Discussie omvang pachtrecht, dan ga je naar de rechtbank.
3
